ΕΔΥΘΕ προς Μητσοτάκη: Τι θα πράξετε για υδατικό – οικολογικό – ενεργειακό – αρδευτικό – αναπτυξιακό πρόβλημα της Θεσσαλίας;

Σε Ανοικτή Επιστολή προς τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη η Επιτροπή Διεκδίκησης για την Επίλυση Υδατικού Θεσσαλίας (ΕΔΥΘΕ) επισημαίνει τα εξής:

«Αξιότιμε κε Πρωθυπουργέ

Με την ευκαιρία της παρουσίας σας στην Θεσσαλία και ενόψει του προσυνεδρίου του κόμματός σας, ας μας επιτραπεί να εκδηλώσουμε τις έντονες ανησυχίες μας για τους κινδύνους που απειλούν τον τόπο μας.

Έχουμε την πεποίθηση πως ο προβληματισμός μας εκφράζει το μεγαλύτερο μέρος του λαού της Θεσσαλίας και των οργανώσεών της, κάτι που μας δίνει το δικαίωμα να απευθύνουμε  προς εσάς δημόσια, ευελπιστώντας σε ειλικρινείς απαντήσεις και δεσμεύσεις.

1. Αναμφίβολα, το ΥΔΑΤΙΚΟ – ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ αποτελεί το ΜΕΓΙΣΤΟ πρόβλημα για την περιοχή μας. Γενεσιουργός αιτία ήταν και παραμένει η ακραία αναντιστοιχία ανάμεσα στην «ζήτηση» (κυρίως για τις αρδεύσεις) και στην περιορισμένη «προσφορά» νερού, καθώς στην Θεσσαλία αρδεύονται ουσιαστικά εκτάσεις κατά πολύ περισσότερες από εκείνες που μπορούν να εξυπηρετηθούν με νερά αποκλειστικά από την λεκάνη (ΛΑΠ) Πηνειού. Και αυτό συνιστά σοβαρό πολιτικό ζήτημα με αυταπόδεικτες τις ευθύνες σειράς κυβερνήσεων.

Η επί δεκαετίες παραγωγή ελλειμμάτων ύψους εκατοντάδων εκατ. κ. μ. νερού ετησίως έχει οδηγήσει την περιοχή μας σε συσσωρευμένα ελλείμματα που σήμερα υπερβαίνουν τα 3,5 δις κ. μ. υπόγειου νερού (στοιχεία ΣΔΛΑΠ Θεσσαλίας που εγκρίθηκε το 2024 από την κυβέρνηση σας).

Προφανώς γνωρίζετε τις καταστροφές που τα ελλείμματα αυτά προκαλούν και είστε ενήμερος για τις απειλές στην βιωσιμότητα των οικοσυστημάτων και την προϊούσα οικολογική κατάρρευση.

Συνεπώς, πέραν των πλημμυρών, τίθεται ένα ακόμη θέμα ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ για την Θεσσαλία, καθώς επεκτείνεται η διάβρωση των εδαφών και σταθεροποιούνται οι τάσεις  ΞΗΡΑΣΙΑΣ και ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ στην περιοχή μας.

Προφανώς δεν έχουμε την πρόθεση να κινδυνολογήσουμε για μικροπολιτικές σκοπιμότητες, ούτε να μηδενίσουμε τις όποιες προσπάθειες έγιναν από τις κυβερνήσεις προς την κατεύθυνση επίλυσης των προβλημάτων.

Οφείλουμε όμως να επισημάνουμε πως τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί δραματικά οι πραγματικά αρδευόμενες εκτάσεις της Θεσσαλίας ενώ ταυτόχρονα συρρικνώνεται το αγροτικό εισόδημα του μεγαλύτερου και παραγωγικότερου κάμπου της χώρας. Δυστυχώς η απουσία έργων συντηρεί την νοσηρή αυτή κατάσταση.

Επιπλέον, η απουσία αποθεμάτων είναι αδύνατο να υποκατασταθεί από τα περιορισμένα νερά του υδροηλεκτρικού έργου Ν. Πλαστήρα, που τα όριά του έχουν πλέον εξαντληθεί (εξάλλου οι συμβατικές υποχρεώσεις της ΔΕΗ περιορίζονται στην ύδρευση του Συνδέσμου Καρδίτσας και στην κάλυψη αναγκών άρδευσης του ομώνυμου ΤΟΕΒ και όχι βεβαίως του συνόλου του θεσσαλικού κάμπου).

