Το έθιμο τείνει να εκλείψει και παραμένει περισσότερο ως λαογραφικό στοιχείο της ελληνικής ορθόδοξης παράδοσης
Την ημέρα εκείνη τιμάται η ανάσταση του Λαζάρου στη Βηθανία, ένα θαυμαστό γεγονός που καταγράφεται στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο.
Ο Λάζαρος είναι πρόσωπο της Καινής Διαθήκης, φίλος και μαθητής του Χριστού, ο οποίος «ηγέρθη εκ νεκρών» προαναγγέλλοντας την Ανάσταση του Κυρίου.
Το όνομα «Λάζαρος» είναι εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού Ελεάζαρ.
Ο Λάζαρος, ο επονομαζόμενος Δίκαιος και Τετραήμερος, ήταν αδελφός της Μάρθας και της Μαρίας (η γυναίκα που άλειψε με μύρο τα πόδια του Ιησού λίγες ημέρες πριν από τη σταύρωση και στη συνέχεια τα σπόγγισε με τα μαλλιά της), με τις οποίες ζούσε στη Βηθανία, κοντά στα Ιεροσόλυμα.
Στο σπίτι τους είχε φιλοξενηθεί επανειλημμένα ο Χριστός, όταν περνούσε από την περιοχή, με κατεύθυνση προς την Ιερουσαλήμ.
Κατά την Καινή Διαθήκη (Ιωάννου ια’ 1–44), μια μέρα ο Λάζαρος αρρώστησε βαριά και πέθανε. Οι αδελφές του ειδοποίησαν τον Ιησού ότι ο φίλος του ασθενεί βαρέως, αλλά εκείνος καθυστέρησε να έλθει.
Στους μαθητές του είπε ότι ο φίλος του κοιμήθηκε και ότι θα μεταβεί στη Βηθανία για να τον ξυπνήσει.
Όταν έφθασε στη Βηθανία με τους μαθητές του, η Μαρία του παραπονέθηκε ότι αν ερχόταν εγκαίρως δεν θα πέθαινε ο αδελφός της.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Λάζαρος ήταν τότε 30 χρονών και έζησε άλλα 30 χρόνια. Έγινε επίσκοπος Κιτίου στην Κύπρο και πέθανε σε ηλικία 60 ετών.
Τον Οκτώβριο του 890, ο βυζαντινός αυτοκράτορας Λέων ΣΤ’ ο Σοφός βρήκε στην Κύπρο το λείψανο του Λαζάρου και το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη.
Το τοποθέτησε σε αργυρή θήκη στον ομώνυμο ναό που κτίστηκε στη βασιλεύουσα. Η ανακομιδή των λειψάνων του εορτάζεται τη 17η Οκτωβρίου. Ο τάφος του Λαζάρου έχει υποδειχθεί μέσα σε βράχο (διαστάσεων 3×3 μέτρων) στο Όρος των Ελαιών στην Ιερουσαλήμ.
Η ανάμνηση του θαύματος της Ανάστασης του Λαζάρου εορτάζεται από την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία το Σάββατο της πέμπτης εβδομάδας («Κουφής») της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και τη 17η Μαρτίου. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία εορτάζει το γεγονός τη 17η Δεκεμβρίου.
Τα κάλαντα για το Σάββατο του Λαζάρου
Το Σάββατο του Λαζάρου, σε κάποιες περιοχές τα παιδιά ψέλνουν κάλαντα και οι νοικοκυραίοι τα φιλεύουν με καλούδια.
Λένε τα παιδιά:
Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια, ήρθε των Βαγιών η εβδομάδα.
Ξύπνα Λάζαρε και μην κοιμάσαι, ήρθε η μέρα σου και η χαρά σου.
Πού ήσουν Λάζαρε; Πού ήσουν κρυμμένος; Κάτω στους νεκρούς, σαν πεθαμένος.
Δε μου φέρνετε, λίγο νεράκι, που ‘ν’ το στόμα μου πικρό φαρμάκι.
Δε μου φέρνετε λίγο λεμόνι, που ‘ν’ το στόμα μου, σαν περιβόλι.
Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια, ήρθε η Κυριακή που τρών’ τα ψάρια.
Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι, ήρθε η μάνα σου από την πόλη, σού ’φερε χαρτί και κομπολόι.
Γράψε Θόδωρε και ’σύ Δημήτρη, γράψε Λεμονιά και Κυπαρίσσι.
Το κοφνάκι μου θέλει αυγά κι η τσεπούλα μου θέλει λεφτά.
Βάγια, Βάγια και Βαγιώ, τρώνε ψάρι και κολιό. Και την άλλη Κυριακή,
τρώνε το ψητό τ’ αρνί.
