Το απόγευμα του Σαββάτου 13 Ιουνίου 2026 θα γνωρίζουμε από το Μπιλμπάο, το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας και βαθμολογίας που δόθηκε στο Μουσείο Τσιτσάνη, που είναι υποψήφιο στον θεσμό «Ευρωπαϊκά Βραβεία Μουσείων» για το 2026 (European Museum of the Year Award – EMYA2026).
Μια ιδιαίτερα τιμητική διάκριση η συγκεκριμένη υποψηφιότητα, όχι μόνο για τα Τρίκαλα, τον μεγάλο τρικαλινό δημιουργό του λαϊκού μας τραγουδιού και το ίδιοι το Μουσείο με τις χιλιάδες επισκέψεις, αλλά και για τη χώρα μας.
Το Μουσείο ήδη βρίσκεται στον 9ο χρόνο λειτουργίας του, είναι το πρώτο που αφορά σε Ελληνα μουσικό και το μοναδικό από την Ελλάδα που είναι υποψήφιο για τα συγκεκριμένα βραβεία. Και μόνο η συμμετοχή του σε αυτήν τη διαδικασία, αποτελεί αναγνώριση της προσφοράς του, όπως, εξάλλου, τονίζεται από την οργανωτική επιτροπή στην επίσημη παρουσίαση της υποψηφιότητας: «Το μουσείο λειτουργεί ως ένας δυναμικός πολιτιστικός κόμβος που ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και υποστηρίζει την επόμενη γενιά μουσικών. Ως δημοτικός φορέας, συνεχίζει τις μουσικές παραδόσεις της πόλης προσφέροντας δωρεάν πρόσβαση σε επαγγελματικά στούντιο ηχογράφησης, αμφιθέατρο για ομιλίες και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, χώρους εργαστηρίων και ένα ευρύ φάσμα δημόσιων συναυλιών. Το μουσείο στεγάζει επίσης ένα ερευνητικό και αρχειακό κέντρο αφιερωμένο στον Τσιτσάνη και την ιστορία της ελληνικής μουσικής και της διασποράς της”.
Της υποψηφιότητας προηγήθηκαν επισκέψεις στελεχών του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Μουσείων (European Museum Forum), που αξιολόγησαν το Μουσείο Τσιτσάνη, σε διάφορους τομείς.
Η συγκεκριμένη υποψηφιότητα αναδεικνύει δύο δεδομένα: τον πλούτο της ελληνικής λαϊκής μουσικής μέσω του Βασίλη Τσιτσάνη και το ίδιο το Μουσείο, ως οντότητα και χώρος, που εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη/τρια.
Δεν είναι τυχαία, ούτε η αυξανόμενη κάθε χρόνο επισκεψιμότητα, ούτε οι εντυπώσεις που καταγράφονται από τους επισκέπτες.
Στο Μπιλμπάο
Η τρικαλινή αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Δήμαρχο Τρικκαίων Νίκο Σακκά θα βρίσκεται στο Μπιλμπάο της Χώρας των Βάσκων στην Ισπανία, από την Παρασκευή 12 Ιουνίου, καθώς η διοργάνωση δεν περιλαμβάνει μόνο τη σχετική τελετή.
Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Μουσείων και το Euskararen Etxea (Σπίτι Βασκικής Γλώσσας – νικητής των βραβείων του 2025) που τη διοργανώνουν, έχουν προβλέψει ένα τετραήμερο πρόγραμμα. Αυτό περιλαμβάνει εργαστήρια, ομιλίες, συναντήσεις, με αντικείμενο τον πλούτο της δραστηριότητας των μουσείων: η τεχνητή νοημοσύνη, η σχέση με την κοινωνία, η κλιματική αλλαγή, οι δράσεις, τα έσοδα, είναι ορισμένα από τα ζητήματα που θίγονται στο συνέδριο και τις θεματικές ενότητες.
