Η πρώτη σεληνιακή σκόνη που φτάνει στη Βρετανία εδώ και μισό αιώνα βρίσκεται πλέον καλά φυλαγμένη σε ένα υπερσύγχρονο εργαστήριο, προσφέροντας μοναδική ευκαιρία στους επιστήμονες να «ξεκλειδώσουν» τα μυστικά του φεγγαριού, αλλά και της Γης.
Μικροσκοπικοί κόκκοι σκόνης πολύτιμοι σαν το χρυσάφι, είναι πλέον κλειδωμένοι μέσα σε ένα χρηματοκιβώτιο σε μια εγκατάσταση υψίστης ασφαλείας στο Μίλτον Κέινς και σε άλλα ερευνητικά εργαστήρια ανά τον πλανήτη. Ο καθηγητής Μαχές Ανάντ είναι ο μόνος επιστήμονας στο Ηνωμένο Βασίλειο ο οποίος έχει πρόσβαση σε αυτό το εξαιρετικά σπάνιο υλικό, το οποίο περιγράφει ως «πιο πολύτιμο από τη χρυσόσκονη».
Μέσα στους κόκκους σκόνης θα μπορούσαν να υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη θεωρία των επιστημόνων ότι η Σελήνη σχηματίστηκε από τα συντρίμμια που δημιουργήθηκαν όταν η Γη χτύπησε έναν πλανήτη στο μέγεθος του Άρη πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Τα δείγματα – μόλις 60 milligram – αποτελούν μέρος της αποστολής Chang’e 5, με την οποία η Κίνα συνέλεξε 2 κιλά υλικού από ηφαιστειακή περιοχή της Σελήνης το 2020. Είναι η πρώτη φορά που η Κίνα μοιράζεται δείγματα με διεθνείς επιστήμονες, παραχωρώντας τα σε επτά κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα παγκοσμίως.
Ένας ρομποτικός βραχίονας τρύπησε το έδαφος για να συλλέξει 2 κιλά υλικού, το οποίο μεταφέρθηκε πίσω στη Γη σε μια κάψουλα που προσγειώθηκε στην Εσωτερική Μογγολία. Ήταν η πρώτη επιτυχημένη σεληνιακή δειγματοληψία μετά από μια σοβιετική αποστολή το 1976 και εκτόξευσε την Κίνα σε ηγετική θέση στον νέο διαστημικό αγώνα.
Τα μικροσκοπικά φιαλίδια παραδόθηκαν μεταξύ άλλων στον καθηγητή Aνάντ σε μια λαμπερή τελετή στο Πεκίνο την περασμένη εβδομάδα, όπου συναντήθηκε με συναδέλφους από τη Ρωσία, την Ιαπωνία, το Πακιστάν και την Ευρώπη. «Ήταν σχεδόν σαν ένα παράλληλο σύμπαν – και η Κίνα είναι πολύ μπροστά μας όσον αφορά στις επενδύσεις της σε διαστημικά προγράμματα», είπε.
Η ομάδα θα χρησιμοποιήσει λέιζερ και θερμότητα έως και 1.400°C για να εξάγει στοιχεία όπως οξυγόνο, άζωτο και ευγενή αέρια. Αν και η διαδικασία πιθανόν να καταστρέψει τα δείγματα, οι γνώσεις που θα αποκτηθούν υπόσχονται να αλλάξουν την κατανόησή μας για το ηλιακό μας σύστημα.
Η ομάδα του Άναντ έχει ένα χρόνο για να ολοκληρώσει την έρευνά της. Μέχρι το τέλος, η αναζήτηση απαντήσεων πιθανότατα θα καταλήξει στην καταστροφή των δειγμάτων. Αλλά η Κίνα έχει προχωρήσει περισσότερο από την αποστολή Chang’e 5.
Συνέχισε με επιτυχία και την αποστολή Chang’e 6 το 2024, φέρνοντας τα πρώτα δείγματα από την αθέατη πλευρά της Σελήνης – ανοίγοντας ακόμα περισσότερους επιστημονικούς ορίζοντες..
«Ελπίζω πολύ ότι αυτή είναι η αρχή μιας μακροχρόνιας συνεργασίας μεταξύ της Κίνας και διεθνών επιστημόνων», λέει ο καθηγητής Άναντ. «Πολλοί από εμάς χτίσαμε τις καριέρες μας δουλεύοντας σε δείγματα που επέστρεψαν οι αποστολές Apollo και νομίζω ότι αυτή είναι μια φανταστική παράδοση που πρέπει να ακολουθήσουμε. Ελπίζω ότι και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμά τους», προσθέτει.
