Η ΔΕΠΥ δεν φαίνεται να αφορά μόνο τη συγκέντρωση, την παρορμητικότητα ή την υπερκινητικότητα. Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες εξετάζουν όλο και περισσότερο τη σχέση της με άλλες καταστάσεις υγείας, όπως αυτοάνοσα νοσήματα, χρόνιο πόνο, ημικρανίες και long Covid.
Νέα δεδομένα δείχνουν ότι σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να υπάρχουν κοινοί μηχανισμοί που συνδέονται με τη φλεγμονή, το ανοσοποιητικό σύστημα, το νευρικό σύστημα και την ευαισθησία στον πόνο. Παράλληλα, έρευνες για το long Covid δείχνουν ότι σε μέρος των ασθενών μπορεί να εμπλέκονται ανοσολογικές αντιδράσεις που επηρεάζουν τον εγκέφαλο και τα νεύρα.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σύνδεση αυτή δεν σημαίνει πως η ΔΕΠΥ προκαλεί αυτές τις παθήσεις, αλλά ότι χρειάζεται περισσότερη προσοχή στη συνολική υγεία των ατόμων με ΔΕΠΥ και καλύτερη κατανόηση των συμπτωμάτων που συνυπάρχουν.
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αποτελεί μία από τις συχνότερες νευροαναπτυξιακές διαταραχές παγκοσμίως. Αν και είναι κυρίως γνωστή για συμπτώματα όπως η διάσπαση προσοχής, η παρορμητικότητα και οι δυσκολίες οργάνωσης, οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι η επίδρασή της μπορεί να εκτείνεται πολύ πέρα από τον εγκέφαλο.
Ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών συνδέει τη ΔΕΠΥ με ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων υγείας, όπως το άγχος, οι διατροφικές διαταραχές, οι ημικρανίες, τα αυτοάνοσα νοσήματα, ο χρόνιος πόνος και η μακρά Covid (long Covid). Παρότι οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν υπό διερεύνηση, οι ειδικοί θεωρούν ότι οι σχέσεις αυτές αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή.
Η σύνδεση της ΔΕΠΥ με τον χρόνιο πόνο
Μία μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο περιοδικό Scientific Reports, εξέτασε 958 ενήλικες με χρόνιο πόνο που δεν ανταποκρινόταν στις διαθέσιμες θεραπείες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ανέφεραν εξαιρετικά σοβαρό πόνο είχαν σημαντικά περισσότερα συμπτώματα της διαταραχής, σε σύγκριση με άτομα που βίωναν ηπιότερο πόνο.
Συνολικά, τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ εμφανίζονταν περίπου δύο φορές συχνότερα σε αυτή την ομάδα ασθενών σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ορισμένα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ, όπως η παρορμητικότητα και η γνωστική ακαμψία, δηλαδή η δυσκολία προσαρμογής σε νέες σκέψεις ή καταστάσεις, ενδέχεται να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο βιώνει τον πόνο. Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο στο Χάντσβιλ της Αλαμπάμα, Κάρεν Στιούαρτ, οι πεποιθήσεις που έχουμε για τον πόνο και ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε σε αυτόν, μπορούν είτε να εντείνουν είτε να μετριάσουν την ταλαιπωρία που προκαλεί.
Ο πιθανός ρόλος της νευροφλεγμονής
Στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος βρίσκεται και η νευροφλεγμονή, δηλαδή η φλεγμονώδης διεργασία στον εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό.
Αν και η ΔΕΠΥ θεωρείται ότι προκύπτει από έναν πολύπλοκο συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, αρκετές μελέτες υποδεικνύουν ότι η νευροφλεγμονή μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων και να συμβάλλει στην εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως η απροσεξία και οι δυσκολίες εκτελεστικών λειτουργιών.
Ο Γιουτζίν Μερζόν, ερευνητής ΔΕΠΥ από το Υπουργείο Υγείας του Ισραήλ, εξήγησε ότι η νευροφλεγμονή μπορεί να διαταράξει τον τρόπο με τον οποίο οι νευρώνες στον εγκέφαλο επικοινωνούν και λειτουργούν, με αποτέλεσμα τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ, όπως η απροσεξία και η εκτελεστική δυσλειτουργία.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η χρόνια φλεγμονή ενδέχεται επίσης να επιβαρύνει το νευρικό σύστημα, ενισχύοντας συμπτώματα όπως ο πόνος, η κόπωση και οι δυσκολίες μνήμης.
ΔΕΠΥ, ανοσοποιητικό και αυτοάνοσα νοσήματα
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετές ενδείξεις ότι η ΔΕΠΥ συνυπάρχει συχνότερα με διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος.
Μελέτες έχουν συσχετίσει τη ΔΕΠΥ με αυξημένη συχνότητα άσθματος, αλλεργιών, εκζέματος, ρευματοειδούς αρθρίτιδας, σακχαρώδους διαβήτη τύπου 1 και υποθυρεοειδισμού.
Παράλληλα, ερευνητική ομάδα από το Ισραήλ διαπίστωσε ότι τα άτομα με διάγνωση ΔΕΠΥ εμφάνιζαν αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης από Covid-19 στα πρώτα στάδια της πανδημίας, σοβαρότερη νόσηση και μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης long Covid.
Γιατί η διαχείριση μιας χρόνιας νόσου είναι πιο δύσκολη
Η ΔΕΠΥ μπορεί επίσης να δυσκολεύει την καθημερινή διαχείριση μιας χρόνιας πάθησης. Η τήρηση φαρμακευτικής αγωγής, η παρακολούθηση συμπτωμάτων, η συνέπεια στα ραντεβού και η διατήρηση σταθερών συνηθειών ύπνου, απαιτούν δεξιότητες οργάνωσης και προγραμματισμού, οι οποίες συχνά επηρεάζονται από τη διαταραχή.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επιστήμη εξακολουθεί να αναζητά απαντήσεις για τις πολύπλοκες σχέσεις μεταξύ ΔΕΠΥ και σωματικής υγείας. Ωστόσο, το βασικό μήνυμα που αναδύεται από τις νεότερες έρευνες είναι ότι η εν λόγω διααραχή δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια διαταραχή που αφορά τον εγκέφαλο.
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, ο εγκέφαλος, το ανοσοποιητικό σύστημα και το υπόλοιπο σώμα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο και οι αλληλεπιδράσεις τους ίσως εξηγούν γιατί η ΔΕΠΥ συνδέεται με τόσες διαφορετικές πτυχές της υγείας.
ΠΗΓΕΣ: Scientific Reports / Washington Post /
Αν έχετε ΔΕΠΥ και παράλληλα αντιμετωπίζετε επίμονη κόπωση, χρόνιο πόνο, ημικρανίες, συμπτώματα μετά από Covid ή κάποιο αυτοάνοσο νόσημα, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας. Η σωστή διάγνωση δεν σταματά μόνο σε μία ετικέτα· χρειάζεται συνολική εικόνα του οργανισμού και των συμπτωμάτων.
Η ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να ζητήσουν πιο στοχευμένη φροντίδα, χωρίς φόβο και χωρίς υπερβολές. Όσο καλύτερα κατανοούμε τη σχέση εγκεφάλου, ανοσοποιητικού και σώματος, τόσο πιο ουσιαστική γίνεται η φροντίδα της υγείας.
πηγή:https://www.giatros-in.gr/ygeia-depy-autoanosa-ponos-long-covid/
