Πιο κοντά έρχεται το ενδεχόμενο ειδικής ενίσχυσης των αγροτών για αγορά λιπασμάτων, ως αντιστάθμισμα της ανόδου των τιμών που φέρνει ο πόλεμος στον Κόλπο. Αντίθετα, υποχωρεί το σενάριο της επιβολής πλαφόν στα κέρδη της βιομηχανίας και των διακινητών λιπασμάτων, ένα μέτρο που θα δημιουργούσε πιο πολλά προβλήματα απ’ όσα θα μπορούσε να λύσει.
Μετά τις αρχικές δηλώσεις Τσιάρα αναφορικά με το ενδεχόμενο να επιδοτηθεί η αγορά λιπασμάτων ή να τεθεί πλαφόν στα κέρδη των εμπόρων και της βιομηχανίας, σε νέα συνάντηση κυβερνητικού κλιμακίου την Τρίτη, εξετάσθηκε διεξοδικά το θέμα και αυτό το οποίο προκρίνεται είναι σίγουρα το πρώτο, δηλαδή η ειδική ενίσχυση των αγροτών για αγορά λιπασμάτων.
Θα χρειασθεί πιθανότατα να περάσουν κάποιες μέρες ακόμα και να μελετηθούν σε βάθος τα στοιχεία της αγοράς, προκειμένου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.
Ανάμεσα στις προτάσεις που εξετάζονται είναι και η ανακατεύθυνση των εσόδων από το «φόρο του άνθρακα» προς τους αγρότες που πλήττονται από τις αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων. Πιο συγκεκριμένα, με βάση τη συζήτηση που είναι σε εξέλιξη, μελετάται ακόμα και να μεταφερθούν στους αγρότες τα έσοδα που εισπράττει η ΑΑΔΕ από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα «CBAM» ο οποίος επιβάλλεται ως γνωστόν από 1/1/2026 στα λιπάσματα. Είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, ένα από τα σενάρια που έχουν προταθεί στην κυβέρνηση ως μέτρο άμεσης παρέμβασης απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Υπενθυμίζεται πως έκτακτη ενίσχυση για λιπάσματα είχε δοθεί ξανά το 2022, όταν και είχε αποφασιστεί η καταβολή συνολικού ύψους 60 εκατ. ευρώ, με την κυβέρνηση να στηρίζεται στο «Προσωρινό πλαίσιο για την λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό την στήριξη της οικονομίας κατά την διάρκεια της Ρωσικής Εισβολής στην Ουκρανία» που είχε εκδόσει η Ευρώπη. Το ύψος της ενίσχυσης για κάθε δικαιούχο ανερχόταν σε ποσοστό 10,95% των παραστατικών για την αγορά λιπασμάτων για το χρονικό διάστημα από 1/10/2021 έως και 30/9/2022. Σημειώνεται πως ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, έχει προαναγγείλει παρεμβάσεις που έχουν να κάνουν είτε με πλαφόν, είτε μία έκτακτη στήριξη.
Αυτή τη φορά ωστόσο δεν υπάρχει ένα κεντρικό ευρωπαϊκό πλαίσιο που μπορεί να στηριχθεί η χώρα μας, αλλά κάτι τέτοιο ίσως να μην είναι μακριά, με τον Επίτροπο Γεωργίας της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν να κάνει λόγο σε συνέντευξή του στο δίκτυο France24 προ ολίγων ημέρων για άνοιγμα του Αποθεματικού Κρίσης σε πρώτη φάση, που και πάλι όπως λέει δεν είναι αρκετό.
