Χωρίς ήχο και χωρίς ειδοποίηση κάνει την αναγνώρισή του από τον χρήστη αδύνατη
Πρόκειται για ένα ειδικό μήνυμα που χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από αστυνομικές και μυστικές υπηρεσίες. Στη Γερμανία, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Προστασία του Συντάγματος (Verfassungsschutz) έκανε ευρεία χρήση της τεχνικής αυτής: μόνο το 2010 εστάλησαν πάνω από 440.000 silent SMS σε υπόπτους, χωρίς εκείνοι να το καταλάβουν ποτέ.
Σε αντίθεση με τα συμβατικά μηνύματα, το σιωπηλό SMS δεν περιλαμβάνει περιεχόμενο, δεν παράγει ήχο και δεν εμφανίζεται πουθενά στη συσκευή. Παρ’ όλα αυτά, «αναγκάζει» το κινητό να ανταποκριθεί στο δίκτυο. Αυτή η ανταπόκριση, έστω και ανεπαίσθητη, είναι αρκετή για να αποκαλύψει σε ποιον πύργο κινητής τηλεφωνίας είναι συνδεδεμένο το τηλέφωνο – και κατ’ επέκταση, πού ακριβώς βρίσκεται ο χρήστης.
Αν οι Αρχές στείλουν διαδοχικά silent SMS, μπορούν να παρακολουθούν σε σχεδόν πραγματικό χρόνο τις κινήσεις του χρήστη, χωρίς να χρειαστεί ούτε φυσική πρόσβαση στη συσκευή ούτε εγκατάσταση λογισμικού παρακολούθησης.
Γιατί δεν αρκεί το GPS
Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς: γιατί να χρησιμοποιούνται τέτοιες πρακτικές όταν υπάρχει GPS; Η απάντηση είναι απλή: το GPS απαιτεί συγκατάθεση. Πρέπει να είναι ενεργοποιημένο από τον χρήστη ή να έχει δοθεί άδεια χρήσης σε κάποια εφαρμογή. Όμως, σε πολλές περιπτώσεις, το GPS είναι απενεργοποιημένο ή η συσκευή είναι παλιά, χωρίς δυνατότητα εντοπισμού μέσω δορυφόρου.
Αντίθετα, το silent SMS βασίζεται σε λειτουργίες του παλιού, αλλά πανίσχυρου GSM δικτύου. Και λειτουργεί σχεδόν παντού – ακόμα και σε απλά κινητά χωρίς ίντερνετ, χωρίς εφαρμογές, χωρίς καμία άδεια.
Το ανησυχητικό με τα σιωπηλά SMS είναι ότι δεν μπορείς να γνωρίζεις πότε λαμβάνονται. Δεν υπάρχει ειδοποίηση, δεν καταγράφονται στα μηνύματα, δεν προκαλούν καμία εμφανή δραστηριότητα. Το τηλέφωνο φαίνεται αδρανές, ενώ στην πραγματικότητα έχει ήδη ανταλλάξει πληροφορίες με το δίκτυο.
Οι Αρχές χρησιμοποιούν τη μέθοδο αυτή κυρίως σε υποθέσεις τρομοκρατίας, οργανωμένου εγκλήματος, αλλά και σε στοχευμένες παρακολουθήσεις προσώπων, όπου δεν είναι δυνατή η τοποθέτηση φυσικού εξοπλισμού ή λογισμικού.
Νομικά και ηθικά ερωτήματα
Η χρήση των silent SMS έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανισμούς προστασίας προσωπικών δεδομένων. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η ίδια η παρακολούθηση, αλλά και η απόλυτη αορατότητά της. Ο χρήστης δεν έχει κανέναν τρόπο να καταλάβει ότι έχει τεθεί υπό παρακολούθηση, ούτε να το αποτρέψει – εκτός αν διαθέτει ειδικό εξοπλισμό ανίχνευσης σημάτων ή τροποποιημένη συσκευή.
Όσο η τεχνολογία εξελίσσεται με εφαρμογές, δορυφορικά σήματα και έξυπνες λειτουργίες, οι μυστικές υπηρεσίες επιμένουν σε μία από τις πιο παλιές – αλλά ακόμα εξαιρετικά αποτελεσματικές – μεθόδους. Ένα μήνυμα φάντασμα που δεν θα δεις ποτέ. Και όμως, μπορεί να αποκαλύψει τα πάντα για σένα.