Η εικόνα είναι σχεδόν κινηματογραφική: ένα παλιό βιομηχανικό κτίριο ντύνεται χριστουγεννιάτικα, γεμίζει κόσμο, χαμόγελα και ουρές για φωτογραφίες με τον Άη-Βασίλη. Ο “Μύλος των Ξωτικών” στα Τρίκαλα δεν είναι απλώς ένα θεματικό πάρκο, εξελίχθηκε γρήγορα σε brand της πόλης, αναμφισβήτητα το πιο δυνατό. Απέδειξε, επίσης, ότι δεν χρειάζεται πάντα επενδύσεις δισεκατομμυρίων για να δημιουργήσεις «τουριστικό τοπόσημο»: χρειάζεται έμπνευση, οργάνωση, επικοινωνία, και φυσικά μερικά καλά workshops για να πουλάνε… λουκουμάδες και ζεστή σοκολάτα.
Αυτή η ιδέα, που ξεκίνησε το 2011 και προσφέρει φέτος την 14η έκδοσή του, έδωσε στα Τρίκαλα ένα χειμωνιάτικο προϊόν που έλκει επισκέπτες από δεκάδες χιλιόμετρα μακριά και δεν είναι υπερβολή να υποστηρίξει κάποιος ότι άλλαξε όλη την οικονομία της πόλης. Ποιος είναι ο οικονομικός απολογισμός; Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα συγκλίνουν σε μερικά σαφή σημεία. Το πιο εντυπωσιακό νούμερο είναι ο όγκος επισκεπτών: στον 13ο «Μύλο» του 2024-25 ανακοινώθηκε ότι πέρασαν 1.205.108 επισκέπτες μέσα στη λειτουργία του -περίοδος περίπου έξι εβδομάδων, για την ακρίβεια 39 ημερών. Αν πάνω από το 10% του πληθυσμού της χώρας βρέθηκε σ’ αυτή την περιοχή, δεν χρειάζεται άλλη απόδειξη για το πόσο πετυχημένο είναι και οικονομικά, πέρα από τα συναισθήματα ευχαρίστησης που προσφέρει σε μικρούς και μεγάλους.
Στην πόλη των παραμυθιών και του τουρισμού
Τα ξενοδοχεία, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και τα Airbnb δείχνουν τα πιο άμεσα αποτελέσματα. Ρεπορτάζ με στοιχεία από τις γιορτές του 2024 έδειξε ξενοδοχεία με πληρότητες πάνω από 95% και Airbnb με αντίστοιχα ποσοστά, ενώ οι τιμές δωματίων ανέβηκαν σημαντικά -αναφορές για τιμές από 120 έως 200 ευρώ στα ξενοδοχεία και ακόμη υψηλότερα σε κάποιες προσφορές τύπου Airbnb. Ο «Μύλος» λειτουργεί ως λόγος άμεσης ζήτησης για διανυκτερεύσεις και επιτρέπει στους ιδιοκτήτες καταλυμάτων να αυξήσουν τις τιμές τις ημέρες αιχμής. Αν υπολογιστεί ότι στην περιοχή των Τρικάλων υπάρχουν 532 ενεργές καταχωρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης και πάνω από 120 ενεργά καταλύματα (ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια) μόνο στην περιοχή της πόλης, καταλαβαίνει κανείς πόση ζήτηση υπάρχει για τις συγκεκριμένες ημέρες.
Τζίρος εκατομμυρίων
Η πόλη ζωντάνεψε τουριστικά από μόνη της, ενώ επί χρόνια λειτουργούσε σαν κεντρικό σημείο, όπου ταξιδιώτες μπορούσαν να τη χρησιμοποιήσουν ως ορμητήριο για τα πιο ορεινά Ελάτη/Περτούλι, ή ακόμα και για τα Μετέωρα. Η τοπική εστίαση και οι μικρές επιχειρήσεις μέσα και γύρω από τον χώρο του «Μύλου» ωφελούνται επίσης. Κυρίως από την κατανάλωση (φαγητό, ποτό), από παιχνίδια, φωτογραφίες, merchandising και άλλες υπηρεσίες. Παρότι δεν υπάρχει δημόσιο, αναλυτικό ισολογιστικό πόρισμα που να δείχνει «τον ετήσιο τζίρο του Μύλου» συγκεντρωτικά (π.χ. πόσα έβγαλαν συνολικά τα φαγάδικα ή τα περίπτερα), οι ανακοινώσεις και οι δημοσιογραφικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πολύ μεγάλα ποσά κυρίως λόγω του μεγάλου όγκου επισκεπτών και της υψηλής μέσης δαπάνης ανά επισκέπτη σε γιορτινή περίοδο.
