”Να μελετούμε τον Αίσωπο και τους μύθους του, ανεξαρτήτως ηλικίας”. Αυτό είναι το γενικό συμπέρασμα από την εντυπωσιακή έκθεση που παρουσιάζεται στο Μουσείο Τσιτσάνη – Δίδυμο Οθωμανικό Λουτρό, για τον Αίσωπο.
Η έκθεση έχει τίτλο “Ο Αίσωπος κάποτε και τώρα. Παραμυθάς ή φιλόσοφος;” και προέρχεται από τη συλλογή των δρ. Δημήτρη Αναγνωστή και Μάγδας Αναγνωστή – Παπαβάσου με εξωσχολικά βιβλία και περιοδικά, καλύπτοντας ένα ευρύτατο φάσμα ετών (από το 1698 έως το 2025), χώρων, αντικειμένων (βιβλία, περιοδικά, εγχειρίδια, παιχνίδια, κατασκευές) και απεύθυνσης. Κύρια στοιχεία της,
– η σύνδεση της ελληνικής παράδοσης με τη διαχρονική αξία των αισώπειων μύθων, έχοντας ως κεντρικό άξονα την παρουσία τους στο ελληνικό λογοτεχνικό βιβλίο για παιδιά του 19ου και 20ου αιώνα.
– η επίδραση του Αισώπου ανά τους αιώνες στον δυτικό πολιτισμό, τόσο αυτοτελώς όσο και στην εμφάνιση σημαντικών μυθοποιών και μυθογράφων
– η διείσδυση των μύθων στην καθημερινή ζωή μέσω διακοσμητικών και χρηστικών αντικειμένων, παιχνιδιών, σχολικού εποπτικού υλικού κλπ.
Ταυτοχρόνως, ένα μεγάλο τμήμα της αποτελείται από 16 πρωτότυπα, σημαντικά έργα του ζωγράφου Νώντα Ρεντζή, που φιλοτέχνησε μύθους του Αισώπου αποκλειστικά για την έκθεση στα Τρίκαλα. Ακόμη, παρουσιάζονται 9 χαρακτικά με μύθους που δημιούργησε ο Παναγιώτης Γράββαλος το 1994.
Το απόγευμα του Σαββάτου 24 Ιανουαρίου 2026 η έκθεση εγκαινιάστηκε με μια όμορφη τριπλή εκδήλωση. Αρχικώς η επιμελήτρια της έκθεσης κ. Παπαβάσου παρουσίασε στοιχεία σε σχέση με τον μύθο, τον Αίσωπο και την έκθεση. Η χαρακτηριστική της φράση ”ο μύθος βοηθά στην υπέρβαση του φόβου και του σκοταδισμού”, εμπεριέχει σημαντικό στοιχείο της προσπάθειας να αναδειχθεί ο πλούτος των Αισώπειων μύθων, σε συνδυασμό με τις άπειρες δυνατότητες του ενεργητικού τους ρόλου, ήδη από τον 19ο αιώνα, στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού, όπως η ίδια υπενθύμισε. Επίσης, έγινε παρουσίαση του έργου και των καλλιτεχνικών απεικονίσεων του Νώντα Ρεντζή, που ανήκοντας στη ναΐφ εκδοχή της καλλιτεχνικής έκφρασης, εντάσσει τους μύθους στο συγκεκριμένο πλαίσιο και με βάση την κοινωνική – πολιτική του αντίληψη, με χαρακτηριστικό το επιμύθιο “Οι άνθρωποι οφείλουν να γνωρίζουν τις δυνατότητές τους, γιατί αλλιώς κινδυνεύουν σοβαρά” (στο έργο “Η χελώνα που ήθελε να πετάξει”.
Ακολούθησε μίνι ξενάγηση – παρουσίαση των εκθεμάτων που απλώνονται στους 4 χώρους του Δίδυμου Οθωμανικού Λουτρού, με την κ. Παπαβάσου και τον διευθυντή του Μουσείου Τσιτσάνη κ. Στέλιο Καραγιώργο, να ευχαριστούν την Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων για τη συνεργασία και την παραχώρηση των χώρων. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο για όλους και όλες, με έμφαση στα παιδιά και τις σχολικές επισκέψεις.
Παρουσίαση βιβλίου
Το φιλότεχνο τρικαλινό κοινό παρακολούθησε στη συνέχεια μια ενδελεχή και εμβριθή παρουσίαση του ομότιτλου με την έκθεση βιβλίου “Ο Αίσωπος κάποτε και τώρα” των δρ. Δημήτρη Αναγνωστή και Μάγδας Αναγνωστή – Παπαβάσου, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου Τσιτσάνη.
Ο αντιδήμαρχος Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού του Δήμου Τρικκαίων, Μιχάλης Λάππας, ευχαριστώντας το ζεύγος Αναγνωστή – Παπαβάσου, έδωσε έμφαση στη σημαντικότητα της προσφοράς της έκθεσης στους τρικαλινούς, και στο μαθητικό δυναμικό όλης της χώρας, ενώ αναφέρθηκε και στην καίρια επίδραση των Αισώπειων μύθων στην κοινωνία.
Ακολούθως, η παρουσίαση έγινε με ομιλίες των
– ομότιμου καθηγητή Ι. Μάζη, ο οποίος εστίασε σε στοιχεία και πλευρές των μύθων του Αισώπου σε επίπεδα γραφής, χρησιμότητας, εστίασης, αναλύσεων, διδαγμάτων
– δημοσιογράφου – συγγραφέα Χ. Καλουντζόγλου, που συνέδεσε τις αναμνήσεις και τη γλώσσα από τη λεσβιακή γη, με την παράδοση των μύθων
– πρ. βουλευτή Τρικάλων Σάκη Παπαδόπουλου, που διέλυσε το δίλημμα “Αίσωπος, φιλόσοφος ή μυθοποιός”, απαντώντας με στοιχεία: και φιλόσοφος και μυθοποιός.
Ενδιάμεσα, οι ηθοποιοί Γωγώ Κατσανάκου και Βίκυ Ιακωβάκη ανέγνωσαν αποσπάσματα από το βιβλίο, που ουσιαστικά “προσεγγίζει τον Αίσωπο ως θεμελιωτή όχι μόνο της μυθοπλασίας αλλά και της ηθικής και παιδευτικής λειτουργίας του λόγου του. Αντλώντας από την προφορική παράδοση και τη ζωντανή μνήμη οι συγγραφείς αναδεικνύουν τον μύθο ως εργαλείο σκέψης, μάθησης και κοινωνικού προβληματισμού κατά φύσιν”.
Ευχάριστη μουσική παρουσία, οι παιδικές φωνές των μελών της Παιδικής – Εφηβικής Χορωδίας του Δημοτικού Ωδείου Τρικάλων, που παρουσίασαν μύθους σε ποιήματα και τραγούδια, από το βιβλίο της Αντιγόνης Μεταξά, σε διδασκαλία της μαέστρου κ. Ελένης Ζιάκα. Και καταχειροκροτήθηκαν.
Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικκαίων και οργανώθηκε από το Μουσείο Τσιτσάνη και την e–trikala ΑΕ.
Από τον Δήμο Τρικκαίων παρέστησαν ακόμη, η πρόεδρος της e-trikala AE Εφη Λεβέντη και η δημοτική σύμβουλος Βίβιαν Τέγου, ενώ τόσο στην παρουσίαση της έκθεσης όσο και στην παρουσίαση του βιβλίου παραβρέθηκε πλήθος επισκεπτών/τριών.
