O πρώτος πιλότος του Concorde της Air France, Ερίκ Τονό: «Τα τζάμια θρυμματίζονταν πάνω απ’ όπου πετούσε»

Μόνο τρεις ώρες απείχε η Νέα Υόρκη από το Παρίσι στις 21 Ιανουαρίου του 1976. Ηταν η ημέρα που το Concorde, το πρώτο και μοναδικό στην ιστορία επιβατικό αεροπλάνο που έσπασε το φράγμα του ήχου, έκανε το παρθενικό του δρομολόγιο.

Το όνομά του προερχόταν από τη γαλλική λέξη «concorde» που σημαίνει «ομόνοια» και συμβολίζει τη σπάνια στιγμή που η Γαλλία συνεργάστηκε με την Αγγλία για να δημιουργήσουν το θαύμα της τεχνολογίας. Το αποτέλεσμα ήταν ένα αεροσκάφος που ταξίδευε με πάνω από δύο φορές την ταχύτητα του ήχου, περίπου 2.180 χιλιόμετρα την ώρα.

Ξαφνικά, ένας επιχειρηματίας μπορούσε να πιει καφέ στο Παρίσι και να γευματίσει στη Νέα Υόρκη. Οι celebrities, οι πολιτικοί, οι τραπεζίτες και οι σταρ του Χόλιγουντ μετακινούνταν σαν να ανήκαν σε μια παγκοσμιοποιημένη ελίτ χωρίς σύνορα. Το αεροπλάνο έγινε σύμβολο στάτους. Συγχρόνως, η λεπτή άτρακτος, τα φτερά σε σχήμα Δ, η χαρακτηριστική μύτη που χαμήλωνε κατά την απογείωση και την προσγείωση δημιούργησαν μία σιλουέτα-έργο τέχνης που σήμερα εκτίθεται σε μουσεία. Με αφορμή τον εορτασμό των 50 χρόνων από το πρώτο δρομολόγιο του Concorde μιλήσαμε με τον Ερίκ Τονό, έναν από τους 20 πιλότους της Air France που είχαν εκπαιδευτεί αποκλειστικά στον συγκεκριμένο τύπο αεροπλάνου.

Gala: Γιατί το Concorde ήταν συνώνυμο με την πολυτέλεια;
Ερίκ Τονό: Καθώς το αεροπλάνο είχε μόλις 100 θέσεις, ήταν το πιο κλειστό κλαμπ του κόσμου. Οι επιβάτες προέρχονταν μόνο από τη showbiz ή τα πολύ υψηλά κλιμάκια επιχειρήσεων. Για τις αερομεταφορές ήταν ό,τι ένας οίκος υψηλής ραπτικής ανάμεσα σε καταστήματα fast fashion. Μέσα σε κάθε πτήση βρισκόταν η αφρόκρεμα του πλανήτη. Είχε τις καλύτερες αεροσυνοδούς, τους καλύτερους σεφ, τα καλύτερα κρασιά, πολύ ανώτερα αυτών που σερβίρονται στην πρώτη θέση σήμερα. Δεν υπήρχαν διαχωρισμοί, όλο το αεροπλάνο είχε μία μόνο θέση, η οποία ήταν πολύ υψηλού επιπέδου.

Επίσης, διέθετε τους καλύτερους μηχανικούς γιατί η τεχνολογία του ήταν πολύπλοκη και τους καλύτερους πιλότους, οι οποίοι είχαν παρακολουθήσει εκπαίδευση διπλάσιας διάρκειας σε σχέση με τα άλλα αεροσκάφη. Είμαστε περήφανοι που εξυπηρετήσαμε την πιο απαιτητική πελατεία που υπάρχει και η τεχνογνωσία που αποκτήσαμε από το Concorde είναι χαραγμένη στο DNA της Air France για πάντα.

G.: Θυμάστε συγκεκριμένα περιστατικά;
ΕΡ.Τ.: Θυμάμαι τον Μάικλ Τζάκσον με τα παιδιά του που ήρθαν στο κόκπιτ και γνωριστήκαμε, ήταν πολύ συμπαθητική οικογένεια. Στις περιόδους του Φεστιβάλ των Καννών μπορεί να είχαμε και δέκα σταρ σε μία πτήση. Συχνά πήγαινα στην καμπίνα για να χαιρετήσω τους επιβάτες – μην ξεχνάτε ότι πριν από την 11η Σεπτεμβρίου υπήρχε μόνο μία κουρτίνα ανάμεσα στο πιλοτήριο και την υπόλοιπη άτρακτο. Ωστόσο, δεν διέθετα πάντα τον χρόνο γιατί οι πτήσεις διαρκούσαν μόνο τρεις ώρες, οπότε είχαμε πιο απαιτητική δουλειά σε σχέση με τις οκτάωρες.

