Κατά την Τουρκοκρατία, το νησί αποτέλεσε το λημέρι του Μανιάτη Πειρατή Κατούλια, ο οποίος πραγματοποιούσε επιθέσεις σε διερχόμενα ιστιοφόρα.Απολαύστε μια πτήση πάνω από τη νήσο Πρώτη, ένα ιδιότυπο και πανέμορφο νησί, μια ανάσα από την Μαραθόπολη Μεσσηνίας. Το μήκος του νησιού είναι περί τα 3 τ. χλμ. και θυμίζει μισοβυθισμένο κροκόδειλο ή γενικά ερπετό
Έχει μόνο μία παραλία, τη Βουρλιά, η οποία διαθέτει τιρκουάζ, εξωτικά νερά και λίγα μέτρα από την παραλία, το ναυάγιο του πλοίου Ανουάρ, μήκους 40 μέτρων, το οποίο βομβαρδίστηκε κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και κείτεται λίγα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, στον προφυλαγμένο ομώνυμο όρμο.
Το νησί διαθέτει μόλις έναν μόνιμο κάτοικο, τον μοναχό του Μοναστηριού της Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου της Γοργοπηγής, που αποτελεί το μοναδικό κτίσμα που υπάρχει στο νησί
Στο νησάκι μπορεί επίσης να δει κανείς μισογκρεμισμένα σήμερα ασκητάρια, επιγραφές ναυτικών σε βράχια και ερείπια αρχαίας ακρόπολης.
Εκεί είχαν αναζητήσει καταφύγιο κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο τα πλοία των Αθηναίων που κατέβαιναν από τη Ζάκυνθο προς την Πύλο και έπεσαν σε φοβερή τρικυμία. Κατά την Τουρκοκρατία, το νησί αποτέλεσε το λημέρι του Μανιάτη Πειρατή Κατούλια, ο οποίος πραγματοποιούσε επιθέσεις σε διερχόμενα ιστιοφόρα.
Tο όνομα της νήσου Πρώτης ή Πρωτής, πιθανόν να οφείλεται στο θαλασσινό θεό Πρωτέα, γιο του Ποσειδώνα.
Κατά άλλους, σύμφωνα και με τον Ηλείο ιστορικό Γεώργιο Παπανδρέου, (σχετ.: «Η νήσος πρώτη -΄Εν τω νυν νομώ Τριφυλλίας», σελ. 238-241, Αρμονία, Τόμ. 3, Αρ. 5 (Πύργος 1902), το όνομα πιθανόν να προέρχεται «διότι πρώτη οράται υπό των μακρόθεν προς την Πελοπόννησον πλεόντων, κατά άλλους δε διότι είναι πλωτή πέριξ, ως έχουσα πανταχόθεν βαθέα ύδατα, κατά διαλεκτικήν εναλλαγήν των συμφώνων λ και ρ».
