Όλες οι φορές που ο άνθρωπος έχει πάει στο φεγγάρι: Από τον Γιούρι Γκαγκάριν στο «Apollo» του 1972

Η πορεία του ανθρώπου προς τη Σελήνη δεν ξεκίνησε με ένα άλμα, αλλά με ένα ιστορικό πρώτο βήμα γύρω από τη Γη. Στις 12 Απριλίου 1961, ο Γιούρι Γκαγκάριν έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα, πραγματοποιώντας μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον πλανήτη με το διαστημόπλοιο Vostok 1.

Η αποστολή αυτή της Σοβιετικής Ένωσης απέδειξε ότι ο άνθρωπος μπορεί να επιβιώσει εκτός της ατμόσφαιρας της Γης, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο φιλόδοξους στόχους. Παρότι δεν έφτασε στη Σελήνη, αποτέλεσε το θεμέλιο για την επόμενη μεγάλη πρόκληση: την κατάκτηση του φεγγαριού.

Το μεγάλο άλμα: Ο Νιλ Άρμστρονγκ και η πρώτη προσελήνωση

Στις 20 Ιουλίου 1969, η ανθρωπότητα έγραψε ιστορία. Ο Νιλ Άρμστρονγκ, μέλος της αποστολής Apollo 11 της NASA, έγινε ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στη Σελήνη, συνοδευόμενος από τον Μπαζ Όλντριν.

Όλες οι αποστολές που έφτασαν στη Σελήνη

Από το 1969 έως το 1972, πραγματοποιήθηκαν συνολικά έξι επιτυχημένες επανδρωμένες αποστολές που προσγειώθηκαν στη Σελήνη, όλες από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο του προγράμματος Apollo.

Η Apollo 11 αποτέλεσε την πιο εμβληματική αποστολή στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι Νιλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν παρέμειναν περίπου 21 ώρες στη σεληνιακή επιφάνεια, εκ των οποίων περίπου 2,5 ώρες εκτός της σεληνάκατου.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής, συνέλεξαν περίπου 21 κιλά σεληνιακών πετρωμάτων και εγκατέστησαν επιστημονικά όργανα για τη μελέτη σεισμικών δραστηριοτήτων και ηλιακής ακτινοβολίας. Παράλληλα, το πλήρωμα πραγματοποίησε ζωντανή μετάδοση που παρακολούθησαν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι στη Γη.

Apollo 12 (1969)

Η Apollo 12 θεωρείται η πρώτη «ακριβής» προσελήνωση. Οι αστροναύτες προσγειώθηκαν σε απόσταση λίγων μέτρων από το ρομποτικό σκάφος Surveyor 3, αποδεικνύοντας την ικανότητα ελεγχόμενης καθόδου.

Η αποστολή έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επιστημονική έρευνα, με περισσότερες ώρες εργασίας στη σεληνιακή επιφάνεια σε σχέση με την Apollo 11. Συλλέχθηκαν δείγματα και τμήματα του Surveyor 3, τα οποία επέστρεψαν στη Γη για ανάλυση.

Apollo 14 (1971)

Η Apollo 14 πραγματοποιήθηκε μετά την κρίση της Apollo 13 και είχε ιδιαίτερη σημασία για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο πρόγραμμα. Οι αστροναύτες εξερεύνησαν την περιοχή Fra Mauro, η οποία θεωρείται γεωλογικά σημαντική.

Συγκέντρωσαν περίπου 43 κιλά πετρωμάτων και πραγματοποίησαν εκτεταμένα πειράματα. Η αποστολή έμεινε επίσης στην ιστορία για τη συμβολική στιγμή όπου ο Άλαν Σέπαρντ χτύπησε μπάλες γκολφ στη Σελήνη, δείχνοντας και την πιο ανθρώπινη πλευρά της εξερεύνησης.

Apollo 15 (1971)

Η Apollo 15 αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς ήταν η πρώτη «εκτεταμένη» αποστολή. Με τη χρήση του σεληνιακού οχήματος (Lunar Rover), οι αστροναύτες μπόρεσαν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις και να εξερευνήσουν διαφορετικές γεωλογικές περιοχές.

