Η εβδομάδα που διανύουμε, έχει καθιερωθεί από την Εκκλησία της Ελλάδος ως εβδομάδα ιερατικών κλίσεων και είναι αφιερωμένη σ’ εκείνους που καλούνται να γίνουν ιερείς και να διακονήσουν την Εκκλησία. Στη σύγχρονη εποχή, η ιεροσύνη δείχνει μωρία, ενδεχομένως, για τους περισσοτέρους. Πώς έχουν, άραγε, τα πράγματα;
Πρωτίστως, πρέπει να σημειώσουμε πως η μεγαλύτερη διακονία μέσα στη ζωή αυτή είναι η ιεροσύνη, η οποία δεν είναι επάγγελμα αλλά λειτούργημα. Το πιο υψηλό; Το πιο άφταστο; Όπως θέλετε μπορείτε να το πείτε. Ακατανόητο; Μυσταγωγικό; Ξένο προς εμάς; Ναι, πράγματι, ξένο, διότι δεν μας ανήκει και δεν το αξίζουμε. Είναι κάτι που δίνεται ως δωρεά από τον Θεό και πάντοτε για τους δικούς του λόγους.
Η ιεροσύνη αντιβαίνει την κοσμική αντίληψη και πάντοτε θα την αντιβαίνει. ‘’Ὑμεῖς ἐκ τοῦ κόσμου τούτου ἐστέ, ἐγώ οὐκ εἰμί ἐκ τοῦ κόσμου τούτου’’, μας λέει ο Κύριος (Ιω. 8,23). Η ιεροσύνη ως χάρισμα, ως δωρεά δεν προέρχεται από τον κόσμο τούτο. Παρόλα αυτά ‘’φιλοξενείται’’ σε τούτο τον κόσμο. Αυτό δείχνει, μεταξύ άλλων, αφενός μεν την κατάφαση του Θεού στην κτίση και την ιστορία, αφετέρου δε τον αγιασμό της κτίσης, του ανθρώπου, της γης, του ουρανού, του περιβάλλοντος χώρου, του χρόνου, της κοινωνίας, των πάντων. Εξάλλου, στην Θεία Λειτουργία δεν προσφέρουμε στον Θεό κάτι ξένο προς την φύση του κόσμου τούτου: ‘’Τά Σά ἐκ τῶν Σῶν, σοί προσφέρομεν κατά πάντα, καί διά πάντα’’ (Ευχή Θείας Λειτουργίας).
‘’Ὁ μέν θερισμός πολύς, οἱ δέ ἐργάται ὀλίγοι’’ (Ματθ. 9,37). Αυτό λέει ο Κύριος στους μαθητές του. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Λίγοι οι εργάτες, αλλά πολύς ο θερισμός. Χρειάζονται εργάτες για να εργαστούν μέσα στην Εκκλησία και να διακονήσουν τον Θεό και τους ανθρώπους. Ας σημειωθεί, όμως, κάτι απαραίτητο. Ο ρόλος της Εκκλησίας δεν είναι να αναπτύσσει κοινωνικό έργο, να έχει φιλόπτωχα, συσσίτια, κατηχητικά, δραστηριότητες. Δεν είναι αυτός ο πρωταρχικός της ρόλος. Το κοινωνικό έργο είναι, πρωτίστως, ρόλος της Πολιτείας και όχι της Εκκλησίας. Και στο σημείο αυτό η Εκκλησία προσφέρει θαυμάσιο και τεράστιο κοινωνικό έργο, το οποίο πολλές φορές η Πολιτεία παρακολουθεί. Η Εκκλησία έχει ως κύριο μέλημα της να συγκεντρώνεται επί το αυτό, να τελεί, δηλαδή, το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Από εκεί πηγάζουν όλα τα υπόλοιπα. Η Εκκλησία δεν είναι σύλλογος, οργάνωση, ομάδα, γκέτο και ποτέ δεν θα γίνει, αφού η αναφορά της δεν είναι αναφορά σε πρόσωπα κοσμικά αλλά στο πρόσωπο του Τριαδικού Θεού, ξεπερνώντας τις δομές του κόσμου τούτου. Γράφει, σχετικά, ένας από τους κορυφαίους θεολόγους του αιώνα μας, ίσως ο κορυφαίος όλων, ο μακαριστός Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας: ‘’Δεν είναι ένα ιστορικό απλώς κατασκεύασμα, δεν είναι προϊόν της ιστορίας η Εκκλησία. Είναι προϊόν της Βασιλείας του Θεού, η οποία κατ’ αυτόν τον τρόπο εικονίζεται μέσα στην ιστορία’’.
