Θερμής υποδοχής έτυχε για μία ακόμη φορά το Tavros Project, που παρουσίασε στο NEB Festival 2026 την ιστορία της προσφυγικής πολυκατοικίας στον Ταύρο και την πορεία της από φτωχικές εργατικές κατοικίες σε ένα βραβευμένο Παθητικό Κτίριο με διεθνή αναγνώριση. Με ένα ειδικά διαμορφωμένο διαδραστικό περίπτερο, σχετικά με την ιστορία της περιοχής του Ταύρου και του έργου Tavros Project, συμμετείχαν τα μέλη της εθελοντικής ομάδας Passivistas Μαρία Δημητρίου, Μαρίζα Γκαδρή και Δημήτρης Παλλαντζάς, και το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου στο New European Bauhaus Festival της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες (9 – 13 Ιουνίου) με κεντρικό σύνθημα “Life.Spaces.Buildings”.
Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, στο οποίο πήραν μέρος δεκάδες projects και ομάδες από όλη την Ευρώπη, οι Passivistas συνάντησαν την κοινότητα του New European Bauhaus και αφηγήθηκαν την ιστορία του τόπου και του έργου – από τη γέννηση μιας προσφυγικής εργατικής πολυκατοικίας έως τη μετατροπή της σε ένα πρότυπο βραβευμένο ανακαινισμένο παθητικό κτίριο, με διεθνή αναγνώριση, που άλλαξε όχι μόνο τη ζωή των ενοίκων του αλλά και την ιστορία των ανακαινίσεων πολυκατοικιών.
Πρόβλημα σε όλη την Ευρώπη η ενεργειακή φτώχεια
Καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, το περίπτερο φιλοξένησε επισκέπτες από όλο τον κόσμο – αρχιτέκτονες και μηχανικούς, ερευνητές πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, εκπροσώπους τοπικής αυτοδιοίκησης και υπεύθυνους αστικού σχεδιασμού, φοιτητές, στελέχη ευρωπαϊκών θεσμών και της Κομισιόν, καθώς και μέλη της ευρύτερης κοινότητας του NEB.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί επισκέπτες αναγνώρισαν στις ιστορίες των ενοίκων παρόμοιες καταστάσεις από τις δικές τους γειτονιές, αναδεικνύοντας την πανευρωπαϊκή διάσταση της ενεργειακής φτώχειας.
Οι επισκέπτες του περιπτέρου γνώρισαν τα πρόσωπα πίσω από το έργο και τα νοικοκυριά της πολυκατοικίας. Είδαν τα νούμερα που βελτίωσαν την καθημερινότητα των ενοίκων και έμαθαν για το Παθητικό Κτίριο και τις αρχές του.
Το Tavros Project δεν ολοκληρώθηκε με την ανακαίνιση και πιστοποίησή του ως Παθητικό Κτίριο, αλλά συνεχίζει την πορεία του, καθώς η ομάδα κάνει συνεχείς επιστημονικές μετρήσεις στους χώρους της πολυκατοικίας και ταυτόχρονα επιδιώκει την αναπαραγωγή του μοντέλου αυτού σε άλλα κτίρια της γύρω περιοχής.
Ο Δημήτρης Παλλαντζάς, Υπεύθυνος Εκπαίδευσης ΕΙΠΑΚ & Υποψήφιος Διδάκτωρ ΕΜΠ, δήλωσε:
«Το κίνημα NEB δεν είναι απλώς επιστημονικό, αλλά αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση των βασικών αξιών της κοινωνίας μας: Σεβασμός, Ενσυναίσθηση, Δικαιοσύνη & Αλληλεγγύη. Αξίες τις οποίες τείνουμε να ξεχνάμε, σε έναν γρήγορο κόσμο όπου η πληροφορία διαρκεί 20 δευτερόλεπτα. Είναι, επίσης, ένα από τα λίγα κινήματα στον κόσμο που “επιβάλλει” τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και τη διεπιστημονικότητα. Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου και οι Passivistas θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν και να δημιουργούν πρωτοβουλίες bottom-up, ενημερώνοντας και προωθώντας τις αξίες του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus».
Η θερμή υποδοχή και αναγνώριση του έργου του ΕΙΠΑΚ σε μια τόσο κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση είναι απόδειξη της σημαντικότητας του έργου που επιτελείται στην Ελλάδα, η οποία πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων για τη βιώσιμη αρχιτεκτονική και την κλιματική ουδετερότητα.
Λίγα λόγια για το NEB Festival 2026
Το NEB Festival 2026, στην τρίτη του διοργάνωση, ανέπτυξε υπό το σύνθημα «Life. Spaces. Buildings.» μια πενθήμερη πλατφόρμα ανταλλαγής και προβολής έργων από όλη την Ευρώπη, μέσα από τα τρία βασικά του πεδία – Forum, Fair και Fest – και δεκάδες παράλληλες δράσεις (Satellite Events) στα κράτη-μέλη. Η αρχή του φετινού φεστιβάλ συνοψίστηκε σε μια φράση του Δανού αρχιτέκτονα Jan Gehl που έτρεχε σαν κόκκινη κλωστή σε όλους τους χώρους:
«First life, then spaces, then buildings. The other way around never works.» («Πρώτα η ζωή. Μετά οι χώροι. Μετά τα κτίρια. Το ανάποδο δεν λειτουργεί ποτέ».)
Η φετινή ατζέντα εστίασε σε δύο άξονες προτεραιότητας: τη Δημοκρατική Συμμετοχή στον σχεδιασμό των γειτονιών και την Προσιτή Κατοικία, καθώς συνέπεσε με μια σημαντική θεσμική καμπή.
Στις 11 Μαΐου 2026, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησε τη Σύσταση για το New European Bauhaus, βασισμένη στην Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «New European Bauhaus: From vision to implementation», που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού Πακέτου για τη Στέγαση (European Housing Package). Η πρωτοβουλία μεταβαίνει πλέον από τη φάση του οράματος σε εκείνη της εφαρμογής στα κράτη-μέλη.
Όπως έχει δηλώσει η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen:
«Αν η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία έχει μια ψυχή, αυτή είναι το New European Bauhaus, που έχει οδηγήσει σε μια έκρηξη δημιουργικότητας σε ολόκληρη την Ένωσή μας».
Το Tavros Project ενσαρκώνει στην πράξη τις τρεις αξίες του New European Bauhaus – όμορφο, βιώσιμο, μαζί: αποκαθιστά την αρχιτεκτονική αξιοπρέπεια ενός κτιρίου της προσφυγικής Αθήνας, μειώνει τη ζήτηση για θέρμανση και ψύξη κατά περίπου 90% και υλοποιήθηκε με τη συναίνεση και τη συνεργασία κάθε ενοίκου, μιας εθελοντικής ομάδας μηχανικών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και χιλιάδων πολιτών. Στο πεδίο της ενεργειακής ανακαίνισης, η Παθητική Κατασκευή παραμένει η μοναδική μετρήσιμη μεθοδολογία που εγγυάται όσα υπόσχεται – διότι η πιο καθαρή ενέργεια είναι αυτή που δεν καταναλώνουμε εξαρχής.
