ΟΗΕ: Ο κόσμος καταναλώνει περισσότερη άμμο απ’ όση μπορεί να αναπληρώσει η φύση

Σύμφωνα με την έκθεση, χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο περίπου 50 δισεκατομμύρια τόνοι άμμου για κατασκευές, δρόμους, γυαλί και άλλες βιομηχανικές χρήσεις, ενώ η ζήτηση αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2060 αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις αστικοποίησης και ανάπτυξης.

Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι η άμμος είναι πλέον ο δεύτερος πιο εκμεταλλευόμενος φυσικός πόρος στον κόσμο μετά το νερό. Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλους στρατηγικούς πόρους, η εξόρυξή της παραμένει σε μεγάλο βαθμό χωρίς επαρκή διεθνή ρύθμιση.

Η μη βιώσιμη εξόρυξη προκαλεί σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, επηρεάζοντας οικοσυστήματα που φιλοξενούν ψάρια, θαλάσσιες χελώνες, πτηνά και καβούρια, ενώ επηρεάζει και τις τοπικές κοινωνίες που εξαρτώνται από αυτά.

Η έκθεση σημειώνει ότι η εξάντληση των χερσαίων αποθεμάτων οδηγεί ολοένα και περισσότερο σε θαλάσσιες εξορύξεις, με πολλές εταιρείες να δραστηριοποιούνται ακόμη και μέσα σε προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το λεγόμενο magnetite sand, που περιέχει πολύτιμα ορυκτά και συγκεντρώνει αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.

Ο διευθυντής της βάσης δεδομένων πόρων του UNEP στη Γενεύη, Pascal Peduzzi, προειδοποίησε ότι η άμμος λειτουργεί ως «πρώτη γραμμή άμυνας» απέναντι στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τις καταιγίδες και τη διάβρωση των ακτών — φαινόμενα που εντείνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Σε μικρά νησιωτικά κράτη της Καραϊβικής, η ανεξέλεγκτη εξόρυξη άμμου συνδέεται ήδη με απώλεια παραλιών, μείωση ιχθυαποθεμάτων και ζημιές στον τουρισμό.

Ο ΟΗΕ ζητά αυστηρότερη διακυβέρνηση και καλύτερη καταγραφή των αποθεμάτων, προειδοποιώντας ότι η άμμος θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται ως στρατηγικός φυσικός πόρος.