Οι μέρες είναι πονηρές, οι καιροί δεν απαιτούν εφησυχασμό, οι προκλήσεις της κοινωνίας δεν αντιμετωπίζονται με μονομέρειες αλλά με συνθέσεις. Χρειάζεται ο ιερέας να σκέφτεται και να ενεργεί πρωτίστως με πίστη στον Θεό. Αυτή είναι η βάση του. Αυτή είναι η ουσία των πραγμάτων. Από εκεί και πέρα, πρέπει να βλέπει τα πράγματα ως χαλκηδόνιος διφυσίτης. Να είναι καλλιεργημένος πνευματικά, να έχει μόρφωση πνευματική, την μόρφωση του ευαγγελίου, αλλά και την μόρφωση της θύραθεν παιδείας. Αυτός, εξάλλου, ήταν ο τρόπος των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας και αν δούμε, ιδιαιτέρως, τον βίο και μελετήσουμε τα έργα των Καππαδοκών Πατέρων θα εκπλαγούμε. Πραγματικά, θα εκπλαγούμε. Σπούδασαν κάθε επιστήμη και συνέθεταν τα πάντα μέσα στο πολιτισμικό περιβάλλον τους. Στις αντιθέσεις της εποχής τους, εκείνοι ενεργούσαν συνθέτοντας. Είχαν ανοικτό νου και η πρόσληψη τους υπήρξε πραγματική σύγκραση φιλοσοφίας και θεολογίας.
Δεν υφίσταται ζήτημα (οικονομικό, κοινωνικό, ηθικό, ανθρωπολογικό, πολιτικό, πολιτισμικό) που να αναδύεται από την κοινωνία μας και να απασχολεί τους ανθρώπους κάθε περιβάλλοντος, για το οποίο η θεολογία δεν έχει να προτείνει και να καταθέσει την μαρτυρία της. Η ύπαρξη του Θεού, ο ανθρώπινος πόνος, η οικονομική εξαθλίωση, η μοναξιά, ο εκφοβισμός, ο θάνατος, η αμαρτία, το κακό, τα τεχνολογικά επιτεύγματα, η τεχνητή νοημοσύνη (AI), ο πόλεμος, η βία, οι κοινωνικές αδικίες, ο ρατσισμός, η κλιματική αλλαγή, η αναπηρία, το trafficking, η δικαιοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η φτώχεια, η δουλεία, οι κοινωνικές ανισότητες, η σεξουαλική κακοποίηση, τα παιδιά, οι γυναίκες, ο εθνικισμός, ο καταναλωτισμός, οι ανθρώπινες σχέσεις, είναι μερικά από τα θέματα, που καλείται ο ιερέας να αντιμετωπίσει μέσα από την διακονία του ανθρώπου. Η λύση των παραπάνω βρίσκεται στο ευαγγέλιο.
Ο ιερέας έχοντας την πίστη στον Χριστό και ενεργώντας με βάση την πίστη αυτή, μπορεί στις μέρες μας να κάνει την διαφορά μέσα σε μία κοινωνία που συνεχώς δείχνει να απομακρύνεται από τον Θεό. Δίπλα στους ανθρώπους που πενθούν και δοκιμάζονται βρίσκεται πάντοτε διακριτικά ο ιερέας, αναφέροντας τα πάντα στο πρόσωπο του Χριστού. Τα πράγματα δείχνουν πως έρχονται περισσότερο δύσκολες εποχές. Η Εκκλησία δεν δραπετεύει από τον κόσμο και ο ιερέας δείχνει τον Χριστό, που είναι η Οδός και η Αλήθεια και η Ζωή (Ιω. 14,6).
Του Πρωτοπρεσβυτέρου Ηρακλή Φίλιου Θεολόγου, Βαλκανιολόγου Εφημερίου Διάβας Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων
