Βγαλμένο σαν από παραμύθι το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας στέκει στον γκρεμό του Προυσού – Ακριβώς απέναντι από το μοναστήρι πάνω σε λόφο βρίσκεται χτισμένο το ρολόι της Μονής. Κάτω από το ρολόι βρίσκεται το μουσείο των ελληνικών γραμμάτων της Ρούμελης, όπου λειτούργησε κρυφό σχολείο το 1821.
Στα νότια του νομού Ευρυτανίας και μόλις 36 χιλιόμετρα από το Καρπενήσι, βρίσκεται το μοναστήρι της Κυράς της Ρούμελης, της Παναγίας της Προυσιώτισσας περιτριγυρισμένο από απότομους και άγριους βράχους που προκαλούν δέος που και μόνο τους ατενίζεις. Το μοναστήρι είναι ιστορικό, αγιασμένο που η φήμη του ξεπέρασε τα στενά όρια της Ρούμελης, της Θεσσαλίας αλλά και της χώρας.
Το μοναστήρι εορτάζει στις 23 Αυγούστου ημέρα αποδόσεως της Κοίμησης της Θεοτόκου και συνάμα ημέρα ευρέσεως της θαυματουργού εικόνας. Το μοναστήρι ιδρύθηκε το 829-842 μ.Χ και συνδέεται με την εμφάνιση της ιεράς εικόνας της Παναγίας από την Προύσα της Βιθυνίας της Μικράς Ασίας. Στο ναό φυλάσσεται θαυματουργή εικόνα που είναι πόλος έλξης για χιλιάδες πιστούς.
Σύμφωνα με την παράδοση τα αστέρια που βρίσκονται πάνω στην εικόνα τα αφιέρωσε στην Παναγία ο Καραϊσκάκης. Στο μοναστήρι λειτουργεί μουσείο με χειρόγραφους κώδικες, σπάνια βιβλία, ιερά σκεύη, λειψανοθήκες, δισκοπότηρα και ένα σπαθί του 1821.
Ανά τους αιώνες το μοναστήρι δέχτηκε πολλές επιθέσεις με τελευταία καταστροφή αυτή του 1944 από τους Γερμανούς.
Μέσα στη μονή λειτουργεί το ιστορικό μουσείο της Μονής Προυσού με σημαντικά εκθέματα, όπως εικόνες από τον 15ο αιώνα, χειρόγραφοι κώδικες, τα άρματα του Καραΐσκάκη.
Ακριβώς απέναντι από το μοναστήρι πάνω σε λόφο βρίσκεται χτισμένο το ρολόι της Μονής. Κάτω από το ρολόι βρίσκεται το μουσείο των ελληνικών γραμμάτων της Ρούμελης, όπου λειτούργησε κρυφό σχολείο το 1821.
