Οι έντονες λιγούρες για φαγητό είναι συχνά μόνο θέμα επιθυμίας. Ωστόσο, μερικές φορές μπορεί να δείχνουν και κάτι παραπάνω. Όταν μια λιγούρα γίνει επίμονη ή ασυνήθιστη, μπορεί να σχετίζεται με κάποια προβλήματα στην υγεία. Πότε μπορεί να είναι ένδειξη αναιμίας ή καρκίνου του παχέος εντέρου;
Πότε μπορεί να είναι οι επιθυμίες για φαγητό ένδειξη κάποιας πάθησης
Όλοι έχουμε κατά καιρούς λιγούρες για φαγητό. Όμως, αν διαπιστώνετε ότι επιθυμείτε διαρκώς το ίδιο είδος τροφής, ίσως αξίζει να το προσέξετε — ειδικά αν έχετε παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου, ο οποίος αποτελεί έναν από τους πιο κοινούς καρκίνους σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ελλάδα.
Σύμφωνα με την American Cancer Society, πάνω από 107.000 άνδρες και γυναίκες διαγιγνώσκονται ετησίως με την ασθένεια στις ΗΠΑ. Στην Ελλάδα το 2020 διαγνώσθηκαν περίπου 3.760 άνδρες και 2.770 γυναίκες με καρκίνο του παχέος εντέρου. Σήμερα, αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτων από καρκίνο.
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, όπως οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου, γαστρεντερικές παθήσεις όπως η νόσος του Crohn, καθιστικός τρόπος ζωής, χρήση καπνού, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, διατροφή με πολλά λιπαρά και επεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς και προχωρημένη ηλικία.
Ωστόσο, ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και χωρίς αυτούς τους κινδύνους. Και ενώ τα πρώιμα στάδια μπορεί να μην έχουν σαφή συμπτώματα, υπάρχουν ορισμένες παρενέργειες που δεν πρέπει να αγνοήσετε — ανάμεσά τους και οι ασυνήθιστες ή οι έντονες επιθυμίες για φαγητό.
Μπορεί να είναι οι έντονες λιγούρες σύμπτωμα κάποιας ασθένειας; Αν ναι, με ποιες παθήσεις σχετίζονται;
Ναι — πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι οι επιθυμίες για φαγητό δεν είναι πάντα αθώες. Σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να αποτελούν συμπτώματα ή ενδείξεις υποκείμενων προβλημάτων υγείας. Επιστήμονες έχουν συσχετίσει τις έντονες ή επίμονες επιθυμίες με σωματικές και ψυχικές διαταραχές.
Σύμφωνα με την εργασία του 2020 με τίτλο «Food cravings: Associations with dietary intake and metabolic health», οι γυναίκες που ανέφεραν πιο έντονες επιθυμίες για φαγητό είχαν την τάση να τρώνε πιο συχνά, να ακολουθούν διατροφή χαμηλότερης ποιότητας και ήταν λιγότερο πιθανό να ακολουθούν περιορισμένα ωράρια κατανάλωσης τροφής. Οι επιθυμίες αυτές συσχετίζονταν επίσης με υψηλότερο σωματικό βάρος και μεγαλύτερη περίμετρο μέσης, αλλά όχι με την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερίνη ή τα επίπεδα σακχάρου.
Σύμφωνα με άλλες μελέτες, οι επιθυμίες για φαγητό μπορούν να σχετίζονται με:
- Παχυσαρκία και έλεγχο βάρους: Η δυσκολία ελέγχου των επιθυμιών συχνά προβλέπει αύξηση βάρους ή κακή απόκριση σε θεραπείες.
- Εθισμό σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: Οι έντονες επιθυμίες για ζαχαρούχα και λιπαρά τρόφιμα μοιάζουν με εθισμό και επηρεάζουν τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
- Διαταραχές πρόσληψης τροφής: Οι επιθυμίες συνδέονται στενά με συμπεριφορές υπερφαγίας.
- Διαταραχές διάθεσης και φαρμακευτική αγωγή: Ορισμένα ψυχιατρικά φάρμακα αυξάνουν την επιθυμία για γλυκά, ενώ άλλα τη μειώνουν.
