Η ρύπανση των ωκεανών από πλαστικά αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά προβλήματα του πλανήτη. Για δεκαετίες, απορρίμματα που καταλήγουν στη θάλασσα μεταφέρονται από τα θαλάσσια ρεύματα και συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιοχές, δημιουργώντας τεράστιες συσσωρεύσεις σκουπιδιών μακριά από τις ακτές.
Η μεγαλύτερη από αυτές βρίσκεται στον βόρειο Ειρηνικό και είναι γνωστή ως Great Pacific Garbage Patch. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της The Ocean Cleanup, η περιοχή καλύπτει περίπου 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, έκταση σχεδόν τριπλάσια από εκείνη της Γαλλίας.
Το «θηρίο» των 2,2 χιλιομέτρων
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η ολλανδική οργάνωση The Ocean Cleanup ανέπτυξε το System 03, τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κατασκευή που έχει χρησιμοποιηθεί για τον καθαρισμό πλαστικών απορριμμάτων σε ανοιχτή θάλασσα.
Το σύστημα έχει μήκος περίπου 2,2 χιλιομέτρων και λειτουργεί ως ένα τεράστιο πλωτό φράγμα που συγκεντρώνει τα απορρίμματα τα οποία παρασύρονται από τα ρεύματα. Στη συνέχεια, τα πλαστικά συλλέγονται και μεταφέρονται για επεξεργασία και ανακύκλωση.
Η ανάπτυξή του βασίστηκε στην εμπειρία που αποκτήθηκε από προηγούμενες δοκιμές. Το προηγούμενο μοντέλο, γνωστό ως System 002, κατάφερε να απομακρύνει περισσότερους από 250 τόνους πλαστικών απορριμμάτων από τον Ειρηνικό μεταξύ 2021 και 2023.
Η μεγαλύτερη «χωματερή» των ωκεανών
Παρά τη συνηθισμένη περιγραφή της ως «νησί σκουπιδιών», η Great Pacific Garbage Patch δεν αποτελεί μια συμπαγή μάζα απορριμμάτων που μπορεί να δει κανείς εύκολα από δορυφόρο ή αεροπλάνο.
Πρόκειται για μια τεράστια θαλάσσια περιοχή όπου εκατομμύρια τόνοι πλαστικών συγκεντρώνονται σε διαφορετικές πυκνότητες. Στο κέντρο της περιοχής η συγκέντρωση είναι πολύ μεγαλύτερη, ενώ προς την περιφέρεια τα απορρίμματα είναι πιο αραιά.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στην περιοχή επιπλέουν περίπου 1,8 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού, με συνολικό βάρος που ξεπερνά τους 80.000 τόνους.
Αντίθετα με όσα συχνά πιστεύεται, το μεγαλύτερο μέρος της μάζας δεν προέρχεται από πλαστικά μπουκάλια ή σακούλες. Μεγάλο ποσοστό αποτελείται από εγκαταλελειμμένα αλιευτικά δίχτυα, σχοινιά και εξοπλισμό αλιείας που παραμένουν για χρόνια στη θάλασσα.
Ο καθαρισμός δεν αρκεί από μόνος του
Η ίδια η The Ocean Cleanup επισημαίνει ότι η απομάκρυνση των απορριμμάτων από τον ωκεανό δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα, καθώς νέες ποσότητες πλαστικού συνεχίζουν να καταλήγουν στη θάλασσα κάθε χρόνο.
Για τον λόγο αυτό η οργάνωση αναπτύσσει παράλληλα τα συστήματα Interceptor, τα οποία εγκαθίστανται σε ποτάμια και λειτουργούν ως «παγίδες» απορριμμάτων πριν αυτά φτάσουν στον ωκεανό.
Στόχος είναι να συνδυαστεί ο καθαρισμός των ήδη επιβαρυμένων περιοχών με τον περιορισμό της συνεχούς εισροής νέων πλαστικών, ώστε οι ωκεανοί να μην αναπληρώνουν διαρκώς τα απορρίμματα που απομακρύνονται.