2. Θεωρούμε ιδιαίτερα θετικό πως το ΥΔ Θεσσαλίας διαθέτει ήδη ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΛΑΠ). Πλέον οι στόχοι της εξοικονόμησης, της ταμίευσης νερού προς εξυπηρέτηση των αναγκών και κάλυψης των ελλειμμάτων καθώς και τα αντίστοιχα έργα είναι απολύτως προσδιορισμένα με επιστημονική τεκμηρίωση. Θα μπορούσαμε συνεπώς να ατενίζουμε το μέλλον μας με αισιοδοξία, υπό μια βασική προϋπόθεση : Να αρχίσει συντεταγμένα και χωρίς άλλη καθυστέρηση η (σταδιακή) εφαρμογή του ΣΔΛΑΠ για το ΥΔΘ καθώς και στο αντίστοιχο του ΥΔ Δυτικής Στερεάς Ελλάδος για το τμήμα του που διοικητικά υπάγεται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας (περιοχή Αγράφων-ΛΑΠ Αχελώου).

Δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Από την ημέρα έγκρισης του πρώτου ΣΔΛΑΠ στην Θεσσαλία (Σεπτέμβριος 2014) και μετά, ουδέποτε έκανε στον κάμπο την εμφάνισή του κάποιο μηχάνημα για την κατασκευή ενός έστω από τα σημαντικά έργα που προβλέπονται στα Σχέδια, όπως αυτά του Αχελώου, καθώς και οι ταμιευτήρες Σκοπιάς, Μουζακίου, Πύλης, Νεοχωρίου, οι οποίοι σημειωτέο θα είχαν εξαιρετικά σημαντική συμβολή στην μείωση πλημμυρικών αιχμών – συνεπώς και αποφυγή καταστροφών-από τους κυκλώνες Ιανός, Ντάνιελ κλπ.). Και η κυβέρνησης σας, παρά τις υποσχέσεις της, δεν ανταποκρίθηκε σε αυτές τις αυτονόητες πολιτικές της υποχρεώσεις.

3. Σχετικά με τα έργα Αχελώου, από το εγκεκριμένο ΣΔΛΑΠ επιβεβαιώθηκε ότι η μεταφορά 250 εκατ. κ. μ. νερού ετησίως από την γειτονική λεκάνη αποτελεί τον βασικό πυλώνα για την ευστάθεια του υδατικού ισοζυγίου της Θεσσαλίας, την ισορροπία και την αποκατάσταση των  πληττόμενων οικοσυστη-μάτων (υπόγειοι υδροφορείς, ποτάμια, ακόμη και η τεχνητή λίμνη Κάρλα που κατά 70% τροφοδοτείται από τον Πηνειό).

Συνεπώς, η ολοκλήρωση του ημιτελούς φράγματος (ταμιευτήρα) Συκιάς επί του Αχελώου και της σήραγγας των 17.400 μ. που θα επιτρέψει την μεταφορά των υδάτων στην λ. Πηνειού αποτελούν το πρώτο και βασικό έργο του εγκεκριμένου ΣΔΛΑΠ που άμεσα θα έπρεπε να έχει δρομολογηθεί.

Για την Θεσσαλία παραμένει χωρίς λογική εξήγηση το γεγονός πως επί τόσα χρόνια τα έργα αυτά παραμένουν εγκαταλειμμένα, ειδικά από την δική σας κυβέρνηση που η ολοκλήρωση των έργων Αχελώου είναι απολύτως συμβατή με τις διαχρονικές πολιτικές δεσμεύσεις του κόμματος της ΝΔ. Δεσμεύσεις που ενισχύθηκαν και στην παρουσίαση των θέσεών μας στην Βουλή (Επιτροπή Περιβάλλοντος και Περιφερειών, Δεκέμβριος 2022) όπου σύσσωμοι οι βουλευτές του κόμματος σας στήριξαν ενθουσιωδώς τις διεκδικήσεις μας, ενώ σήμερα, πιθανότατα με δική σας εντολή, σιωπούν και συμπράττουν συνειδητά στην απραξία.

Η κατάσταση αυτή επιτρέπει να δημιουργούνται εκ νέου αμφισβητήσεις απέναντι στα εγκεκριμένα Σχέδια (ενδεικτικά : προσφυγή στο ΣτΕ για την ακύρωση τους η οποία εκδικάζεται την 1/4/2026), οι οποίες  δυστυχώς συμβάλλουν ώστε να συντηρείται ένα κλίμα συγχύσεων και άσκοπων αντιπαραθέσεων.

