Ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά κτίρια του Πηλίου, το εμβληματικό ξενοδοχείο «Θεοξένια» στην Πορταριά, παραμένει μέχρι σήμερα εγκαταλελειμμένο και ημιτελές, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες για την αναβίωσή του. Το ιστορικό ξενοδοχείο, που στις αρχές του 20ού αιώνα αποτέλεσε σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρα τα Βαλκάνια, εξακολουθεί να περιμένει την αποκατάσταση που δεν ήρθε ποτέ.
Την ιστορία του ξενοδοχείου αλλά και τη σημερινή του κατάσταση παρουσιάζει σε βίντεο ο αρχιτέκτονας Δημήτριος Καραγκούνης, επίτιμος προϊστάμενος του Τμήματος Αρχαιολογικών Έργων και Μελετών της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας, πραγματοποιώντας ένα οδοιπορικό στον παραδοσιακό οικισμό της Πορταριάς.
Από το 1905 στο επίκεντρο της κοσμικής ζωής
Το «Θεοξένια» λειτούργησε για πρώτη φορά το 1905 και ανήκε στους εύπορους Αιγυπτιώτες αδελφούς Αθανασάκη. Για δεκαετίες θεωρούνταν ένα από τα πολυτελέστερα ξενοδοχεία των Βαλκανίων, προσελκύοντας προσωπικότητες της εποχής και μέλη βασιλικών οικογενειών.
Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, στο ξενοδοχείο φιλοξενήθηκαν ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ και ο Κωνσταντίνος Α’, ενώ είναι γνωστό ότι και ο Ελευθέριος Βενιζέλος χρησιμοποίησε επιστολόχαρτο του ξενοδοχείου για επίσημη αλληλογραφία του.
Η καταστροφή στην Κατοχή
Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, το «Θεοξένια» επιτάχθηκε από τις δυνάμεις του Γ’ Ράιχ και μετατράπηκε σε στρατηγείο, φιλοξενώντας υψηλόβαθμους αξιωματικούς. Με την αποχώρησή τους, οι κατακτητές λεηλάτησαν και πυρπόλησαν το κτίριο, όπως συνέβη και με πολλά ακόμη σπίτια της Πορταριάς.
Παρά την καταστροφή, οι εξωτερικοί τοίχοι του διατηρήθηκαν όρθιοι, αποτελώντας μέχρι σήμερα σιωπηλό μάρτυρα της ιστορίας του.
Το κτίριο που σώθηκε την τελευταία στιγμή
Μετά τον πόλεμο το ακίνητο πέρασε σε νέους ιδιοκτήτες, οι οποίοι σχεδίαζαν την κατεδάφισή του προκειμένου να ανεγερθούν πολυτελείς κατοικίες.
Η εξέλιξη αυτή αποτράπηκε το 1975 χάρη στην παρέμβαση της αείμνηστης Πορταρίτισσας μηχανικού Αριστούλας Χρίστογλου, η οποία υπηρετούσε τότε στην Πολεοδομία Μαγνησίας και κατάφερε να αναστείλει την έκδοση άδειας κατεδάφισης. Στη συνέχεια, με καθοριστική συμβολή της, το «Θεοξένια» και ο περιβάλλων χώρος του χαρακτηρίστηκαν διατηρητέο μνημείο.
Η μεγάλη επένδυση που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ
Αργότερα το ξενοδοχείο αγοράστηκε από τον Δήμο Πορταριάς, ο οποίος αποφάσισε την αναστήλωσή του μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Η μοναδική προσφορά κατατέθηκε από την Grecotel, η οποία προέβλεπε την πλήρη ανακατασκευή του συγκροτήματος, την προσθήκη νέων κτιρίων και τη δημιουργία συνολικά 65 δωματίων.
Οι εργασίες ξεκίνησαν με στόχο το ξενοδοχείο να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα του 2006. Ωστόσο, η διαπλάτυνση του μονοπατιού στη βόρεια πλευρά του συγκροτήματος προκάλεσε δικαστικές εμπλοκές, με αποτέλεσμα το έργο να παγώσει.
Μετά τη διοικητική μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη», ο Δήμος Βόλου επιχείρησε να επανεκκινήσει το έργο και το 2013 υπεγράφη συμπληρωματική σύμβαση, η οποία προέβλεπε ολοκλήρωση των εργασιών έως τον Νοέμβριο του 2015.
Η προθεσμία όμως πέρασε χωρίς αποτέλεσμα και το έργο παραμένει μέχρι σήμερα ημιτελές.
Ένα σύμβολο που περιμένει τη δικαίωσή του
Σήμερα, το ιστορικό «Θεοξένια» εξακολουθεί να δεσπόζει στην Πορταριά, κουβαλώντας περισσότερους από έναν αιώνα ιστορίας. Από κόσμημα του πηλιορείτικου τουρισμού και σημείο φιλοξενίας βασιλέων και πολιτικών προσωπικοτήτων, έχει μετατραπεί σε ένα εγκαταλελειμμένο μνημείο που υπενθυμίζει τις χαμένες ευκαιρίες αξιοποίησης ενός μοναδικού αρχιτεκτονικού και πολιτιστικού θησαυρού.
