Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για την υγεία, όμως η υπερβολική κατανάλωσή της δεν σημαίνει πάντα περισσότερα οφέλη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν η πρόσληψη πρωτεΐνης ξεπερνά τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού, μπορεί να εμφανιστούν σημάδια όπως αυξημένη δίψα, πεπτικές ενοχλήσεις, δυσκοιλιότητα, δυσάρεστη αναπνοή ή αίσθημα κόπωσης.
Παράλληλα, οι δίαιτες με υπερβολική πρωτεΐνη συχνά περιορίζουν άλλες σημαντικές τροφές που προσφέρουν φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά. Οι ανάγκες κάθε ανθρώπου διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το βάρος, τη φυσική δραστηριότητα και την κατάσταση της υγείας του. Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι η ισορροπημένη διατροφή παραμένει η καλύτερη επιλογή για τη διατήρηση της καλής υγείας και της ενέργειας στην καθημερινότητα.
Οι πρωτεΐνες είναι απαραίτητες, καθώς εφοδιάζουν το σώμα με ενέργεια, αυξάνουν και επιδιορθώνουν τους μυς και επεξεργάζονται τα θρεπτικά συστατικά.
Η ποσότητα των πρωτεϊνών που χρειάζεται κάθε άνθρωπος εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες, όπως η συνολική ημερήσια θερμιδική πρόσληψη, η λειτουργία της πέψης, τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας κ.α.
Σε γενικές γραμμές οι άνδρες πρέπει να τρώνε περίπου 140 γραμμάρια και οι γυναίκες 110 γραμμάρια καθημερινά.
Τι συμβαίνει όμως όταν τρώτε περισσότερες πρωτεΐνες από αυτές που πραγματικά χρειάζεται το σώμα σας;
Όσοι τρώνε πολλές πρωτεΐνες, συχνά δεν τρώνε αρκετούς υδατάνθρακες, τους οποίους ο εγκέφαλος χρειάζεται για να έχει ενέργεια και καλή διάθεση. Το «κλειδί» είναι να αναγνωρίζετε πότε τρώτε πολλές πρωτεΐνες και να κρατάτε τις ισορροπίες. Επιλέγετε σύνθετους υδατάνθρακες, όπως φρούτα, γιαούρτι, καστανό ρύζι και βρόμη.
Πνευματική κόπωση:
Αν καθώς πλησιάζει το απόγευμα, νιώθετε τα μάτια σας να κλείνουν και ζητάτε απεγνωσμένα καφέ ή σνακ για να λειτουργήσετε φυσιολογικά, ίσως φταίει η υπερβολική πρωτεΐνη και η χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων. Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας του εγκεφάλου, και η έλλειψή τους προκαλεί αδυναμία συγκέντρωσης. Τα υγιεινά σνακ ανάμεσα στο μεσημεριανό και το δείπνο, θα σας δώσουν την απαραίτητη ενέργεια.
Νευρικότητα:
Όταν μεσολαβεί πολύς χρόνος από το ένα γεύμα στο άλλο, είναι πιθανό να αισθάνεστε νευρικότητα. Η έλλειψη υδατανθράκων προκαλεί μείωση του σακχάρου στο αίμα και δεν παράγεται αρκετή σεροτονίνη, η οποία είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση της διάθεσης. Φάτε ένα υγιεινό σνακ, όπως γιαούρτι με φρούτα, λίγο τυρί ή κράκερ ολικής αλέσεως με λίγο ταχίνι για να σταθεροποιήσετε τα επίπεδα σακχάρου.
Είναι γεγονός ότι μια δίαιτα με πολλές πρωτεΐνες μπορεί να ικανοποιήσει την πείνα σας, αλλά αν το παρακάνετε με τις πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης και τα πρωτεϊνούχα ροφήματα, θα πάρετε βάρος. Το κρέας συνεπάγεται επιπλέον λιπαρά, ενώ τα περισσότερα ροφήματα πρωτεΐνης έχουν ζάχαρη για τη βελτίωση της γεύσης. Προτιμάτε την άπαχη πρωτεΐνη, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φρούτα και τα λαχανικά. Ένας γενικός κανόνας για να μην μπερδεύεστε είναι το πιάτο σας να αποτελείται κατά το ήμισυ από λαχανικά και φρούτα, κατά ένα τέταρτο από πρωτεΐνη και κατά ένα τέταρτο από άμυλο ή δημητριακά ολικής αλέσεως.
