Όγκοι εγκεφάλου: Ο νευροχειρουργός Ευστάθιος Σαμαράς εξηγεί τα συμπτώματα, τη διάγνωση και τις σύγχρονες θεραπείες
Οι όγκοι του εγκεφάλου αποτελούν μια σοβαρή και σύνθετη νευρολογική κατάσταση, καθώς μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμες λειτουργίες του οργανισμού, ανάλογα με το σημείο όπου εμφανίζονται, το μέγεθός τους και τον ρυθμό ανάπτυξής τους.
Ένας όγκος εγκεφάλου είναι μια ανώμαλη συσσώρευση κυττάρων που αναπτύσσεται είτε μέσα στον εγκέφαλο είτε στις δομές που τον περιβάλλουν. Οι όγκοι διακρίνονται σε πρωτοπαθείς, όταν ξεκινούν από τον ίδιο τον εγκέφαλο, και σε δευτεροπαθείς, όταν πρόκειται για μεταστάσεις από άλλο σημείο του σώματος.
Παράλληλα, μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις.
Όπως επισημαίνει ο κ. Ευστάθιος Σαμαράς, Νευροχειρουργός, Διευθυντής Νευροχειρουργικού Τμήματος στην Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων του Metropolitan General, οι καλοήθεις όγκοι συνήθως εξελίσσονται πιο αργά, ενώ οι κακοήθεις μπορούν να αναπτύσσονται γρήγορα και να εισβάλλουν σε γειτονικούς ιστούς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμπτωματολογία και η νευροχειρουργική αντιμετώπιση εξαρτώνται κυρίως από τη θέση του όγκου και τον ρυθμό ανάπτυξής του. Ακόμη και ένας καλοήθης όγκος μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση, εάν πιέζει κρίσιμα κέντρα του εγκεφάλου και επηρεάζει βασικές λειτουργίες.
Τύποι όγκων εγκεφάλου
Οι όγκοι του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος μπορεί να έχουν διαφορετική συμπεριφορά και διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Στους συχνότερους καλοήθεις όγκους περιλαμβάνονται:
• Μηνιγγίωμα
• Σβάννωμα ή νευρίνωμα
• Αδένωμα υπόφυσης
• Κρανιοφαρυγγίωμα
• Χόρδωμα
• Δερμοειδής και επιδερμοειδής κύστη
• Κολλοειδής κύστη τρίτης κοιλίας εγκεφάλου
• Αιμαγγειοβλάστωμα
Στους κακοήθεις πρωτοπαθείς όγκους εγκεφάλου περιλαμβάνονται κυρίως:
• Γλοίωμα
• Μυελοβλάστωμα
Παράγοντες κινδύνου
Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, οι γνωστοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την κληρονομικότητα, κυρίως σε σπάνια γενετικά σύνδρομα όπως η νευροϊνωμάτωση, καθώς και την έκθεση σε ακτινοβολία.
Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει σαφής αιτία που να εξηγεί την εμφάνιση ενός όγκου εγκεφάλου. Αυτός είναι και ο λόγος που η πρώιμη διάγνωση έχει ιδιαίτερη σημασία.
Τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Τα συμπτώματα ενός όγκου εγκεφάλου δεν είναι πάντα ίδια. Εξαρτώνται από τη θέση του όγκου, το μέγεθός του και το πόσο γρήγορα αναπτύσσεται.
Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
• Πονοκεφάλους που γίνονται σταδιακά πιο έντονοι
• Ζάλη ή προβλήματα ισορροπίας
• Διαταραχές στην όραση
• Κρίσεις επιληψίας
• Ανεξήγητη αδυναμία σε κάποιο χέρι ή πόδι
• Αλλαγές στη μνήμη
• Αλλαγές στη συμπεριφορά ή στην προσωπικότητα
• Δυσκολία στην ομιλία ή στη συγκέντρωση
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν τα συμπτώματα είναι καινούργια, επιμένουν ή δυσκολεύουν την καθημερινότητα.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση ενός όγκου εγκεφάλου ξεκινά με λεπτομερή λήψη ιατρικού ιστορικού και νευρολογική εξέταση.
