Με κέφι, συγκίνηση και σεβασμό στην παράδοση, πραγματοποιήθηκε και φέτος στην Καλαμπάκα το πασχαλινό έθιμο των «Πασχαλόγιορτων», ένα από τα πιο χαρακτηριστικά λαϊκά δρώμενα της περιοχής, που αναβιώνει κάθε χρόνο τη Δεύτερη και Τρίτη μέρα του Πάσχα.
Οι «Πασχαλόγιορτες» είναι εκδηλώσεις λαϊκής έκφρασης, βαθιά ριζωμένες στον πασχαλινό εορταστικό κύκλο, και εδώ στην Καλαμπάκα, έχουν συνδεθεί άρρηκτα με την περιοχή «Πουλιάνα» και το εξωκκλήσι του Αγίου Δημητρίου, όπου κάθε χρόνο στήνεται το μεγάλο γλέντι.
Έτσι και σήμερα, Δευτέρα του Πάσχα, οι Καλαμπακιώτες, πιστοί στην παράδοση, συγκεντρώθηκαν στο σημείο και «έπιασαν» τον τρανό χορό, όπως τον αποκαλούσαν οι παλαιότεροι. Με τα πασχαλινά τραγούδια να αντηχούν στην πλαγιά και τις γιορτινές φορεσιές να δίνουν χρώμα στο τοπίο, μικροί και μεγάλοι χόρεψαν με αυθορμητισμό, όπως γινόταν «τότε».
Για το έθιμο αυτό, ο αείμνηστος Στέφανος Θανασούλας, που κατέγραψε σημαντικά λαογραφικά στοιχεία της Καλαμπάκας, αναφέρει:
«Το απόγευμα της δεύτερης μέρας του Πάσχα (Ασπροδευτέρα ή Νια Δευτέρα, όπως την ονομάζει), όλοι πηγαίνουν στην Πουλιάνα… όπου στήνεται χορός με τραγούδια τοπικά Καλαμπακιώτικα. Πρώτος σέρνει το χορό ο Δήμαρχος, ακολουθούν άντρες, παιδιά της παντρειάς και στη συνέχεια γυναίκες, νύφες ασπροντυμένες, κορίτσια για νυφοδιάλεγμα κι άλλα μικρότερα κοντά τους…».
Τον χορό άνοιξε ο Δήμαρχος κ. Λευτέρης Αβραμόπουλος.
Το μουσικό ρεπερτόριο περιλάμβανε μεταξύ άλλων το χαρακτηριστικό τραγούδι:
«Ήρθαν τα Πασχαλόγιορτα, ήρθε η Μεγάλη Πέμπτη…»,
…τραγούδι με έντονο λαογραφικό και συμβολικό περιεχόμενο, που διηγείται ιστορίες μεταμέλειας, γιορτινής στολής, νεότητας και θυσίας.
Παράλληλα, ακούστηκαν και άλλα παραδοσιακά τραγούδια όπως:
«Ο Παπαγιώργης», «Η Μπίινα», «Ένας Καυγάς», «Του Ρήγα η Θυγατέρα», «Η Ρήνα», «Ο Γιάννης», «Κοντοχαϊμαδούλα», «Το Καρυοφύλλι μου» και άλλα.
Το πανηγύρι κορυφώθηκε το απόγευμα και όπως ορίζει η παράδοση, ολοκληρώθηκε όταν η καμπάνα του Αγίου Δημητρίου σήμανε για τον εσπερινό – ένας ήχος που φέρνει το τέλος μιας ημέρας γιορτής, αλλά και την υπόσχεση ότι το έθιμο θα συνεχίσει να ζει, όπως τότε, έτσι και τώρα.
Τα τραγούδια
«…ήρθαν τα Πασχαλόγιορτα, ήρθε η Μεγάλη Πέμπτη.
Ήρθε κι η Λαμπροκκυριακή με το Χριστός Ανέστη.
Στολίζουν μάνες τα παιδιά κι οι αδερφές τ΄ αδέρφια.
Μάνα το γιόκα στόλιζε, γιο και θυγατέρα.
Το γιο βάζει στα κόκκινα, τη θυγατέρα στ” άσπρα.
Κι΄ αυτή στα καταγάλαζα σα γριά γυναίκα που “ταν…
Κίν(η)σαν να παν στην εκκλησιά , πάνε να μεταλάβουν,
Κοντοζυγώνουν στο ιερό , σιγά στο Άγιο Βήμα.
Και σαν τους είδε η εκκλησιά , τα κεραμίδια ρίχνει .
Γυρίζει η μάνα , λέει , το γιόκα της ρωτάει .
_Γιέ μου τι κρίμα έκανες και είσαι κριματισμένος ;
_Θυμάσαι μάνα μ΄ τα Πασχαλόγιορτα , τις (ε)πίσημες τις μέρες ,
που όλοι δέναν τους μαύρους τους από μηλιάς κλωνάρι ;
Εγώ το μαύρο μ΄ έδεσα από ξανθής μαλλάκια ,
και κόρη ξανθή εφίλησα μέσα από τον Άδη ».