- Ποιότητα διατροφής: Συχνές επιθυμίες συνδέονται με χαμηλότερη διατροφική ποιότητα και υψηλότερο σωματικό βάρος.
Η αιμορραγία μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη σιδήρου
Η αιμορραγία μπορεί να εμφανιστεί όταν ο καρκίνος του παχέος εντέρου εξελίσσεται. Καθώς χάνει κάποιος αίμα (π.χ. μέσω του ορθού, καθώς οι πολύποδες που σχετίζονται με τον καρκίνο αιμορραγούν μέσα στο έντερο), το σώμα χάνει σίδηρο και άλλα θρεπτικά συστατικά. Αυτό αφήνει τους ασθενείς σε μια κατάσταση αναιμίας (που προκαλείται από χαμηλά επίπεδα σιδήρου, και είναι ένας από τους διαφορετικούς τύπους αναιμίας) και μπορεί να οδηγήσει σε επιθυμία για θρεπτικά συστατικά που το σώμα σας στερείται, με ασυνήθιστους και απροσδόκητους τρόπους.
Για παράδειγμα, μπορεί να αρχίσει ο ασθενής να νιώθει την επιθυμία να καταναλώσει μη βρώσιμα αντικείμενα, μια κατάσταση που ονομάζεται πίκα (αγγ. pica). Ευρήματα από ανασκόπηση του 2023 στο περιοδικό Cureus έδειξαν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ pica και αναιμίας. Σε πολλές μελέτες, άτομα με έλλειψη σιδήρου παρουσίασαν μια ποικιλία από επιθυμίες, όπως για παγάκια, χαρτόνι, άψητο ρύζι και χαρτί.
Εργασία του 2010 στο Journal of Medical Case Reports κατέγραψε παρόμοιες ασυνήθιστες εκδηλώσεις σε άτομα με χαμηλά επίπεδα σιδήρου. Για παράδειγμα, ένα άτομο κατανάλωνε συστηματικά μεγάλες ποσότητες πάγου. Ένα άλλο άτομο ένιωθε την ανάγκη να μασάει λαστιχάκια.
Ειδικός προειδοποιεί: Δώστε προσοχή σε ασυνήθιστες ή νέες λιγούρες
Σύμφωνα με τον Αμερικανό γιατρό και ερευνητή, Dr. Amar Kelkar, ο οποίος έδωσε συνέντευξη στον Αμερικανικό Ιατρικό Σύλλογο (AMA) σχετικά με σημαντικά δεδομένα που σχετίζονται με την έλλειψη σιδήρου, η ξαφνική επιθυμία να καταναλώσετε πάγο, χώμα ή άλλα ασυνήθιστα βρώσιμα (ή μη βρώσιμα) αντικείμενα είναι απλώς η αντίδραση του σώματος στην έλλειψη.
«Βασικά, έχετε μια επείγουσα ανάγκη να καλύψετε την επιθυμία για σίδηρο. Όμως, δεν υπάρχει κανένας τρόπος να εκφραστεί αυτό άμεσα», είπε σύμφωνα με το Health Digest.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να έχετε επιθυμίες και για συγκεκριμένες ομάδες τροφών, όπως το άμυλο. Ως υπενθύμιση, η αναιμία είναι ένα εξαιρετικά κοινό σύμπτωμα σε άτομα με καρκίνο του παχέος εντέρου. Και καθώς η αναιμία μπορεί να προκαλέσει λιγούρες, ανεξαρτήτως είδους, ίσως είναι σκόπιμο να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν επιμένουν.
Μια εξέταση αίματος θα δείξει αν έχετε αναιμία. Αν ναι, πιθανότατα θα σας ζητηθεί να υποβληθείτε και σε άλλες εξετάσεις για να διαπιστωθεί αν υπάρχει υποκείμενη πάθηση που προκαλεί την αναιμία.
Πηγές: Health Digest, Springer Nature Link, PMC, Nature International Journal of Obesity, MDPI, PubMed, Oxford Academic, ScienceDirect
ΠΗΓΗ: www.oloygeia.gr