Η αποστολή διήρκεσε περισσότερο από τις προηγούμενες και παρείχε πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων που βοήθησαν στην κατανόηση της προέλευσης της Σελήνης.

Apollo 16 (1972)

Η Apollo 16 επικεντρώθηκε στη μελέτη των σεληνιακών υψιπέδων, μιας περιοχής που θεωρούνταν παλαιότερα ηφαιστειακή. Ωστόσο, τα ευρήματα έδειξαν διαφορετική γεωλογική σύσταση, αλλάζοντας την επιστημονική κατανόηση της Σελήνης.

Οι αστροναύτες πέρασαν σχεδόν τρεις ημέρες στην επιφάνεια, πραγματοποιώντας πειράματα και συλλέγοντας περίπου 95 κιλά δειγμάτων.

Apollo 17 (1972)

Η Apollo 17 ήταν η τελευταία αποστολή του προγράμματος και η πιο επιστημονικά ολοκληρωμένη. Το πλήρωμα περιλάμβανε τον γεωλόγο Χάρισον Σμιτ, τον πρώτο επιστήμονα που περπάτησε στη Σελήνη.

Η αποστολή είχε τη μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής στη σεληνιακή επιφάνεια και συγκέντρωσε τα περισσότερα δείγματα (περίπου 110 κιλά). Μέχρι σήμερα, παραμένει η τελευταία φορά που άνθρωπος περπάτησε στο φεγγάρι.

Γιατί σταμάτησαν οι αποστολές στη Σελήνη;

Παρά την επιτυχία του προγράμματος Apollo, οι αποστολές στη Σελήνη σταμάτησαν το 1972. Οι βασικοί λόγοι ήταν το υψηλό κόστος, η μείωση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη Σοβιετική Ένωση και η μετατόπιση του ενδιαφέροντος σε άλλες διαστημικές αποστολές, όπως οι διαστημικοί σταθμοί.

Πόσες φορές τελικά πήγε ο άνθρωπος στο φεγγάρι

Συνολικά, ο άνθρωπος έχει πάει στη Σελήνη έξι φορές, με 12 αστροναύτες να έχουν περπατήσει στην επιφάνειά της.

Παρότι έχουν περάσει περισσότερα από 50 χρόνια από την τελευταία αποστολή, το ενδιαφέρον για τη Σελήνη αναζωπυρώνεται, με νέα προγράμματα όπως το Artemis να στοχεύουν στην επιστροφή του ανθρώπου στο φεγγάρι τα επόμενα χρόνια.

Η νέα εποχή: Το πρόγραμμα Artemis και η αποστολή Artemis II

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει αυτές τις ημέρες η αποστολή Artemis II της NASA, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη και σηματοδοτεί την επιστροφή επανδρωμένων αποστολών πέρα από τη χαμηλή τροχιά της Γης μετά από δεκαετίες.

Σε αντίθεση με τις αποστολές Apollo, η Artemis II δεν περιλαμβάνει προσελήνωση, αλλά αποτελεί ένα κρίσιμο δοκιμαστικό βήμα: το πλήρωμα θα πραγματοποιήσει επανδρωμένη πτήση γύρω από τη Σελήνη, δοκιμάζοντας τα συστήματα του διαστημοπλοίου Orion και του πυραύλου Space Launch System.

Δείτε live εικόνα από το Artemis II

Η σημασία της αποστολής είναι τεράστια, καθώς θα ανοίξει τον δρόμο για την Artemis III, που στοχεύει να επιστρέψει ανθρώπους στη σεληνιακή επιφάνεια, αυτή τη φορά με πιο μόνιμη παρουσία και με τη συμμετοχή και της πρώτης γυναίκας αστροναύτη.

Η Σελήνη παραμένει το πιο κοντινό, αλλά και συμβολικά σημαντικό, βήμα της ανθρωπότητας προς τα αστέρια, ένα μέρος που ήδη έχουμε κατακτήσει, αλλά δεν έχουμε ακόμη εξερευνήσει πλήρως.