Οι δημοτικές ανακοινώσεις και οι προσκλήσεις σε επιχειρηματίες για συνεργασία επιβεβαιώνουν ότι ο Μύλος λειτουργεί ως οικονομικός κόμβος εποχιακά. Μια προσεκτική εκτίμηση, καθόλου υπερβολική, με πολλαπλασιασμό του αριθμού των επισκεπτών επί ένα εύρος μέσης δαπάνης ανά άτομο (εισιτήριο + φαγητό + αγορά αναμνηστικού + μεταφορικά/διαμονή κατά περίπτωση). Για παράδειγμα, αν πάρουμε τους 1.200.000 επισκέπτες και υποθέσουμε μία συντηρητική μέση δαπάνη 10–20 ευρώ εντός του χώρου (μικρό σνακ, παιχνίδι, φωτογραφία), προκύπτει άμεση κατανάλωση 12–24 εκατ. ευρώ μόνο εσωτερικά στον χώρο.
Αν προστεθούν οι δαπάνες για διαμονή, εστίαση εκτός «Μύλου» και μετακινήσεις, το εύρος γρήγορης εκτίμησης μπορεί εύκολα να διπλασιαστεί ή τριπλασιαστεί. Στο πεδίο της απασχόλησης, ο «Μύλος» δημιουργεί ξεκάθαρα εποχικές θέσεις: από διαχείριση κοινού, θεατρικά δρώμενα, εργαστήρια, καθαριότητα, φύλαξη και ιατρική υποστήριξη, έως προσωπικό εστίασης και υποστήριξης στάθμευσης. Η e-Trikala και τοπικά μέσα δημοσιεύουν προσκλήσεις για προσλήψεις κάθε χρόνο, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μεταβλητή αλλά επαναλαμβανόμενη ζήτηση σε εργατικό δυναμικό για περίοδο συνήθως λίγων εβδομάδων έως δύο μηνών. Αυτό σημαίνει εποχική απασχόληση με μικρά συμβόλαια (ωράρια εκδηλώσεων, ημερομισθιακές ή συμβάσεις ορισμένου χρόνου), σημαντική όμως για νέους ή για επιπλέον εισόδημα κατοίκων της περιοχής. Η e-Trikala προκήρυξε διαγωνισμό για 380 θέσεις εποχικών υπαλλήλων την περασμένη περίοδο, που απασχολούνται σε διάφορους τομείς, οι οποίοι έχουν σχέση με τη λειτουργία του «Μύλου».
Ο αριθμός αυτός, βέβαια, τριπλασιάζεται αν υπολογιστούν και όλοι οι άλλοι εργαζόμενοι, που τελούν υπό καθεστώς εξωτερικής συνεργασίας ή είναι συντηρητές, προμηθευτές και άλλοι επαγγελματίες που έχουν σχέση με τη διαμόρφωση του χώρου ή και τα καλλιτεχνικά δρώμενα που παρουσιάζονται σε όλο το διάστημα λειτουργίας του. Ο “Μύλος των Ξωτικών” συνεχίζει να λειτουργεί ως μοχλός οικονομικής δραστηριότητας για τα Τρίκαλα, κυρίως σε εποχικό επίπεδο. Υπάρχει σαφής αύξηση στην τουριστική κίνηση τις γιορτινές εβδομάδες, αυξημένη ζήτηση διαμονής και εποχικές προσλήψεις.
Από την άλλη, αξίζει να σημειωθεί ότι επισκέπτες, αλλά και κάτοικοι των Τρικάλων, εκφράζουν κατά καιρούς παράπονα για τις υπερβολικά αυξημένες τιμές των καταστημάτων εστίασης – και όχι μόνο – μέσα στον χώρο των εκδηλώσεων, που ίσως είναι συνέπεια, όπως λέγεται, και του τιμοκαταλόγου με τον οποίο ο Δήμος παραχωρεί τους χώρους του πάρκου. Περιπτώσεις αισχροκέρδειας λέγεται ότι παρατηρούνται, όμως, και μέσα στην πόλη, γεγονός που αλλοιώνει σε κάποιες περιπτώσεις την συνολική επιτυχία του εγχειρήματος και τις εντυπώσεις που μένουν στη μνήμη των επισκεπτών.
*Ο «Μύλος των Ξωτικών» στα Τρίκαλα θα λειτουργεί μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2026, καθημερινά, από τις 10 το πρωί έως τις 10 το βράδυ.
Φωτογραφίες: www.milosxotikon.gr / @milosxotikon/Instagram