Δυσκοιλιότητα:
Η υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνών μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα. Ο λόγος είναι ότι συχνά λείπουν από τη διατροφή οι φυτικές ίνες των φρούτων και των λαχανικών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την πέψη και τις κινήσεις του εντέρου. Ο στόχος σας πρέπει να είναι η κατανάλωση τουλάχιστον 25 γραμμαρίων φυτικών ινών, όπως δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα και λαχανικά, καθημερινά.
Δίψα:
Μία άλλη ένδειξη ότι το παρακάνετε με τις πρωτεΐνες είναι η μόνιμη δίψα. Στην πραγματικότητα, η υπερβολική πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να προκαλέσει ήπια αφυδάτωση λόγω της επιπλέον λειτουργίας των νεφρών για την απομάκρυνση της περίσσειας πρωτεΐνης και των υποπροϊόντων αζώτου. Οι πολλές πρωτεΐνες ενοχοποιούνται επίσης για δημιουργία λίθων στα νεφρά.
Κακοσμία στόματος:
Όσοι ακολουθούν δίαιτα Άτκινς, συχνά διαπιστώνουν ότι έχουν δύσοσμη αναπνοή. Όταν δεν τρώτε αρκετούς υδατάνθρακες, το σώμα χρησιμοποιεί το λίπος για την παραγωγή ενέργειας, παράγοντας κετόνες, οι οποίες ευθύνονται για την κακοσμία του στόματος.
Τι είναι οι πρωτεΐνες;
Ας αρχίσουμε από τα βασικά. Οι πρωτεΐνες είναι μόρια που αποτελούν τα δομικά συστατικά του ανθρώπινου σώματος. Το όνομά τους προέρχεται από τη λέξη «πρωτεύς» που σημαίνει «πρώτος» και ανακλά τη μεγάλη σημασία που έχουν για τη λειτουργία του οργανισμού. Αποτελούνται από μικρότερες ενώσεις, τα αμινοξέα, τα οποία ενώνονται μεταξύ τους και σχηματίζουν τις πρωτεΐνες.
Γιατί πρέπει να λαμβάνουμε πρωτεΐνες μέσω της διατροφής μας;
Η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς οι πρωτεΐνες εμπλέκονται σε πολλές από τις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού.
Πιο συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες μπορεί να έχουν δομική λειτουργία, όπως για παράδειγμα το κολλαγόνο, η πιο άφθονη πρωτεΐνη στο ανθρώπινο σώμα που αποτελεί βασικό συστατικό του δέρματος, οστών, των τενόντων, του μυικού συστήματος κ.α.
Επιπλέον μπορεί να έχουν, μεταφορικές λειτουργίες όπως η αιµοσφαιρίνη η οποία μεταφέρει το οξυγόνο από το περιβάλλον στους ιστούς του σώματος.
Παράλληλα, οι πρωτεΐνες παρουσιάζουν και ανοσολογική λειτουργία, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό. Σκεφτείτε πως τα αντισώµατα είναι πρωτεΐνες οι οποίες παράγονται από το ανοσοποιητικό μας σύστηµα.
Επιπροσθέτως, οι πρωτεΐνες έχουν και ρυθμιστική λειτουργία, όπως για παράδειγμα η ινσουλίνη η οποία ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου ή η σεροτονίνη, η ορμόνη της διάθεσης.
Τέλος, οι πρωτεΐνες εμπλέκονται στη ρύθμιση των υγρών του σώματος, την αποκατάσταση και την αύξηση του μυικού ιστού κ.α. Άρα, δίχως αμφιβολία, για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού χρειαζόμαστε επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης.
Η πρωτεΐνη είναι σημαντική, αλλά όπως συμβαίνει με όλα τα θρεπτικά συστατικά, η ισορροπία παίζει καθοριστικό ρόλο. Αν ακολουθείτε διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνη ή χρησιμοποιείτε συχνά συμπληρώματα, ίσως αξίζει να αξιολογήσετε αν καλύπτετε τις ανάγκες σας χωρίς υπερβολές.
Η σωστή ενημέρωση και η καθοδήγηση από έναν επαγγελματία υγείας ή διατροφολόγο μπορούν να σας βοηθήσουν να διαμορφώσετε ένα πρόγραμμα που υποστηρίζει την υγεία, την ενέργεια και τη μακροχρόνια ευεξία σας. Μερικές φορές, η καλύτερη διατροφή δεν είναι αυτή με τα περισσότερα, αλλά αυτή με τα σωστά