G.: Γιατί σταμάτησαν τα δρομολόγια το 2003;
ΕΡ.Τ.: Ηταν μια ασύμφορη τεχνολογία από πολλές απόψεις. Ναι μεν είχε νικήσει τον ήχο, αλλά ένα υπερηχητικό αεροπλάνο που μετέφερε 100 επιβάτες έκαιγε περίπου τόσα καύσιμα όσα και ένα συμβατικό που μετέφερε 420. Οταν ξεκίνησε η παραγωγή του, το πετρέλαιο κόστιζε 3 δολάρια το βαρέλι. Και ενώ αρχικά είχε κάνει και η Αμερική παραγγελίες, μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις και την αύξηση των τιμών τις ακύρωσε. Επιπλέον, η πτήση παρήγε ισχυρό ηχητικό κρότο και έκανε τα τζάμια να θρυμματίζονται στις περιοχές πάνω από τις οποίες πετούσε. Οπότε μπορούσε να εκτελεί δρομολόγια μόνο πάνω από ωκεανούς. Ετσι, όμως, περιοριζόταν πολύ η χρήση του.

G.: Πώς άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα ταξίδια;
ΕΡ.Τ.: Το Concorde άλλαξε πρώτα απ’ όλα τη σχέση μας με τον χρόνο. Δεν μείωνε απλώς τη διάρκεια της πτήσης, άλλαζε την αίσθηση της απόστασης. Εδειξε ότι το ταξίδι δεν είναι μόνο μετακίνηση αλλά και εμπειρία, τεχνολογικό επίτευγμα, σύμβολο μιας εποχής. Σήμερα οι αεροπορικές εταιρείες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομία, στην ασφάλεια και τη βιωσιμότητα. Αλλά η ιδέα ότι ο επιβάτης θέλει να κερδίσει χρόνο, να ταξιδέψει καλύτερα, να αισθανθεί ότι συμμετέχει σε κάτι ξεχωριστό, αυτή είναι η κληρονομιά του Concorde. Είμαι υπερήφανος που ήμουν κομμάτι της ιστορίας του

Η συντριβή του Concorde το 2000 ήταν η αρχή του τέλους

Στις 25 Ιουλίου 2000 το ταχύτερο επιβατικό αεροσκάφος στον κόσμο, το υπερηχητικό Concorde, συνετρίβη φλεγόμενο στο Παρίσι, σκοτώνοντας 113 ανθρώπους, στο ένα και μοναδικό δυστύχημα στην ιστορία του, που ήταν όμως το καθοριστικό και αυτό που οδήγησε στην απόσυρση του αεροσκάφους-θρύλου.

Ήταν η πτήση «4590» της Air France, που θα πετούσε από το αεροδρόμιο «Σαρλ ντε Γκολ» προς το «JFK» της Νέας Υόρκης συνετρίβη κατά την απογείωση της, σκοτώνοντας και τους 100 επιβάτες μαζί με εννέα μέλη του πληρώματος, καθώς και τέσσερα άτομα που βρίσκονταν στο έδαφος.

Το «καμάρι» του γαλλικού αερομεταφορέα έπεσε πάνω σε ξενοδοχείο. Οι περισσότεροι επιβάτες του ήταν ηλικιωμένοι Γερμανοί τουρίστες που επρόκειτο να συμμετάσχουν σε πολυτελή κρουαζιέρα, η οποία θα ξεκίναγε από τη Νέα Υόρκη με προορισμό την Καραϊβική.

Σύμφωνα με το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων, το δυστύχημα προκλήθηκε εξαιτίας μεταλλικού ελάσματος που αποκολλήθηκε από ένα αεροπλάνο DC-10 της Continental, το οποίο απογειώθηκε λίγο πριν από το υπερηχητικό αεροσκάφος της Air France από τον ίδιο διάδρομο απογείωσης. Το Cοncorde χτύπησε το έλασμα από τιτάνιο, που είχε μήκος 43 εκατοστά, με αποτέλεσμα να κατακερματιστεί ένα ελαστικό των τροχών. Τμήμα σκληρού ελαστικού τρύπησε τη δεξαμενή καυσίμων με αποτέλεσμα να διαρρεύσει κηροζίνη, η οποία άρπαξε φωτιά προκαλώντας την έκρηξη. Το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων δόθηκε στη δημοσιότητα το Δεκέμβριο του 2004. Το 2008, ο Γάλλος εισαγγελέας απήγγειλε κατηγορίες για ανθρωποκτονία εναντίον της Continental Airlines, η οποία αρνείται ότι φέρει ευθύνη για το τραγικό περιστατικό.

Από το δυστύχημα και μετά η φήμη του Concorde ουδέποτε αποκαταστάθηκε. H Air France και η British Airways απέσυραν τα υπερηχητικά αεροσκάφη από τους στόλους τους τον Οκτώβριο του 2003, θέτοντας τέρμα σε 30 χρόνια υπερηχητικών εμπορικών ταξιδιών. Το τελευταίο Concorde που πέταξε πραγματοποίησε την πτήση Νέα Υόρκη – αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου.

Το Concorde εξυπηρετούσε από 92 έως 128 επιβάτες και έκανε την απόσταση Παρίσι – Νέα Υόρκη σε σχεδόν 3 ώρες!