Το Μουσείο Τσιτσάνη εντάχθηκε στην ενότητα «Ηχώ πέρα από τα αντικείμενα: επιμελούμενοι την άυλη κληρονομιά».
Το θέμα της ανοιχτής συζήτησης είναι, το πώς τα μουσεία αφηγούνται την άυλη κληρονομιά μέσα από τον ήχο, τη μνήμη, τη γλώσσα και τη βιωμένη εμπειρία πέρα από τα αντικείμενα. Στο σχετικό πάνελ, οι εκπρόσωποι των μουσείων συζητούν για τις προσεγγίσεις τους και διερευνούν «πώς οι επιμελητικές πρακτικές μπορούν να κάνουν το αόρατο και το ανήκουστο να έχει νόημα για το κοινό, παραμένοντας παράλληλα ριζωμένο στον τόπο, την κοινότητα και τη σύγχρονη σημασία του».
Μαζί με το Μουσείο Τσιτσάνη θα συζητήσουν το θέμα οι εκπρόσωποι των
– Λετονικό Εθνικό Μουσείο Λογοτεχνίας και Μουσικής (Ρίγα, Λετονία)
– La Muette – Φιλολογικοί Χώροι (Πουγί, Ελβετία)
– Μουσείο Κάι Μουνκ (Ούλφμποργκ, Δανία)
Τόσο η συζήτηση, στην οποία θα μετάσχει το Μουσείο Τσιτσάνη, όσο και η τελετή για τις υποψηφιότητες, θα πραγματοποιηθούν στο Euskalduna Συνεδριακό Κέντρο και Αίθουσα Συναυλιών.
Το Βραβείο Ευρωπαϊκού Μουσείου της Χρονιάς (EMYA) καθιερώθηκε το 1977 υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αναγνώριση της αριστείας εντός της ευρωπαϊκής μουσειακής κοινότητας.
Χαιρετισμοί
Η σημαντικότητα της διοργάνωσης αναδεικνύεται από τα μηνύματα που στέλνουν οι υπεύθυνοι των συνδιοργανωτών – φορέων
Η Elixabete Etxanobe, πρόεδρος της κυβέρνησης της Biskaia (η περιφέρεια στην οποία ανήκει το Μπιλμπάο), τονίζει μεταξύ άλλων: «Σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, η διατήρηση της ταυτότητάς μας αποτελεί μια σημαντική πρόκληση και τα μουσεία, ως χώροι μνήμης, έρευνας και διάδοσης, αποτελούν βασικούς συμμάχους σε αυτή την προσπάθεια. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να τονίσουμε, για άλλη μια φορά, τη σημασία της κληρονομιάς και των μουσείων ως πυλώνων κοινωνικής συνοχής και ως κινητήριων δυνάμεων νέων προοπτικών για το μέλλον. Η Μπιζκάια είναι μια περιοχή κληρονομιάς, ένας τόπος όπου φροντίζουμε τις ρίζες μας, ενώ παράλληλα συνεχίζουμε να προχωράμε μπροστά, να καινοτομούμε και να ανοίγουμε τον εαυτό μας στον κόσμο».
Η Amina Krvavac, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Μουσείων (European Museum Forum), αναφέρει: «Σε μια εποχή που διαμορφώνεται από συγκρούσεις, πόλωση και κοινωνική αδικία, τα μουσεία παραμένουν από τα πιο έμπιστα ιδρύματα στις κοινωνίες μας. Το φετινό συνέδριο μας προσκαλεί να αναλογιστούμε συλλογικά τον ρόλο και την ευθύνη που συνοδεύει αυτή την εμπιστοσύνη. Πώς ανταποκρίνονται τα μουσεία στον διχασμό – και στην πολυπλοκότητα των πραγματικοτήτων που υπηρετούν; Πώς παραμένουν σχετικά, ηθικά και ανοιχτά, ενώ παράλληλα προάγουν τη φροντίδα, τον διάλογο και την υπευθυνότητα εντός των κοινοτήτων τους;».
