Μετά από μια θεαματική ληστεία, ένα σκάνδαλο με εισιτήρια και μήνες εσωτερικής αναταραχής, το Λούβρο βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Το διασημότερο μουσείο του κόσμου δεν δοκιμάζεται μόνο από τη φθορά του χρόνου, αλλά και από μια αμφιλεγόμενη ανακαίνιση-μαμούθ που έχει διχάσει τον καλλιτεχνικό κόσμο.
Στις αρχές της εβδομάδας, η Λοράνς ντε Καρ υπέβαλε την παραίτησή της από την προεδρία του Μουσείου του Λούβρου, κλείνοντας μια θητεία που ξεκίνησε με φιλοδοξίες και κατέληξε μέσα σε διαδοχικά πλήγματα κύρους.
Ένα μουσείο στα όριά του
Ήδη από πέρυσι, η ντε Καρ είχε προειδοποιήσει την πολιτική ηγεσία ότι η κατάσταση ήταν οριακή: διαρροές από τα ταβάνια, έντονες διακυμάνσεις θερμοκρασίας που απειλούσαν τα έργα τέχνης, παρωχημένα συστήματα και εγκαταστάσεις που δεν ανταποκρίνονταν στον όγκο των επισκεπτών.
Και πράγματι, το Λούβρο δεν είναι ένα απλό μουσείο. Είναι μια «πόλη μέσα στην πόλη»: 360.000 τετραγωνικά μέτρα, περισσότερες από 400 αίθουσες, περίπου 14,48 χιλιόμετρα και πάνω από 600.000 αντικείμενα στις συλλογές του. Σχεδιάστηκε να δέχεται περίπου 4 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο· το 2025 πέρασαν τις πύλες του 9 εκατομμύρια.
Η επιτυχία του – με βασικούς πόλους έλξης τη Μόνα Λίζα, την Αφροδίτη της Μήλου και τη Νίκη της Σαμοθράκης– είναι ταυτόχρονα και η αχίλλειος πτέρνα του.
Η «Νέα Αναγέννηση» και οι αντιδράσεις
Η απάντηση της διοίκησης ήταν το σχέδιο «Louvre: New Renaissance», που παρουσιάστηκε με τη στήριξη του Εμανουέλ Μακρόν. Προβλέπει ριζική ανακαίνιση άνω του 1 δισ. ευρώ, νέα υπόγεια εκθεσιακά επίπεδα κάτω από την Cour Carrée, αναδιαμόρφωση εισόδων και, κυρίως, μια ξεχωριστή αίθουσα αποκλειστικά για τη Μόνα Λίζα, με ανεξάρτητη πρόσβαση.
Οι επικριτές μιλούν για «φαραωνικό» έργο, που εξυπηρετεί περισσότερο την πολιτική υστεροφημία παρά τις άμεσες ανάγκες. Το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει επισημάνει τον οικονομικό κίνδυνο, ενώ εργαζόμενοι τονίζουν ότι τα χρήματα θα έπρεπε να κατευθυνθούν πρώτα σε επείγουσες επισκευές και ενίσχυση προσωπικού.
Απεργίες, σκάνδαλα και μια ληστεία-σύμβολο
Το τελευταίο έτος, το Λούβρο βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο αρνητικής δημοσιότητας. Εργαζόμενοι κατήγγειλαν υποστελέχωση και «αφόρητες» συνθήκες, προχωρώντας σε απεργίες που οδήγησαν σε αλλεπάλληλα κλεισίματα.
Παράλληλα, αποκαλύφθηκε κύκλωμα παράνομων εισιτηρίων που φέρεται να κόστισε πάνω από 10 εκατ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας.
Το αποκορύφωμα ήρθε τον Οκτώβριο, όταν τέσσερις δράστες εισέβαλαν και αφαίρεσαν κοσμήματα της ναπολεόντειας περιόδου αξίας 88 εκατ. ευρώ. Μέσα σε επτά λεπτά, με τη βοήθεια κλεμμένου φορτηγού και αναδιπλούμενης σκάλας, έσπασαν προθήκες και εξαφανίστηκαν με μοτοσικλέτες. Τα κοσμήματα δεν έχουν ακόμη ανακτηθεί.
Νέα διοίκηση, βαριά κληρονομιά
Τη σκυτάλη αναλαμβάνει πλέον ο Κριστόφ Λεριμπό, με εμπειρία από το Μουσείο Ορσέ και το Παλάτι των Βερσαλλιών. Η αποστολή του είναι σύνθετη: να ενισχύσει την ασφάλεια, να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη εργαζομένων και κοινού και να αποφασίσει ποια μορφή –και αν– θα πάρει τελικά η «Νέα Αναγέννηση».
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν το Λούβρο χρειάζεται παρεμβάσεις. Αυτό θεωρείται δεδομένο. Το πραγματικό δίλημμα είναι αν θα προχωρήσει σε ένα εμβληματικό, ακριβό έργο ή αν θα επιλέξει μια πιο στοχευμένη και ρεαλιστική ανασυγκρότηση, μακριά από τη λογική των «μεγάλων χειρονομιών».
