Υπάρχουν πάρα πολλές λέξεις οι οποίες είναι δάνειες από άλλες γλώσσες του κόσμου και οι ομιλητές της ελληνικής γλώσσας το γνωρίζουν πολύ καλά. Υπάρχουν και άλλες οι οποίες έχουν ενταχθεί αρμονικά στην ελληνική γλώσσα και δεν τους πολυφαίνεται ότι προέρχονται από άλλες γλώσσες: Μία από αυτές είναι και η λέξη καρπούζι.
Παρότι, λοιπόν, η λέξη «καρπούζι» έχει κλασικά την κατάληξη «-ι» και θυμίζει πολύ ουσιαστικό ουδετέρου γένους. Στην πραγματικότητα, όμως προέρχεται από την τουρική λέξη “karpuz”. Παρόμοιες λέξεις με αυτή τη ρίζα βρίσκουμε και αλλού. Για παράδειγμα και στα ρωσικά αλλά και στα βουλγαρικά.
Εδώ αρχίζουν όμως τα ωραία. Όπως έχουμε ξαναπεί και σε άλλο κείμενο, υπήρξε μία μαζική προσπάθεια εξελληνισμού διαφόρων λέξεων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η προσπάθεια αυτή απέτυχε παταγωδώς. Θυμίζω την τελείως ατυχή προσπάθεια να βγει μία ελληνική λέξη για το σάντουιτς.
«Υδροπέπων» ή αλλιώς το καρπούζι στα «ελληνικά»
Μία παρόμοια προσπάθεια έγινε, λοιπόν, για να «καθαρίσει» η ελληνική γλώσσα από το τουρκικό όνομα του αγαπημένου φρούτου του ελληνικού καλοκαιριού. Η λύση που βρέθηκε είναι το «υδροπέπων», προφανώς σε μία κάποιου τύπου μετάφραση του watermelon.
Ουσιαστικά παίρνουμε το ελληνικό «πεπόνι» και του κοτσάρουμε ένα πρώτο συνθετικό από τη λέξη «ύδωρ», κατά βάση επειδή, όπως είναι γνωστό, το καρπούζι έχει πραγματικά πολύ νερό.
Δεν χρειάζεται φυσικά να γράψουμε πόσο αποτυχημένη ήταν αυτή η προσπάθεια. Αρκεί να σκεφτούμε πόσο παράξενο θα ακουγόταν αν κάποιος πάει τον Ιούλιο στην λαϊκή του Βύρωνα και να ζητήσει δύο υδροπέπονα.
Πάντως, αυτή η προσπάθεια να δοθεί μία αρχαιοπρεπής ορολογία για το καρπούζι είναι και αμφιλεγόμενη από ιστορική άποψη, με την έννοια ότι δεν γνωρίζουμε αν οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν το καρπούζι ως ύπαρξη.
Το πιο πιθανό είναι ότι το γνώριζαν, κυρίως λόγω της επαφής τους με τους Αιγυπτίους που το τιμούσαν δεόντως. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι το καρπούζι ήταν και στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων. Ίσα-ίσα, το πιο πιθανό είναι ότι δεν ήταν.
Πάντως υπάρχει και άλλη μία πολύ πιο όμορφη λέξη, το «χειμωνικό», με τη λογική ότι σε δροσίζει μέσα στο καλοκαίρι. Αν έπρεπε να διαλέξω, θα διάλεγα σίγουρα αυτή.
H ελληνική λέξη για το «καρπούζι» είναι για να βάλεις τα γέλια (reader.gr)