«Ο πόλεμος που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή έχει τεράστιο αντίκτυπο στην οικονομία μας», μας ανέφερε ο Χάνσεν. «Έχουμε εμπορικές ροές που διέρχονται από αυτές τις οδούς. Εξαρτόμαστε από τις εισαγωγές από εκεί όσον αφορά το πετρέλαιο και το LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο). Αλλά επίσης, τα λιπάσματα διέρχονται από την πληγείσα περιοχή. Οι μονάδες παραγωγής (για λιπάσματα) έχουν σταματήσει. Έτσι, αυτό δημιουργεί προβλήματα για τον γεωργικό τομέα. Και γενικά, η οικονομία μας θα έχει προβλήματα στην αντιμετώπιση της κατάστασης». «Αυτή δεν είναι μια βιώσιμη κατάσταση. Πρέπει να βρούμε λύσεις. Έχουμε το γεωργικό απόθεμα, αλλά αυτό φυσικά δεν είναι επαρκές. Επομένως, πρέπει να βρούμε άλλες δυνατότητες για να βοηθήσουμε τους αγρότες να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση», πρόσθεσε.
Στήριξη σε αγρότες αν χρειαστεί λέει η βιομηχανία λιπασμάτων
Προς το παρόν δεν υπάρχουν προβλήματα με τη διαθεσιμότητα λιπασμάτων στην αγορά της ΕΕ, δεδομένης της σχετικά υψηλής παραγωγής των Ευρωπαίων παραγωγών και των πολύ υψηλών επιπέδων εισαγωγών στο 4ο τρίμηνο του 2025, λέει σε ανακοίνωση της βιομηχανία λιπασμάτων της ΕΕ Fertilizers Europe, που παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή. «Εάν η κατάσταση επιμείνει ή επιδεινωθεί περαιτέρω, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενίσχυσης της βοήθειας και της αρωγής προς τους Ευρωπαίους αγρότες, υποστηρίζοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας λιπασμάτων», αναφέρει.
Η ανακοίνωση της Fertilizers Europe
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει πολύ σημαντικό ανθρωπιστικό, γεωπολιτικό και οικονομικό αντίκτυπο, με επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τις αλυσίδες εφοδιασμού λιπασμάτων. Προς το παρόν δεν υπάρχουν προβλήματα με τη διαθεσιμότητα λιπασμάτων στην αγορά της ΕΕ, δεδομένης της σχετικά υψηλής παραγωγής των Ευρωπαίων παραγωγών και των πολύ υψηλών επιπέδων εισαγωγών στο 4ο τρίμηνο του 2025
Ενώ ουσιαστικά δεν υπήρξαν εισαγωγές ουρίας από το Ιράν στην ΕΕ τα τελευταία τρία χρόνια, η περιοχή του Κόλπου διαθέτει μια πολύ σημαντική παγκόσμια δυναμικότητα ουρίας. Επειδή οι αγορές λιπασμάτων είναι παγκόσμιες, οι διαταραχές οπουδήποτε στο σύστημα μπορούν γρήγορα να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο κόστος των εισροών. Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί εργάζονται για να διατηρήσουν αξιόπιστο εφοδιασμό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αυξημένης αβεβαιότητας, αναγνωρίζοντας τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι αγρότες στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας. Αυτή η κατάσταση υπογραμμίζει περαιτέρω πόσο δύσκολο έχει γίνει το λειτουργικό περιβάλλον για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Οι εταιρείες-μέλη της Fertilizers Europe δέχονταν ήδη σημαντική πίεση από ορισμένες από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας στον κόσμο, και οι τρέχουσες εξελίξεις ασκούν μόνο ανοδική πίεση στο κόστος παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων. Καθιστά επίσης σαφές ότι η διατήρηση ισχυρής εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων είναι στρατηγικά σημαντική για την Ευρώπη. Εάν η κατάσταση επιμείνει ή επιδεινωθεί περαιτέρω, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενίσχυσης της βοήθειας και της αρωγής προς τους Ευρωπαίους αγρότες, υποστηρίζοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας λιπασμάτων. Η διασφάλιση της πρόσβασης των αγροτών στα λιπάσματα συμβαδίζει με τη διατήρηση μιας σταθερής, ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης που μπορεί να εξυπηρετήσει τη γεωργία μακροπρόθεσμα.
ΠΗΓΗ: agronews.gr
