Μία από τις ψυχρότερες ημέρες στη σύγχρονη μετεωρολογική ιστορία της χώρας καταγράφηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2001, όταν ο υδράργυρος κατρακύλησε σε ακραία χαμηλά επίπεδα σε μεγάλο μέρος της Ελλάδας.
Όπως επισημαίνει ο μετεωρολόγος Θεόδωρος Κολυδάς, στην Καστοριά το θερμόμετρο έφτασε τους –23°C (–22,8°C για την ακρίβεια), στα Τρίκαλα τους –21°C, στη Λάρισα τους –20,4°C, ενώ ακόμη και στη Λαμία, μια περιοχή με σαφώς ηπιότερο κλίμα, καταγράφηκαν –12,6°C.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ελληνικός χειμώνας έχει γνωρίσει και άλλα ισχυρά ψυχρά κύματα στο παρελθόν, όπως εκείνα του Ιανουαρίου 1987, του Φεβρουαρίου 2004, αλλά και πιο πρόσφατα το 2012 και το 2021. Ωστόσο, το επεισόδιο του Δεκεμβρίου 2001 ξεχωρίζει, καθώς συνδύασε εξαιρετικά χαμηλές ελάχιστες θερμοκρασίες, μεγάλη γεωγραφική έκταση και σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις σχετικά περιορισμένη χιονοκάλυψη.
«Δεν ήταν τόσο το χιόνι που εντυπωσίασε, όσο το καθαρό, “στεγνό” ψύχος», σημειώνει ο Θοδωρής Κολυδάς, υπογραμμίζοντας τη σφοδρότητα του φαινομένου.
Σε μια περίοδο όπου ο δημόσιος διάλογος κυριαρχείται, δικαίως, από την κλιματική αλλαγή και την άνοδο της μέσης θερμοκρασίας, το συγκεκριμένο επεισόδιο λειτουργεί όπως τονίζει ως υπενθύμιση ότι η κλιματική μεταβλητότητα παραμένει ισχυρή. Τα ακραία ψυχρά γεγονότα δεν έχουν εκλείψει απλώς εμφανίζονται πιο σποραδικά. Όταν όμως συμβαίνουν, μπορούν να είναι εξίσου αν όχι περισσότερο έντονα από εκείνα του παρελθόντος.
