Ολοκληρώθηκε με επιτυχία το τριήμερο κοινών δράσεων και συναντήσεων των Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO Γρεβενών – Κοζάνης, Βίκου – Αώου και Μετεώρων – Πύλης, που πραγματοποιήθηκε από τις 15 έως τις 17 Μαΐου 2026 στον Πεντάλοφο Βοΐου Κοζάνης, με θέμα: «Γεωπάρκα UNESCO και Τέχνη της Πέτρας». Μέσα από την άρτια διοργάνωση και εξαίρετη φιλοξενία του οικοδεσπότη Γεωπάρκου Γρεβενών – Κοζάνης παρουσιάστηκε η τέχνη της πέτρας, η παραδοσιακή αρχιτεκτονική και η μαστοριά των πετράδων, στοιχεία που συνδέουν ιστορικά, πολιτιστικά και γεωλογικά τις περιοχές των τριών γεωπάρκων κατά μήκος της οροσειράς της Πίνδου.
Το Γεωπάρκο Μετεώρων – Πύλης εκπροσωπήθηκε από τον Δήμο Μετεώρων και τον Δήμο Πύλης με την παρουσίαση τριών θεματικών που αφορούσαν την παρουσίαση του Γεωπάρκου Μετεώρων-Πύλης στο κοινό με αναφορά το γεωλογικό στοιχείο, το σκοπό και τις δράσεις που προγραμματίζονται και υλοποιούνται, το στοιχείο της πέτρας στην περιοχή και τις προοπτικές μελλοντικών συνεργασιών με τα όμορα Γεωπάρκα UNESCO σε αυτόν και άλλους τομείς.
Εκ μέρους του Δήμου Μετεώρων συμμετείχε ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού και Εύρυθμης Λειτουργίας Φώτης Καραθανάσης, ο οποίος πραγματοποίησε τοποθέτηση παρουσιάζοντας τη μοναδική γεωλογική, πολιτιστική και ιστορική ταυτότητα της περιοχής των Μετεώρων, ενώ η γενική παρουσίαση της συνολικής γεωλογικής ταυτότητας του Γεωπάρκου Μετεώρων-Πύλης και η ειδική παρουσίαση για το στοιχείο της πέτρας στην περιοχή έγινε από την Αναπληρώτρια Προϊσταμένη του Γραφείου Τουρισμού του Δήμου Πύλης / Γεωπάρκου Μετεώρων – Πύλης, Έφη Φωτάκη.
Πιο συγκεκριμένα εκτός από το πλούσιο γεωλογικό στοιχείο και τη σύνδεσή του με το θρησκευτικό στοιχείο, τον πολιτισμό, την ιστορία, το περιβάλλον, τον εναλλακτικό τουρισμό όπως αναδεικνύονται μέσα από τη δράση του φορέα, έγιναν στοχεμενες αναφορές σε ανθρωπογενή κατασκευές χρονολογούμενες από τον 11ο αιώνα και τούδε με κύριο δομικό συστατικό την πέτρα όπως είναι φυσικά οι Ιερές Μονές των Μετεώρων και του Αγ.Βησσαρίωνα Δούσικου, Ιερών Ναών σε όλες τις κοινότητες , οι παραδοσιακοί οικισμοί χαρακτηριστικής αρχιτεκτονικής του Ασπροποτάμου (Αθαμανία-Ανθούσα – Γαρδίκι-Χαλίκι κ.α.), θαυμαστά πέτρινα γεφύρια, αρχαιολογικοί χώροι, αστικά και βιομηχανικά κτίρια, παραδοσιακά σπίτια και Κονάκια, τα περισσότερα από τα οποία είναι ήδη χαρακτηρισμένα ως «μνημεία», αλλά και ήθη και έθιμα της περιοχής που έχουν στο επίκεντρο την πέτρα όπως είναι η Βλαχόστρατα και η νομαδική κτηνοτροφία, η Πέτρα του Καραμαλή, το έθιμο του Αγ.Γεωργίου του Μανδηλά, το Αντάμωμα των Σαρακατσανέων και πολλά άλλα. γεγονός που αποδεικνύει τη δυναμική που μπορεί να δημιουργήσει η σωστή αξιοποίηση της γεωλογικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο κοινός παρονομαστής με τα άλλα δύο Γεωπάρκα της Πίνδου εκτός από την πρώτη ύλη είναι και ο ίδιος ο άνθρωπος αφού υπάρχουν τεκμηριωμένες αναφορές για τους Ηπειρώτες και Πενταλοφήτες μαστόρους που με τα μπουλούκια τους έχτισαν σημαντικό αριθμό από αυτά όπως είναι η γέφυρα του Αγ.Βησσαρίωνα στη Πύλη, η γέφυρα της Σαλαμπριάς στην Σαρακίνα κ.α.
Κατά τη διάρκεια του τριημέρου εκτός από τις παρουσιάσεις, υλοποιήθηκαν βιωματικά εργαστήρια και δράσεις με ιδιαίτερη στιγμή την συζήτηση με ντόπιους μαστόρους του Πεντάλοφου που μετέφεραν με γλαφυρό τρόπο την εμπειρία, τη γνώση και την ζωή μέσα από την τέχνη της λιθοδομής, και την ανάγκη για μεταλαμπάδευση της παραδοσιακής γνώσης στις νεότερες γενιές. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν επιδείξεις παραδοσιακής λιθογλυπτικής και να ξεναγηθούν σε σημαντικούς γεώτοπους και μνημεία της ευρύτερης περιοχής.
Η κοινή αυτή πρωτοβουλία αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα στη συνέχεια της συνεργασίας δικτύωσης και ανταλλαγής καλών πρακτικών που ξεκίνησε από πέρυσι με πρώτο οικοδεσπότη το Γεωπάρκο Μετεώρων-Πύλης, ενισχύοντας τη συζήτηση γύρω από τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανάδειξη του γεωτουρισμού ως σημαντικού πυλώνα ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες.
