Μπορεί να αυξήθηκαν οι αρκούδες στην Ελλάδα, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται περισσότερες ζημιές στην κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία και τη γεωργική παραγωγή. Το συμπέρασμα προκύπτει από έρευνα του «Αρκτούρου», βασισμένη σε επίσημα στοιχεία αιτήσεων αποζημιώσεων 22 ετών (1999-2020) από τον ΕΛΓΑ.
Ο δε πληθυσμός του άγριου ζώου στην Ελλάδα, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη εκτίμηση που έκανε η οργάνωση για τις εθνικές αρχές το 2025, υπολογίζεται σε περίπου 900 αρκούδες, ενώ στην προηγούμενη εκτίμηση (2019) ο αριθμός αυτός υπολογιζόταν σε 450-500.
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της αστικής, μη κυβερνητικής και μη κερδοσκοπικής, περιβαλλοντικής οργάνωσης «Αρκτούρος», η μελέτη ανέλυσε 7.067 αιτήσεις αποζημίωσης που κατατέθηκαν στον ΕΛΓΑ για ζημιές από καφέ αρκούδα σε ολόκληρη τη χώρα, συνολικού ύψους περίπου 4,1 εκατ. ευρώ. Η πλειονότητα των ζημιών αφορούσε την κτηνοτροφία (59,4%), ενώ ακολουθούσαν η μελισσοκομία (23%) και η γεωργική παραγωγή (17,6%).
Συνοπτικά, τα βασικά ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι:
- οι συνολικές ζημιές από καφέ αρκούδα δεν αυξήθηκαν με την ανάκαμψη του πληθυσμού, μετά το 2012,
- τα επίπεδα ζημιών παραμένουν σταθερά σε βάθος χρόνου,
- η δημόσια αντίληψη περί γενικευμένης αύξησης συγκρούσεων δεν επιβεβαιώνεται από τα επιστημονικά δεδομένα.
Συγκεκριμένα, στις περιοχές όπου η αρκούδα ζει εδώ και δεκαετίες και εφαρμόζονται προληπτικά μέτρα, τα επίπεδα ζημιών είναι σταθερά ή μειούμενα. Αυξητικές τάσεις παρατηρούνται κυρίως σε περιοχές όπου οι αρκούδες έχουν επιστρέψει σχετικά πρόσφατα και οι τοπικές κοινωνίες έχουν περιορισμένη εμπειρία στη διαχείριση της συνύπαρξης και απουσιάζει η συστηματική εφαρμογή μέτρων πρόληψης.
Τα επίκεντρα των ζημιών διαφέρουν ανά δραστηριότητα: στη γεωργία και τη μελισσοκομία εντοπίζονται κυρίως στα όρια της βασικής εξάπλωσης του είδους, ενώ στην κτηνοτροφία εμφανίζονται κυρίως εντός των καθιερωμένων περιοχών παρουσίας της αρκούδας.
«Συνολικά, τα ευρήματα της έρευνας στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η συνύπαρξη ανθρώπου και καφέ αρκούδας είναι εφικτή και ήδη συμβαίνει στην Ελλάδα», τονίζεται στην ανακοίνωση.
Η έρευνα «Revisiting the Link Between Population Recovery and Human-Wildlife Conflicts: Insights From Brown Bear Compensation Claims in Greece» δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Animal Conservation. Συγγραφείς του άρθρου είναι ο γενικός διευθυντής του Αρκτούρου δρ Αλέξανδρος Καραμανλίδης, η βιολόγος Ζωή Σκάλκου και οι επιστημονικοί συνεργάτες Miguel de Gabriel Hernando και Carlos Bautista.
