Αναμφίβολα είναι το πιο ξεχωριστό αξιοθέατο του νησιού, που έκανε την Τήνο γνωστή στα πέρατα της οικουμένης. Γύρω από την εκκλησία αναπτύσσεται η Χώρα του νησιού, ενώ το επιβλητικό κτίριο με το περίτεχνο καμπαναριό ξεχωρίζει από μακριά.
Η εύρεση της ιερής εικόνας της Παναγίας που φυλάσσεται στον ναό συνέπεσε χρονικά με την εγκαθίδρυση του νεότερου ελληνικού κράτους. Στο πέρασμα των αιώνων η εικόνα συνδέθηκε με συγκλονιστικές αναφορές και μαρτυρίες για πολυάριθμα θαύματα που λάμβαναν χώρα. Έτσι, η θαυματουργή αυτή εικόνα αποτέλεσε ένδειξη της λυτρωτικής παρέμβασης της Θεοτόκου και επιβεβαίωση της ύπαρξής της επί της γης.
Ο ναός της Παναγίας Ευαγγελίστριας στην Τήνο είναι αφιερωμένος στην ιερή εικόνα που ανακαλύφθηκε εκεί το 1823. Σύμφωνα με την παράδοση, η Αδελφή Πελαγία, μια νεαρή μοναχή από την Ιερά Μονή Κεχροβουνίου, είδε ένα όραμα… Η Παναγία, λοιπόν, εμφανίστηκε μπροστά της και της ζήτησε να βρει και να φέρει στο φως μια θαυματουργή εικόνα που για πολλά χρόνια βρισκόταν θαμμένη στη γη. Ο σχετικός θρύλος αναφέρει, ότι μόλις η εικόνα αντίκρισε το φως του ήλιου, ένα γυάλινο κάλυμμα δημιουργήθηκε, για να την προστατέψει. Οι άνδρες που ξέθαψαν την εικόνα κατάφεραν να το σπάσουν και όσοι την άγγιξαν θεραπεύτηκαν! Μεταξύ των πρώτων επισκεπτών που κατέφθασαν στο νησί για να προσκυνήσουν το ιερό εικόνισμα ήταν και οι ήρωες του 1821, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Ανδρέας Μιαούλης και Ιωάννης Μακρυγιάννης.
Τήνος: Τα θαύματα της Παναγιάς που εξιστορούν οι πιστοί | Όπου Υπάρχει Ελλάδα | 03/06/2025
Στην εικόνα, η Παναγία απεικονίζεται σε στάση προσευχής προφέροντας τα λόγια από ένα ανοιχτό βιβλίο που βρίσκεται μπροστά της. Απέναντί της βλέπουμε τον Αρχάγγελο Γαβριήλ να κρατάει στα χέρια του έναν κρίνο, σύμβολο της αγνότητας, ενώ το Άγιο Πνεύμα με τη μορφή περιστεριού κατεβαίνει από τον ουρανό. Η τεχνοτροπία της εικόνας θεωρείται παλαιότερη της Βυζαντινής Περιόδου και ανάγεται στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Οι μελέτες που σχετίστηκαν με την προέλευσή της οδήγησαν στο συμπέρασμα, ότι η Μεγαλόχαρη της Τήνου είναι έργο του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά. Σήμερα η εικόνα είναι καλυμμένη με χρυσό και πολύτιμους λίθους, τα οποία αποτελούν αφιερώματα των πιστών.
Ο επιβλητικός ναός της Μεγαλόχαρης ανεγέρθηκε αμέσως μετά την εύρεση της θαυματουργής εικόνας. Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε μετά από οκτώ χρόνια, γύρω στα 1830-1831. Η εκκλησία αποτελεί στην ουσία ένα μοναστηριακό συγκρότημα. Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν εκεί, ανέδειξαν την ύπαρξη ενός προϋπάρχοντος ναού των πρώιμων βυζαντινών χρόνων αφιερωμένου στον Άγιο Ιωάννη. Ωστόσο, στην ίδια τοποθεσία, προγενέστερος και αυτού του ναού θεωρείται ο αρχαίος ναός του θεού Διόνυσου.
Πολλοί εξειδικευμένοι τεχνίτες και ταλαντούχοι καλλιτέχνες απ’ όλη την ελληνική επικράτεια εργάστηκαν ακούραστα, για να χαράξουν τα λαμπερά μάρμαρα και να φιλοτεχνήσουν το μεγαλοπρεπές εσωτερικό του ναού. Ταυτόχρονα, ο χρυσός και το ασήμι, που γενναιόδωρα πρόσφεραν στη Θεοτόκο χριστιανοί από όλο τον κόσμο, οι τεράστιοι πολυέλαιοι και τα αμέτρητα καντηλέρια που σχηματίζουν ατελείωτες σειρές φωτός, συνθέτουν ένα μεγαλειώδες μνημείο χριστιανικής τέχνης και αρχιτεκτονικής.
