Το προϊόν που χρησιμοποιούμε καθημερινά ίσως συμβάλλει στη δημιουργία ανθεκτικών μικροβίων
Για δεκαετίες οι καταναλωτές έχουν συνηθίσει να αγοράζουν προϊόντα που υπόσχονται εξόντωση του «99,9% των μικροβίων». Η διαφήμιση δημιούργησε την εντύπωση ότι τα αντιβακτηριακά σαπούνια προσφέρουν σημαντικά μεγαλύτερη προστασία σε σχέση με το κοινό σαπούνι και το νερό.
Ωστόσο, ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες αμφισβητούν αυτή την πεποίθηση.
Νέα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η αλόγιστη χρήση αντιμικροβιακών προϊόντων όχι μόνο δεν φαίνεται να προσφέρει επιπλέον οφέλη στην καθημερινότητα, αλλά ενδέχεται να συμβάλλει σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σύγχρονης ιατρικής: την ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά.
Η υγιεινή εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της δημόσιας υγείας. Η πρόσβαση σε καθαρό νερό και οι βασικοί κανόνες καθαριότητας έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές και έχουν συμβάλει στη σχεδόν εξαφάνιση ασθενειών όπως η χολέρα, ο τυφοειδής πυρετός και η δυσεντερία στις ανεπτυγμένες χώρες.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η βελτίωση των συνθηκών υγιεινής θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 1,4 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο.
Το πρόβλημα, όμως, ξεκινά όταν η υγιεινή μετατρέπεται σε υπερβολή.
Από τη δεκαετία του 1950 οι εταιρείες άρχισαν να προσθέτουν αντιμικροβιακές ουσίες στα σαπούνια και σε άλλα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Με την πάροδο των χρόνων τα συστατικά αυτά βρέθηκαν σε απορρυπαντικά, σπρέι καθαρισμού, μαντηλάκια, καλλυντικά και δεκάδες ακόμη προϊόντα καθημερινής χρήσης.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το απλό σαπούνι λειτουργεί ήδη εξαιρετικά αποτελεσματικά. Δεν σκοτώνει τα μικρόβια, αλλά τα απομακρύνει από το δέρμα μαζί με τη βρωμιά και τα λίπη κατά το ξέβγαλμα.
Αντίθετα, τα αντιβακτηριακά προϊόντα περιέχουν ουσίες που προσπαθούν να καταστρέψουν απευθείας τους μικροοργανισμούς.
Το τελικό αποτέλεσμα για την καθημερινή υγιεινή των χεριών, όμως, φαίνεται να είναι σχεδόν το ίδιο.
Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια δεν διαπίστωσαν ουσιαστικές διαφορές στα ποσοστά λοιμώξεων ανάμεσα σε οικογένειες που χρησιμοποιούν αντιβακτηριακά σαπούνια και σε εκείνες που χρησιμοποιούν απλό σαπούνι και νερό.
Μάλιστα, ορισμένες εργαστηριακές έρευνες έδειξαν ότι βακτήρια που εκτέθηκαν επανειλημμένα σε ουσίες όπως η τρικλοζάνη ανέπτυξαν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα όχι μόνο σε αυτές τις ουσίες αλλά και σε ορισμένα αντιβιοτικά.
Αυτό ακριβώς είναι που ανησυχεί τους επιστήμονες.
Η μικροβιακή αντοχή θεωρείται σήμερα μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Όταν τα βακτήρια αποκτούν μηχανισμούς άμυνας απέναντι στα αντιβιοτικά, οι λοιμώξεις γίνονται δυσκολότερες στη θεραπεία και αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει ότι η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά αυξάνεται συνεχώς σε παγκόσμιο επίπεδο, περιορίζοντας τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Το 2016 ο FDA στις Ηνωμένες Πολιτείες απαγόρευσε αρκετές αντιμικροβιακές ουσίες από τα οικιακά σαπούνια, κρίνοντας ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλέστερες ή αποτελεσματικότερες από το απλό σαπούνι.
Σήμερα οι ειδικοί επιμένουν ότι για την καθημερινή υγιεινή των χεριών το απλό σαπούνι και το νερό εξακολουθούν να αποτελούν την καλύτερη επιλογή.
Ένα σωστό πλύσιμο των χεριών για 10 έως 20 δευτερόλεπτα αρκεί για να απομακρύνει τα περισσότερα βακτήρια και ιούς που συναντάμε στην καθημερινότητά μας.
Οι απολυμαντικές ουσίες παραμένουν χρήσιμες σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, όπως η επαφή με σωματικά υγρά, η φροντίδα ανοσοκατεσταλμένων ατόμων ή η αντιμετώπιση ορισμένων μεταδοτικών λοιμώξεων.
Για τους περισσότερους ανθρώπους όμως, η υπερβολική απολύμανση του σπιτιού δεν φαίνεται να προσφέρει πρόσθετα οφέλη.
Αντίθετα, αρκετοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η φυσιολογική έκθεση σε ακίνδυνους μικροοργανισμούς βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να αναπτύσσεται και να λειτουργεί σωστά.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι απλό: καθαριότητα ναι, υπερβολή όχι.
Η σωστή υγιεινή παραμένει ένα από τα ισχυρότερα όπλα για την προστασία της υγείας μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν που υπόσχεται εξόντωση των μικροβίων είναι απαραίτητα καλύτερο. Ενημερωθείτε, διαβάζετε τις ετικέτες των προϊόντων και θυμηθείτε ότι πολλές φορές οι πιο απλές λύσεις είναι και οι πιο αποτελεσματικές. Το καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό εξακολουθεί να αποτελεί την πιο αξιόπιστη καθημερινή συνήθεια προστασίας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε επιστημονικές πηγές.
πηγή:https://www.giatros-in.gr/antivaktiriaka-sapounia-anthektika-mikrovia/