Και όλα αυτά χωρίς καμμιά επίσημη αντίδραση της κυβέρνησης σας, παρότι η προσφυγή στρέφεται ευθέως κατά δικής σας κυβερνητικής απόφασης. Ουδεμία επίσης αντίδραση, ούτε καν μία επίπληξη, προς όλα τα υψηλόβαθμα κομματικά σας στελέχη της περιοχής Αιτωλοακαρνανίας (Περιφερειάρχης, Δήμαρχοι, βουλευτές κλπ.) που αντιδρούν ανοιχτά και μαχητικά κατά θέσεων της κυβέρνησής σας. Και η εκ μέρους σας σιωπή στο θέμα αυτό προκαλεί έκπληξη εάν κανείς σκεφθεί για πόσο μικρότερης σημασίας αιτίες άλλα στελέχη σας διαγράφηκαν εν μια νυκτί από το κόμμα ή από την ΚΟ της ΝΔ.

Σας καλούμε επίσης να σεβαστείτε, έστω και λίγο πριν την λήξη της τρέχουσας κυβερνητικής θητείας, τις υποσχέσεις που δώσατε στον θεσσαλικό λαό. Ενδεικτικά θα αναφερθούμε σε όσα είπατε στις 2 Σεπτεμβρίου 2024 στη Νίκαια Λάρισας (σύνδεσμος {1}) όπου προσδιορίσατε την επιδίωξη «…να θωρακίσουμε τη Θεσσαλία ώστε να μην αντιμετωπίσει ποτέ προβλήματα ως προς την διαθεσιμότητα νερού που να μην της επιτρέψουν να ξεδιπλώσει όλο το δυναμικό ως η καρδιά του πρωτογενούς τομέα της χώρας». Λόγια που συνοδεύτηκαν από την δέσμευση πως «Ήλθε η ώρα να το δούμε πολύ σοβαρά…. Πάμε στα μεγάλα έργα, μεγάλη προίκα για τη Θεσσαλία».

Ανάλογες υποσχέσεις για την ολοκλήρωση των εγκαταλειμμένων έργων Αχελώου, ακόμη από την πρώτη κυβερνητική σας θητεία, δόθηκαν επανειλημμένα από τους υπουργούς σας (ενδεικτικά : Ιανουάριος 2020, Γεραπετρίτης, Σκρέκας, Καραμανλής), που όμως σταδιακά εγκαταλείφθηκαν.

Όπως όλα δείχνουν, δεν έχετε αντιληφθεί πως το θέμα των έργων Αχελώου συνδέεται ευθέως με  την ασφάλεια μας.

Δεν έχετε  συνειδητοποιήσει πως αξιόλογα αποθέματα νερού, ύψους εκατοντάδων εκατ. κ. μ., μόνο στη Συκιά μπορούν να δημιουργηθούν και να «συμπληρώσουν» τις σαφώς υποδεέστερες ποσότητες που «θα» προσφέρει η λεκάνη Πηνειού.

Ούτε επίσης δίνετε την πρέπουσα σημασία στο γεγονός πως το θέμα αυτό συνδέεται και με τις προοπτικές του πρωτογενούς τομέα και κατ’ επέκταση με το σύνολο  της οικονομίας στην περιοχή (μεταποίηση, βιομηχανία, εμπόριο, απασχόληση κλπ).

Και επειδή αρκετές φορές υποσχεθήκατε έργα στην Δυτική Θεσσαλία, θα σας υπενθυμίσουμε πως η απουσία σχετικών πολιτικών αποφάσεων για τα έργα Αχελώου ουσιαστικά αναστέλλει την οποιαδήποτε προοπτική του ταμιευτήρα Μουζακίου, καθώς αυτός θα αποτελέσει τον υποδοχέα των μεταφερόμενων υδάτων του Αχελώου (μετά την έξοδο της σήραγγας εκτροπής). Συνεπώς μόνο μετά από τις αποφάσεις σας για την συνέχιση των έργων Αχελώου και τον σχεδιασμό παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας στα δύο αυτά έργα (Συκιά, Μουζάκι) θα είναι σε θέση οι μελέτες να προσδιορίσουν την χωρητικότητά, το ύψος του φράγματος κοκ.

Και παραθέτοντας όλες αυτές τις εκκρεμότητες που με ευθύνη σας παραμένουν και συνεχίζουν να γεννούν προβλήματα (πχ. κίνδυνοι καταρρεύσεων από πλημμύρες), παρατηρούμε πως στην υπόθεση των έργων Αχελώου η πολιτική σας συμβαδίζει αντικειμενικά με  την απαράδεκτη τακτική της  κυβέρνησης Τσίπρα.

Εκείνοι πριν από εσάς, με συνθήματα «εναντίον της εκτροπής» και παραμυθιάζοντας τον θεσσαλικό λαό με «οικολογικές» κορώνες, σπατάλησαν πέντε σχεδόν πολύτιμα χρόνια με μόνη επιδίωξη να «μπαζώσουν» το ενοχλητικό για αυτούς θέμα Αχελώου, μη αποτολμώντας φυσικά ούτε να το κατεδαφίσουν, ούτε καν να το συζητήσουν στη Βουλή ώστε να ληφθεί δημοκρατικά μία οριστική απόφαση επί του θέματος.

Εσείς πάλι, με θέσεις «υπέρ της εκτροπής», σκορπίζατε τότε ψεύτικες (όπως αποδεικνύεται) υποσχέσεις, συνεχίζοντας με «συνέπεια» την ίδια παρελκυστική τακτική.

4. Εδώ και χρόνια οι θεσσαλοί έχουν εντοπίσει την απουσία οριστικών αποφάσεων από τις κυβερνήσεις στα μείζονα ζητήματα που εκθέσαμε. Για αυτή την νοσηρή πραγματικότητα και τα αντίστοιχα αιτήματα, εβδομήντα σημαντικές προσωπικότητες της επιστήμης, της Αυτοδιοίκησης, της πολιτικής κοκ (ανάμεσα τους και πολλοί φίλα προσκείμενοι στο κόμμα σας) απέστειλαν σχετικό υπόμνημα (σύνδεσμος {2}) σε όλες τις ηγεσίες και τους βουλευτές των πολιτικών κομμάτων και φυσικά σε εσάς προσωπικά.

Η Επιτροπή μας συμμετείχε στην σχετική πρωτοβουλία καθώς και στην αντιπροσωπεία με την οποία είχαμε την τύχη να παρουσιάσουμε τις θέσεις μας σε ΟΛΕΣ τις κοινοβουλευτικές ομάδες στη Βουλή, πλην εκείνης της ΝΔ η οποία ευθέως αρνήθηκε να μας συναντήσει.

Επειδή τίθεται και θέμα δημοκρατίας, πολύ θα θέλαμε να γνωρίζουμε εάν αυτό το γεγονός υπέπεσε στην αντίληψή σας ή συνέβη εν αγνοία σας.

Εμείς πάντως εύλογα θεωρήσαμε την απαξιωτική αυτή συμπεριφορά απόλυτα συμβατή με την αποστασιοποίησή σας από την επίλυση των προβλημάτων της Θεσσαλίας.

Αξιότιμε κε Πρωθυπουργέ,

Κρίνουμε πως έχετε την υποχρέωση να δεσμευτείτε υπεύθυνα τι ακριβώς προτίθεσθε να πράξετε σχετικά με το υδατικό – οικολογικό – ενεργειακό -αρδευτικό – αναπτυξιακό πρόβλημα.

Ειδικά με τα ημιτελή έργα Αχελώου κρίνουμε ως αυτονόητη την ανάληψη πρωτοβουλιών ώστε στο επίμαχο αυτό ζήτημα να δοθεί οριστικά μία λύση.

Ο λαός και οι φορείς της Θεσσαλίας δεν μπορούν άλλο να αποδεχθούν αυτήν την απραξία και στασιμότητα.

Η Θεσσαλία, στην προσπάθειά της να ανακάμψει, έχει κάθε δικαίωμα να γνωρίζει με ποια και πόσα αποθέματα νερού θα πορευτεί στο μέλλον.

{1} Ομιλία στην Νίκαια με θέμα «Στρατηγικό Σχέδιο για την Ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας» : https://www.youtube.com/watch?v=ccWeJv4SU2I

{2} Σχετικό Υπόμνημα :

Λάρισα 13 Μαρτίου 2026

Για την  ΕΔΥΘΕ