H έννοια της ηθικής παρενοχλησης (mobbing) αναφερεται στις επαναλαμβανομενες εχθρικες πραξεις εναντιον ενος ατομου στον εργασιακο χωρο, με απωτερο σκοπο τη προκληση βλαβης σε αυτο. Συγκεκριμενα, συνιστα μια επαναλαμβανομενη καταχρηστικη συμπεριφορα, προερχομενη απο το εσωτερικο ή εξωτερικο περιβαλλον ενος οργανισμου, που μπορει να εκφραστει με απειλες η’ πραξεις, προσβαλλοντας την αξιοπρεπεια, την προσωπικοτητα και την αισθηση ψυχολογικης ακεραιοτητας του εργαζομενου, ως αποτελεσμα της δημιουργιας ενος εχθρικου και υποτιμητικου περιβαλλοντος. Ο αγγλικος ορος προερχεται απο το ρημα ”mob” που σημαινει «επιτιθεμαι» η «ενοχλω».
Οι βασικές εκφράσεις της ηθικής παρενόχλησης στους εργασιακούς χώρους:
α.Προσβολη των συνθηκών εργασίας: Πρόκειται για περιπτώσεις που ο θύτης δυσχεραίνει την επαγγελματική ζωή του θύματος ασκώντας κακόπιστη κριτική, αμφισβητώντας τις αποφάσεις του, αφαιρώντας αρμοδιότητες, αναθέτοντας επικίνδυνα καθήκοντα, στήνοντας παγίδες που οδηγούν σε εσκεμμένα λάθη ή βάζοντας εμπόδια στην άσκηση των δικαιωμάτων του.
β. Προσβολή της ατομικής αξιοπρέπειας: Αναφέρεται στις περιπτώσεις που ο θύτης μιλά περιφρονητικά στο θύμα, ασκεί κριτική στην εμφάνιση, στην καταγωγή ή την εθνικότητά του, την προσωπική του ζωή και τις θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις του, ενώ συχνά μπορεί να δυσφημεί το θύμα ή να διαδίδει ανακρίβειες γι’ αυτο.
γ.Λεκτικη η’ /και σωματική βία: Η έκφραση ανοικτής σωματικής ή ψυχολογικής βίας δείχνει την εδραίωση της παρενόχλησης σε ένα αρκετά έντονο βαθμό. Οι πιο χαρακτηριστικές «τακτικές» mobbing στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι οι ψευδείς κατηγορίες, η συστηματική επίκριση, η ενθάρρυνση πολλών άβουλων και τρομοκρατημενων εργαζομενων να στραφούν ενάντια στο θύμα, η χρησιμοποίηση εμπιστευτικών πληροφοριών με στόχο την ταπείνωση του, η διάδοση φημών, η λεκτική υποτίμηση, η υπονόμευση του έργου του, οι υπερβολικές απαιτήσεις και η εξαπόλυση ευθέων απειλών.
δ. Σεξουαλική παρενόχληση: Πρόκειται για τις μη καλοδεχούμενες σεξουαλικού τύπου απαιτήσεις και τις λεκτικές ή άλλες συμπεριφορές σεξουαλικής φύσης. Ως κατάσταση δεν αναφέρεται στην απλή έκφραση ενός ειλικρινούς ενδιαφέροντος αλλά στη πιεστική και σε αρκετές περιπτώσεις καταχρηστική συμπεριφορά που ασκεί κάποιος με αποτέλεσμα να θίγεται η αξιοπρέπειά του και η εργασιακή και προσωπική του καθημερινότητα.
Η ανάγκη προστασίας της ψυχικής υγείας των εργαζομένων έχει αναβαθμιστεί. Σύμφωνα με την απόφαση υπ’ αριθ. 1358/2018 του Μονομελους Πρωτοδιξειου Αθηνών το δικαστήριο δέχθηκε ότι θάνατος του εργαζομένου που οφείλεται σε εργασιακό στρες συνιστά εργατικό ατύχημα και ότι η παράλειψη του εργοδότη να αμβλύνει τις στρεσσογόνες αιτίες μπορεί σε περίπτωση βλάβης του εργαζομένου να οδηγήσει σε αξίωση αποζημίωσης από αδικοπραξια. Το δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση 160.000€ στην οικογένεια του θανόντος απο τον εργοδότη για εργασιακό buylling.
Οι εργοδότες έχουν υποχρέωση να:
• αξιολογούν τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, μεταξύ άλλων τους κινδύνους της βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης και να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη, τον έλεγχο και περιορισμό αυτών. (τροποποίηση της παραγράφου 6 του άρθρου 42 του ν. 3850/2010).
• λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία, να επιδεικνύουν μηδενική ανοχή σε τέτοιου είδους περιστατικά ή συμπεριφορές όταν λαμβάνουν και καλούνται να διαχειριστούν σχετικές καταγγελίες, να παρέχουν σε προσβάσιμες μορφές ενημέρωση και εκπαίδευση σχετικά με τους κινδύνους, την πρόληψη, την προστασία και τις υποχρεώσεις των εργαζομενων κακοποιητων.
Το εργασιακο bullying διώκεται νομικά στην Ελλάδα και ο κάθε εργαζομενος – θυμα μπορεί να απευθυνθεί στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στην Αστυνομια και στην Εισαγγελία Πρωτοδικων.
