Το Βυζαντινό κάστρο(φρούριο) των Τρικάλων δεν είναι απλώς ένα ιστορικό μνημείο, είναι ένας ζωντανός χώρος που συνδυάζει την αρχιτεκτονική κληρονομιά με την καθημερινή ζωή της πόλης. Κτισμένο σε θέση στρατηγικής σημασίας, στα βορειοδυτικά της πόλης, δεσπόζει αιώνες τώρα μεγαλοπρεπές και αγέρωχο με τον επιβλητικό του όγκο.
Οι περιπέτειες του Φρουρίου αρχίζουν από τα πανάρχαια χρόνια και πάνω του έπεσαν πολλά ακόντια, το χτύπησαν πολλοί κριοί, το μάτωσε πολύ το ανθρώπινο αίμα. Είναι βέβαιο ότι κτίσθηκε στη θέση της ακρόπολης της αρχαίας Τρίκκης και αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα ασφάλειας για την αρχική ανάπτυξη του οικισμού στις πλαγιές και στους πρόποδές του. Λόγω της σπουδαιότητας της θέσης του, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός, προέβη στη ριζική ανακαίνισή του, καθιστώντας το ισχυρότερο, όπως αναφέρει ο ιστορικός Προκόπιος. Έλαβε τη σημερινή του μορφή κατά την οθωμανική περίοδο όπου επισκευάσθηκε πολλές φορές για αμυντικούς λόγους.
Τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 , μαθητές της β΄ τάξης του 9ου Γυμνασίου Τρικάλων, με συνοδούς τις καθηγήτριες Καμπλιώνη Αρετή Πε02 και Αναγνωστοπούλου Αθανασία Πε04 πραγματοποίησαν εκπαιδευτική επίσκεψη στο Βυζαντινό κάστρο της πόλης τους ,στο πλαίσιο των πολιτιστικών προγραμμάτων, «Το Βυζαντινό κάστρο Των Τρικάλων» και «Τα κάστρα ως ιστορικά τοπόσημα», που υλοποιούνται στο σχολείο μας.
Η ξενάγηση στο Φρούριο, το σύμβολο της πόλης μας , το ακριβότερο κόσμημά της, μέσα από την έμπειρη ματιά της αρχαιολόγου κας Τσιμπίδα Ελένης ,αποτέλεσε πραγματικά ένα ταξίδι στο χρόνο. Οι μαθητές εντυπωσιάστηκαν από την ιστορία του, την εξέλιξή του στο πέρασμα του χρόνου και τον επί αιώνες καθοριστικό ρόλο του στο ιστορικό γίγνεσθαι της ευρύτερης περιοχής. Περνώντας την τοξωτή πύλη με το λίθινο περιθύρωμα αισθάνθηκαν την σύνδεση του τώρα με το μακρινό παρελθόν. Θαύμασαν τα μεγαλόπρεπα τείχη του, καθώς περπατούσαν ανάμεσά τους, παρατηρώντας τους πύργους, τις τοξοθυρίδες και τις πολεμίστρες .Απόλαυσαν την πανοραμική θέα στα Τρίκαλα και την πεδιάδα της Θεσσαλίας και μαγεύτηκαν από την ηρεμία και το φυσικό κάλλος του τοπίου.
Κατά την περιήγησή μας, σταθήκαμε και φωτογραφηθήκαμε στον πύργο του ρολογιού, στην ανατολική πλευρά του δεύτερου διαζώματος του κάστρου, ο οποίος κατασκευάστηκε το 1936 και κατευθυνθήκαμε προς τον τρίτο οχυρωματικό περίβολο, την ακρόπολη του φρουρίου, το ψηλότερο και σημαντικότερο τμήμα
της οχύρωσης που προσέφερε άριστη εποπτεία στο Θεσσαλικό κάμπο και την Πίνδο και το ύψος του τείχους του κυμαίνεται μεταξύ των 11μ και 15μ. Στο εσωτερικό του σώζεται η πυριτιδαποθήκη, η κλίμακα ανόδου για τις επάλξεις και ένα μεγάλο φρεάτιο. Στο ίδιο διάζωμα, η τοπική παράδοση θέλει να υπάρχει λαγούμι (τούνελ), που περνούσε κάτω από το τείχος και ακολουθώντας βορειοανατολική κατεύθυνση, διέσχιζε τη νότια πλαγιά του λόφου του προφήτη Ηλία και κατέληγε στην Καλαμπάκα .
Ακολούθως η κυρία Τσιμπίδα μας οδήγησε στην νότια πλευρά του περιβόλου, όπου είναι ορατοί ογκόλιθοι ,που προέρχονται από την αρχαία ακρόπολη , πωρόλιθοι, υπολείμματα της οικοδομικής φάσης της εποχής του Ιουστινιανού αλλά και ίχνη επιγραφής από πλίνθους, της υστεροβυζαντινής περιόδου. Εντυπωσιασμένοι παρατηρούσαμε τα κατάλοιπα και τα σημάδια που οι αιώνες άφησαν στο πέρασμά τους, κατανοώντας την αξία του κάστρου μας ως μνημείου ιστορικής μνήμης.
Πριν την αναχώρησή μας ,ξεκουραστήκαμε στο δημοτικό αναψυκτήριο και οι μαθητές μας, αξιοποιώντας τις γνώσεις που απέκτησαν για το εμβληματικότερο μνημείο της πόλης μας, γυρίσαν ένα μικρό βίντεο ,το οποίο αναρτήθηκε στη διεύθυνση του σχολείου μας στο τικ τοκ https://vm.tiktok.com/ZNRPeestL/
Η επίσκεψη αυτή αποτέλεσε μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική και πολιτιστική εμπειρία για τους μαθητές καθώς είχαν την ευκαιρία για μια επιτόπια και βιωματική παρατήρηση του χώρου, ενισχύθηκε η γνώση τους για την ιστορία του μνημείου, την αρχιτεκτονική και οχυρωματική του δομή ,τον ρόλο του, τη στρατηγική σημασία της θέσης του, ήρθαν σε άμεση επαφή με σημαντικά στοιχεία της πολιτιστικής και ιστορικής ταυτότητας της πόλης τους και ανέπτυξαν το ενδιαφέρον τους για την τοπική ιστορία και τον πολιτισμό.
Η Διευθύντρια του 9ου Γυμνασίου, κυρία Ηλιάδη Αμαλία και ο σύλλογος διδασκόντων ευχαριστούν θερμά την αρχαιολόγο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Τρικάλων κυρία Ελένη Τσιμπίδα για την όμορφη ξενάγηση και τους μαθητές και τις μαθήτριες για την άψογη συνεργασία και συμπεριφορά τους.