Στη συνέχεια, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξειδικευμένες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως:
• Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (MRI)
• Αξονική τομογραφία εγκεφάλου (CT)
• Μαγνητική φασματοσκοπία
• PET Scan
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί βιοψία, ώστε να γίνει ακριβής ιστολογική ταυτοποίηση του όγκου.
Η σωστή και εξατομικευμένη διάγνωση είναι απαραίτητη για να σχεδιαστεί η κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική.
Οι βασικές επιλογές θεραπείας
Όπως εξηγεί ο κ. Σαμαράς, η αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου προσαρμόζεται πάντα στις ιδιαιτερότητες κάθε ασθενούς.
Η χειρουργική αφαίρεση, όταν είναι εφικτή, αποτελεί συχνά το πρώτο βήμα, ιδιαίτερα σε όγκους όπως τα μηνιγγιώματα ή ορισμένα γλοιώματα.
Η μερική ή ολική εκτομή μπορεί να μειώσει την πίεση που ασκείται στον εγκέφαλο, να βελτιώσει τα συμπτώματα και σε πολλές περιπτώσεις να επηρεάσει θετικά την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Μετά το χειρουργείο, ανάλογα με τον τύπο του όγκου, μπορεί να χρειαστούν συμπληρωματικές θεραπείες όπως:
• Ακτινοθεραπεία
• Χημειοθεραπεία
• Ακτινοχειρουργική με Gamma Knife ή CyberKnife
• Στοχευμένες θεραπείες
• Ανοσοθεραπεία
Οι σύγχρονες τεχνικές επιτρέπουν πιο εστιασμένη θεραπεία, ιδιαίτερα σε περιοχές που είναι δύσκολα προσβάσιμες χειρουργικά.
Γαστρεντερολόγος: «Η πρώτη ερώτηση που κάνω όταν ένας ασθενής μου λέει ότι έχει φούσκωμα»
Ανάρρωση και μετεγχειρητική παρακολούθηση
Η ανάρρωση μετά από νευροχειρουργική επέμβαση εξαρτάται από τη βαρύτητα του χειρουργείου, τη θέση του όγκου και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων η νοσηλεία διαρκεί περίπου 3 έως 4 ημέρες, ενώ η επιστροφή στις φυσιολογικές δραστηριότητες μπορεί να γίνει μέσα στον πρώτο μετεγχειρητικό μήνα.
Η μετεγχειρητική παρακολούθηση είναι εξίσου σημαντική. Ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο του όγκου, πραγματοποιούνται τακτικοί ιατρικοί έλεγχοι και απεικονιστικές εξετάσεις, με συχνότερη τη μαγνητική τομογραφία.
Με αυτόν τον τρόπο παρακολουθείται η πορεία της ανάρρωσης και εντοπίζεται έγκαιρα πιθανή υποτροπή.
Η σημασία της εξειδικευμένης ομάδας
Η αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου αποτελεί κάθε φορά μια ξεχωριστή νευροχειρουργική πρόκληση.
Απαιτεί συνεργασία πολλών ειδικοτήτων, όπως νευροχειρουργού, ογκολόγου, ακτινοθεραπευτή, νευρολόγου και εξειδικευμένου νοσηλευτικού προσωπικού.
Όπως καταλήγει ο κ. Σαμαράς, η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών της σύγχρονης νευροχειρουργικής, όπως η νευροπλοήγηση, το εξελιγμένο χειρουργικό μικροσκόπιο και η διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση, συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη του καλύτερου δυνατού θεραπευτικού αποτελέσματος.
Τα συμπτώματα που αφορούν τον εγκέφαλο δεν πρέπει να υποτιμώνται, ειδικά όταν είναι καινούργια, επιμένουν ή αλλάζουν την καθημερινότητα. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αξιολόγηση από ειδικό μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην πορεία της θεραπείας. Αν παρατηρήσετε έντονους πονοκεφάλους, κρίσεις, διαταραχές όρασης, αδυναμία ή αλλαγές στη μνήμη και τη συμπεριφορά, μην το αφήσετε για αργότερα. Η πρόληψη και η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση είναι πάντα το πρώτο και σημαντικότερο βήμα.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε επιστημονικές πηγές.
πηγή:https://www.giatros-in.gr/nevroxeirourgiki-antimetopisi-ogkou-egkefalou/