Τέλος, η Iurdana Acasuso Atutxa, διευθύντρια του Euskararen Etxea, επισημαίνει: «Είμαστε περήφανοι που το έργο του κέντρου μας αναγνωρίστηκε διεθνώς το 2025, καθώς μας απονεμήθηκε το έγκριτο Βραβείο Μουσείου του Συμβουλίου της Ευρώπης, στο πλαίσιο των Βραβείων Ευρωπαϊκού Μουσείου της Χρονιάς. Αυτή η διάκριση υπογραμμίζει τη σημασία του έργου μας και μας εμπνέει να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για την προώθηση και τη διάδοση της βασκικής γλώσσας. Δεν θέλω να σας αποχαιρετήσω χωρίς πρώτα να σας υπενθυμίσω ότι η βασκική γλώσσα προσθέτει: προσθέτει ταυτότητες, προσθέτει ανθρώπους, προσθέτει πολιτισμούς».
Υποψήφια Μουσεία
Οι συνολικά 35 υποψηφιότητες, είναι:
- Museum St John’s Hospital: Μπριζ, Βέλγιο
- Den Gamble By. National Open-Air Museum of Urban History and Culture: Ααρχους, Δανία
- Kaj Munk Museum, part of the Ringkobing Fjord Museums: Ουλφμποργκ, Δανία
- Children’s Museum Miiamilla, branch of Tallinn City Museum: Ταλίν, Εσθονία
- Tartu City Museum: Τάρτου, Εσθονία
- Lahti Museum of Visual Arts Malva: Λάχτι, Φινλανδία
- Museum of Play: Εσποο, Φινλανδία
- Pile Dwellings Unteruhldingen: Ούλντινεν-Μουλχόφεν, Γερμανία
- Samurai Museum Berlin: Βερολίνο, Γερμανία
- State Archaeological Collection: Μόναχο, Γερμανία
- Sensoria – The House of Fragrances and Flavours Holzminden: Χόλτζμιντεν, Γερμανία
- AlpenStadtMuseum Sonthofen: Σοντχόφεν, Γερμανία
- Obersalzberg Documentation Center: Μπερχτεσγκάντεν, Γερμανία
- Research Center – Tsitsanis Museum: Τρίκαλα, Ελλάδα
- Museum of Ethnography in Budapest: Βουδαπέστη, Ουγγαρία
- Latvian National Museum of Literature and Music: Ρίγα, Λετονία
- National Museum of Resistance and Human Rights: Ες-συρ-Αλζέτ, Λουξεμβούργο
- Museum of Engineering and Technology in Krakow: Κρακοβία, Πολωνία
- MUDE – Design Museum: Λισαβόνα, Πορτογαλία
- Lisbon Museum – Pimenta Palace: Λισαβόνα, Πορτογαλία
- Museum of Madness Institute: Τράτε, Σλοβενία
- Galactica: Αρκος ντε λας Σαλίνα, Ισπανία
- La Unión Mining Museum: Λα Ουνιόν, Ισπανία
- Villena Museum MUVI: Βιγιένα, Ισπανία
- ArkDes: Στοκχόλμη, Σουηδία
- Museum of Art Mechanics and Heritage – Σεν Κρουά, Ελβετία
- Ski Museum – Le Boéchet: Λε Μπουά, Ελβετία
- La Muette – Literary Spaces: Πούλι, Ελβετία
- Museum of the Rural Civilization of Mendrisiotto: Στάμπιο, Ελβετία
- CERN Science Gateway: Μέυριν, Ελβετία
- Museum Henry Dunant: Χάιντεν, Ελβετία
- Kunsthaus Baselland : Βασιλεία, Ελβετία
- Zeyrek Çinili Hamam Museum: Κωνσταντινούπουλη, Τουρκία
- Seddülbahir Fortress: Δαρδανέλλια (Τσανάκκαλε), Τουρκία
- Young V&A: Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο
