Η υπερκινητικότητα στα νήπια αυτής της ηλικίας είναι δύσκολο να παρατηρηθεί και κυρίως να αξιολογηθεί, καθώς ακόμα έχουν ανώριμο νευρικό σύστημα.
Για τον λόγο αυτόν, προτιμάται ο όρος αυτορρύθμιση, δηλαδή η ικανότητα του βρέφους να εστιάζει την προσοχή του, να ελέγχει τις παρορμήσεις του και τα συναισθήματά του. Κάποια βρέφη μεγαλώνοντας βελτιώνουν την αυτορρύθμισή τους, ενώ κάποια άλλα όχι. Τότε παρατηρούμε αδυναμία στην αυτορρύθμισή τους.
Σύμφωνα με πολλές επιστημονικές μελέτες, η αδυναμία συγκέντρωσης της προσοχής σε βρέφη ή οι δυσκολίες αυτορρύθμισης είναι συμπτώματα τα οποία τα συναντάμε σε πολλές αναπτυξιακές διαταραχές που σχετίζονται με τον βρεφικό εγκέφαλο. Είναι γεγονός ότι ένα βρέφος που δεν συγκεντρώνεται έχει μειωμένη ικανότητα μάθησης, ενώ μπορεί να παρουσιάσειαναπτυξιακή καθυστέρηση.
Πότε ένα παιδί μπορεί να διαγνωστεί με ΔΕΠΥ;
Η ΔΕΠΥ είναι μια διαταραχή που η επίσημη διάγνωσή της μπορεί να γίνει μετά την ηλικία των 4 ετών. Τα ελλείμματα στην αυτορρύθμιση ή η υπερκινητικότητα στα βρέφη, όμως, μπορεί να υπάρχουν σαν σύνοδο σύμπτωμα μιας αναπτυξιακής διαταραχής όπως είναι ο αυτισμός, η νοητική υστέρηση και οι μαθησιακές δυσκολίες. Συνεπώς, καλό είναι να παρατηρούμε τη συμπεριφορά του παιδιού και να τη λαμβάνουμε υπόψη μας, καθώς μπορεί να παρουσιάζει ανησυχητικά σημάδια που θα πρέπει να τα εκτιμήσουμε σωστά.
Ποια είναι τα ανησυχητικά σημάδια υπερκινητικότητας σε βρέφη και νήπια;
Ο κ. Στέλιος Μαντούδης, αναπτυξιακός εργοθεραπευτής, παρουσιάζει ορισμένα ανησυχητικά σημάδια ανά ηλικία που σχετίζονται με την αυτορρύθμιση και την υπερκινητικότητα στα βρέφη και τα νήπια. Συγκεκριμένα:
Πώς να εξασκήσω τη συγκρέντρωση προσοχής στο βρέφος;
- Βρέφος 3-6 μηνών: Είναι μια ιδανική περίοδος για να αρχίσουμε να παίζουμε με το μωράκι μας.
- Βρέφος 6-9 μηνών: Κρύβουμε ένα αντικέιμενο μπροστά από το μωρό μας και το βοηθάμε να το ανακαλύψει.
- Βρέφος 9-12 μηνών: Κοιτάζουμε και δείχνουμε τις εικόνες ενός βρεφικού βιβλίου με σκληρές χάρτινες σελίδες.
- Νήπιο 13-16 μηνών: Καθόμαστε να του διηγηθούμε μια ιστορία και του ζητάμε να μας δείξει στοιχεία από αυτή, π.χ. να δείξει το γουρουνάκι ή το καλάθι της κοκκινοσκουφίτσας.
- Νήπιο 17-20 μηνών: Καθόμαστε για τουλαχιστον δύο λεπτά μαζί του να παίξουμε ένα παιχνίδι, όπως να συναρμολογήσουμε ένα παιχνίδι (π.χ. ο κύριος πατάτας).
- Νήπιο 18-24 μηνών: Παίζουμε μαζί του παιχνίδια μίμησης και επικοινωνούμε μαζί του ονομάζοντας τα ζωάκια της φάρμας, βάζοντάς τα να κοιμηθούν κ.ά.
Το μωρό μου είναι υπερκινητικό. Τι να κάνω;
Εσείς, ως γονείς, περνάτε πολύ χρόνο με το παιδί σας κι έτσι βλέπετε πώς αντιδρά σε πολλές και διαφορετικές καταστάσεις. Αν παρά τις προσπάθειες σας να παίξετε μαζί του και να αυξήσετε τη συγκέντρωσή του υποψιάζεστε ότι το παιδί σας παρουσιάζει ανησυχητικά σημάδια υπερκινητικότητας και δυσκολία αυτορρύθμισης, καλό είναι να μιλήσετε με έναν ειδικό ή να επισκεφτείτε ένα αναπτυξιακό κέντρο. Ζητήστε να εξεταστεί το παιδί με το αναπτυξιακό Check up Plus ώστε να διερευνηθεί η συγκέντρωσή του αλλά και άλλοι βασικοί τομείς της ανάπτυξης, όπως είναι ο λόγος, ο γνωστικός, ο κοινωνικό-συναισθηματικός τομέας κ.ά.
