Την ώρα που ένα μεσαίο κτίριο σε πόλεις όπως το Λονδίνο ή η Νέα Υόρκη μπορεί να χρειαστεί περίπου τρία χρόνια για να ολοκληρωθεί, στην Κίνα μια εταιρεία κατάφερε να σηκώσει έναν πύργο 26 ορόφων μέσα σε μόλις πέντε ημέρες. Το έργο έγινε στην κομητεία Xiangyin, στην επαρχία Χουνάν, και δείχνει πόσο μακριά έχει φτάσει πλέον η λογική της αρθρωτής κατασκευής.
Το κτίριο ονομάζεται Jingdu Holon και κατασκευάστηκε από την Broad Group Holon, μια εταιρεία που έχει συνδέσει το όνομά της με κατασκευές εξαιρετικά γρήγορης συναρμολόγησης. Η ανέγερση έγινε από τις 7 έως τις 11 Ιανουαρίου 2024, σε πέντε συνεχόμενες ημέρες εργασιών. Δεν πρόκειται, βέβαια, για κτίριο που χτίστηκε με τον συνηθισμένο τρόπο, με μπετόν, τούβλα, μήνες εργασιών και τελειώματα στο εργοτάξιο. Εδώ η βασική δουλειά είχε γίνει ήδη στο εργοστάσιο.
Πώς σηκώνεται ένα κτίριο 26 ορόφων σε πέντε ημέρες
Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε λέγεται Holon και βασίζεται σε προκατασκευασμένες μονάδες από ανοξείδωτο ατσάλι. Κάθε διαμέρισμα φτιάχνεται ως ξεχωριστό module μέσα στο εργοστάσιο, με διαστάσεις περίπου 12 μέτρα μήκος, 3 μέτρα ύψος και 2,4 μέτρα πλάτος. Πριν καν φτάσει στο εργοτάξιο, έχει ήδη μέσα ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, σωληνώσεις για κλιματισμό και μέρος των εσωτερικών τελειωμάτων.
Στη συνέχεια, οι μονάδες φορτώνονται σε φορτηγά και μεταφέρονται στο σημείο της κατασκευής. Εκεί, με τη βοήθεια γερανών, στοιβάζονται η μία πάνω στην άλλη σαν τεράστια δομικά κομμάτια. Περίπου 100 εργάτες συμμετείχαν στη συναρμολόγηση του Jingdu Holon, συνδέοντας τις μονάδες μεταξύ τους, τόσο δομικά όσο και ηλεκτρολογικά και υδραυλικά.
Η διαφορά με την κλασική οικοδομή είναι τεράστια. Αντί να κατασκευάζεται το κτίριο σχεδόν εξ ολοκλήρου στο εργοτάξιο, το εργοτάξιο λειτουργεί περισσότερο σαν γραμμή συναρμολόγησης. Τα διαμερίσματα φτάνουν σχεδόν έτοιμα και το βασικό ζητούμενο είναι να τοποθετηθούν σωστά, να κουμπώσουν μεταξύ τους και να συνδεθούν με ρεύμα και νερό.
Το κτίριο έχει συνολική επιφάνεια 14.000 τετραγωνικά μέτρα και θα περιλαμβάνει 208 διαμερίσματα των 68 τετραγωνικών μέτρων. Κάθε όροφος διαθέτει οκτώ διαμερίσματα και τέσσερις ανελκυστήρες, ενώ οι κατοικίες προορίζονται για επαγγελματίες που έχουν προσληφθεί μέσω ειδικού προγράμματος προσέλκυσης ταλέντων στην περιοχή. Για τα δύο πρώτα χρόνια, μάλιστα, οι ένοικοι δεν θα πληρώνουν ενοίκιο.
Η Broad Group δεν δοκιμάζει για πρώτη φορά τα όρια της ταχύτητας στην οικοδομή. Το 2021 είχε προκαλέσει ξανά αίσθηση, όταν συναρμολόγησε στην Τσανγκσά ένα κτίριο 11 ορόφων μέσα σε 28 ώρες και 45 λεπτά. Εκείνη η κατασκευή έγινε διεθνώς γνωστή και έβαλε την εταιρεία στον παγκόσμιο χάρτη της αρθρωτής δόμησης.
Ανοξείδωτο ατσάλι αντί για μπετόν
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της μεθόδου είναι η επιλογή του ανοξείδωτου ατσαλιού ως βασικού δομικού υλικού. Σύμφωνα με την εταιρεία, αυτό επιτρέπει τόσο την ταχύτητα της συναρμολόγησης όσο και τη μεγάλη αντοχή της κατασκευής. Η Broad Group Holon υποστηρίζει ότι η δομή είναι ανθεκτική στους σεισμούς, επειδή το ανοξείδωτο ατσάλι μπορεί να απορροφά καλύτερα τις σεισμικές δονήσεις χωρίς να ρηγματώνει όπως το συμβατικό μπετόν.
