Ένα κατοικίδιο μπορεί να προσφέρει στον άνθρωπο του πράγματα που ενδεχομένως να μην πάρει ποτέ από άλλον άνθρωπο. Την ίδια ώρα, ένα ζώο θέλει τη φροντίδα του. Χρειάζεται τον προσωπικό του χρόνο μαζί μας, συνέπεια στο τάισμα και τις βόλτες και, φυσικά, φροντίδα ώστε να είναι αρμονική η συνύπαρξη.
Να δώσω και κάποια, χαρακτηριστικά, παραδείγματα. Μπορεί να έχεις μια ζαλάδα, μηδενική διάθεση να βγεις από το σπίτι ή να έχεις χτυπήσει, ας πούμε, το πόδι σου. Αν έχεις σκύλο, όμως, και ζεις μόνος/μόνη μαζί του, θα πρέπει να τον βγάλεις έστω μια μικρή βόλτα.
Θα έμπαινες στη διαδικασία να δώσεις εξετάσεις, για να διαπιστώσεις αν έχεις την επάρκεια (θες να πούμε καλύτερα ικανότητα;) να υιοθετήσεις ένα ζώο;
Τι συμβαίνει στη Γερμανία σχετικά με την υιοθεσία ενός ζώου;
Σε πολλές περιοχές της Γερμανίας, χώρα που ασχολείται δεκαετίες με την ευημερία των ζώων μέσω δομημένου τρόπου, υπάρχει το τεστ υπεύθυνης κηδεμονίας κατοικίδιων εδώ και χρόνια. Τώρα, θα γίνει εθνικό.
Στα προαπαιτούμενα ανήκει πια επίσημη γραπτή εξέταση, με «ύλη» που καλύπτει ό,τι αφορά τη συνύπαρξη με ένα ζώο – από την καθημερινή φροντίδα και την εκπαίδευση έως την κατανόηση της συμπεριφοράς του.
Οι εμπνευστές της εξέτασης εξήγησαν πως οι στόχοι είναι οι εξής:
- Η διασφάλιση πως υπάρχουν οι βασικές γνώσεις για το μεγάλωμα ενός ζώου.
- Η μείωση της παραμέλησης.
- Η πρόληψη της κακοποίησης.
- Η διασφάλιση ότι κάθε σκύλος λαμβάνει σωστή άσκηση, υγειονομική περίθαλψη και κοινωνικοποίηση.
- Η ενθάρρυνση της μακροχρόνιας, υπεύθυνης ιδιοκτησίας.
Υπάρχουν πολλοί που χειροκρότησαν την εξέλιξη αυτή ως αναγκαία για την ευημερία των ζώων. Προφανώς, υπήρχαν κι εκείνοι που έκαναν λόγο για περιττή γραφειοκρατία.
Οι γραπτές εξετάσεις έχουν multiple choice απαντήσεις, με ερωτήσεις όπως «πώς επικοινωνούν οι σκύλοι;» ή «πώς να αποτρέψετε προβλήματα όπως το εκτεταμένο γάβγισμα;» Όλες είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να ελεγχθεί η βασική κατανόηση.
Το δεύτερο τεστ είναι πρακτικό. Εξελίσσεται σε δημόσιο χώρο, με στόχο να δείξει ο επίδοξος κηδεμόνας πως μπορεί να διαχειριστεί με ηρεμία τον σκύλο, χρησιμοποιώντας σωστά τα διαθέσιμα εργαλεία, ενώ τον καθοδηγεί σε διάφορα σενάρια (π.χ. έναν καφέ σε μια καφετέρια, μια βόλτα δίπλα σε πολλούς ανθρώπους ή σε έναν δρόμο με κίνηση ή δίπλα σε άλλους σκύλους).
Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά το να φανεί αν μπορεί να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του ζώου, όπως αναφέρει η Ακαδημία Εκπαίδευσης Σκύλων Paws Academy Dog Training στην Ιρλανδία.
ΤΟ ΤΕΣΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΙΟΘΕΣΙΑ ΖΩΟΥ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΩΣ ΣΤΟΧΟ ΝΑ ΝΤΡΟΠΙΑΣΕΙ ΟΣΟΥΣ «ΚΟΒΟΝΤΑΙ», ΑΛΛΑ ΝΑ ΤΟΥΣ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΟΥΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ.
Στο ίδιο άρθρο διευκρινίζεται ότι «πολλά συμπεριφορικά προβλήματα των κατοικίδιων προκύπτουν από παρεξηγήσεις και όχι από κακόβουλη πρόθεση. Όταν οι κηδεμόνες γνωρίζουν πώς να διδάξουν την ήρεμη συμπεριφορά (οι περισσότεροι νέοι κηδεμόνες δίχως να το θέλουν, διδάσκουν π.χ. στο κατοικίδιό τους να τους τραβά στη βόλτα), πώς θα επιβραβεύσουν τις καλές επιλογές και πώς να αποφύγουν τις έντονες συμπεριφορές προς το ζώο, η καθημερινότητα γίνεται πιο εύκολη».
Εν τω μεταξύ, καλό είναι να σημειωθεί ότι το τεστ για την υιοθεσία ζώου στη Γερμανία δεν έχει ως στόχο να ντροπιάσει όσους «κόβονται», αλλά να τους βοηθήσει να εκπαιδευτούν κατάλληλα, βάσει των ελλείψεων που υπάρχουν στις γνώσεις τους. Δεν πρόκειται για ακριβό ή περίπλοκο τεστ. Άλλωστε, τονίζεται ότι ένα υποχρεωτικό πρόγραμμα πρέπει να είναι πρακτικό και να ενθαρρύνει τους κηδεμόνες να συνεχίσουν να μαθαίνουν το ζώο τους καθώς εξελίσσεται μέσα στα χρόνια.
Θα μπορούσε να συμβεί κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα;
Οι πιθανότητες να εξελιχθούμε τόσο ως χώρα, θεωρώ πως είναι απειροελάχιστες. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πάψουμε να ελπίζουμε σε καλύτερες μέρες, με κηδεμόνες που δεν παρατούν τα ζώα που υιοθέτησαν, γιατί… δεν συμπεριφέρονται ως λούτρινα (έχουν ανάγκες και συναισθήματα και χρειάζονται φροντίδα) ή γιατί άλλαξαν οι συνθήκες της ζωής τους (π.χ. απέκτησαν παιδί και δεν έχουν χρόνο για τον σκύλο) ή γιατί τους ταλαιπωρούν (κάτι που γίνεται στις πλείστες περιπτώσεις και η λύση είναι η εκπαίδευση και ο προσωπικός χρόνος με το κατοικίδιο).
Αυτά που έχει να κερδίσει κάποιος από τη συνύπαρξη με ένα ζώο είναι πολλά περισσότερα από όσα «χάνει» για να κάνει αρμονική τη συμβίωση. Ο καθένας, βέβαια, σε αυτήν τη ζωή κάνει τις επιλογές του, με την Πολιτεία να μην νομοθετεί επαρκώς ώστε τουλάχιστον να μειωθούν οι εγκαταλείψεις ή οι παράνομες εκτροφές.