Η εταιρεία πάει ακόμη πιο μακριά, υποστηρίζοντας ότι το κτίριο μπορεί να έχει διάρκεια ζωής άνω των 1.000 ετών. Αυτός ο ισχυρισμός, πάντως, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί στην πράξη, καθώς δεν υπάρχει σύγχρονο κτίριο από τέτοια τεχνολογία που να έχει δοκιμαστεί για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Το ανοξείδωτο ατσάλι, ωστόσο, είναι γνωστό για την αντοχή του στη διάβρωση, στις καιρικές συνθήκες και στη φθορά, σε σχέση με πολλές συμβατικές κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Τα διαμερίσματα του Jingdu Holon δεν παρουσιάζονται ως απλά μεταλλικά κουτιά. Οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν σχεδιαστεί για να περιορίζουν τον θόρυβο και να διατηρούν τη θερμοκρασία στο εσωτερικό, ενώ τα ειδικά παράθυρα τεσσάρων πάνελ μειώνουν τη θερμότητα που μπαίνει στο σπίτι τις ζεστές ημέρες. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι ο συνδυασμός μόνωσης και παραθύρων μπορεί να μειώσει το κόστος κλιματισμού έως και 90%.
Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει είναι το σύστημα φιλτραρίσματος νερού, που κάνει το νερό της βρύσης απευθείας πόσιμο. Στην Κίνα, όπου πολλοί πολίτες αποφεύγουν να πίνουν νερό απευθείας από το δίκτυο χωρίς βράσιμο ή φιλτράρισμα, αυτή η λεπτομέρεια έχει πρακτική σημασία για την καθημερινή ζωή των ενοίκων.
Το κτίριο που μπορεί να αλλάξει… διεύθυνση
Ένα από τα πιο παράξενα χαρακτηριστικά του συστήματος είναι ότι, θεωρητικά, ολόκληρο το κτίριο μπορεί να αποσυναρμολογηθεί και να ξαναστηθεί αλλού. Η ίδια λογική που επιτρέπει τη συναρμολόγηση μέσα σε πέντε ημέρες λειτουργεί και αντίστροφα: οι μονάδες αποσυνδέονται, φορτώνονται ξανά σε φορτηγά και μεταφέρονται σε άλλο σημείο.
Αυτό αλλάζει ριζικά την ιδέα της οικοδομής. Ένα κτίριο δεν είναι πλέον απαραίτητα κάτι απόλυτα δεμένο με το οικόπεδο πάνω στο οποίο χτίστηκε. Μπορεί να αντιμετωπιστεί σχεδόν σαν βιομηχανικό προϊόν, που παράγεται, συναρμολογείται, χρησιμοποιείται και, αν χρειαστεί, μεταφέρεται.
Η δυνατότητα αυτή έχει ενδιαφέρον για κυβερνήσεις και πόλεις που επενδύουν μεγάλα ποσά σε κατοικίες. Σε περιπτώσεις αναπλάσεων, φυσικών καταστροφών ή αλλαγών στον πολεοδομικό σχεδιασμό, ένα τέτοιο κτίριο δεν θα χρειαζόταν απαραίτητα να κατεδαφιστεί. Θα μπορούσε να μετακινηθεί, τουλάχιστον σύμφωνα με τη λογική που παρουσιάζει η εταιρεία.
Η υπόθεση του Jingdu Holon δεν είναι μόνο μια εντυπωσιακή επίδειξη ταχύτητας. Η παγκόσμια αγορά της αρθρωτής κατασκευής κινείται ήδη σε επίπεδα δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων κάθε χρόνο, καθώς όλο και περισσότερες χώρες αναζητούν τρόπους να χτίζουν πιο γρήγορα, με λιγότερα απόβλητα και μικρότερη εξάρτηση από εργατικά συνεργεία που σπανίζουν.
Η Κίνα δείχνει εδώ την πιο ακραία εκδοχή αυτής της τάσης: ένα κτίριο 26 ορόφων, 208 διαμερισμάτων, που στήθηκε σχεδόν όπως συναρμολογείται ένα βιομηχανικό προϊόν. Το αν τέτοιες κατασκευές θα γίνουν κάποτε κανονικότητα και εκτός Κίνας μένει να φανεί. Το σίγουρο είναι ότι βάζουν ένα δύσκολο ερώτημα στην παραδοσιακή οικοδομή: πόσο γρήγορα μπορεί τελικά να χτιστεί μια πόλη όταν μεγάλο μέρος της δουλειάς γίνεται πια στο εργοστάσιο;
