Παράδοση και γαστρονομία στην απομακρυσμένη Κοττάνη και συγκεκριμένα στην ταβέρνα – μουσείο του Τζεμήλ.
Κοντά στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα στα βόρεια της Ξάνθης, σε υψόμετρο μόλις 295 μέτρων, βρίσκεται ένα υπέροχο απομονωμένο χωριό το οποίο ανήκει στα μοναδικά Πομακοχώρια και ονομάζεται Κοττάνη.
Ο οικισμός της Κοττάνης θεωρείται από τα πλέον απομακρυσμένα χωριά της ορεινής Ροδόπης. Στο σύνολό του αριθμεί λιγότερα από 30 σπίτια, με τα περισσότερα από αυτά να ξεπερνούν τα 200 ολόκληρα χρόνια, παρουσιάζοντας σκηνές που φέρνουν στο νου εικόνες μιας άλλης εποχής.
Μάλιστα το 1998, το χωριό συνδέθηκε οδικώς με την κοντινή Μέδουσα, ενώ έως τότε η επικοινωνία με τα υπόλοιπα χωριά των Πομάκων γίνονταν κατ’ αποκλειστικότητα μέσα από μονοπάτια, με την αγόγγυστη βοήθεια των αλόγων. Σήμερα, 24 ολόκληρα χρόνια μετά, το κομμάτι αυτό του δρόμου, το οποίο φτάνει τα 6 χιλιόμετρα, είναι ακόμα χωματόδρομος και μάλιστα με αρκετά δύσκολα σημεία.
Στην Κοττάνη υπάρχει μια μικρή έκπληξη η οποία εξιλεώνει τον επισκέπτη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Λίγο πριν από τον οικισμό, η παραδοσιακή ταβέρνα – μουσείο του Τζεμήλ αποτελεί για πολλούς τον προορισμός τους σε αυτή τη διαδρομή.
Η ταβέρνα – μουσείο ανήκει στον Τζεμήλ και στην Μουσγιέν Χαλίλογλου και λειτουργεί στο ισόγειο του διώροφου σπιτιού με την υπέροχη αυλή με θέα στον Κομψάτο ποταμό και στο ίδιο το χωριό της Κοττάνης.
Ο επάνω όροφος του σπιτιού διατηρείται όπως ακριβώς τον «άφησαν» ο παππούς και η γιαγιά του Τζεμήλ. Τα πάντα είναι στην θέση τους, μια θέση που έμεινε αναλλοίωτη τόσα χρόνια για να μπορέσει να στηθεί στις μέρες μας αυτό το τόσο ιδιαίτερο μουσείο.
Γυαλικά, παραδοσιακές φορεσιές, μπακίρια, υφαντά, κιλίμια και κουβέρτες, ζωντανεύουν το χθες μέσα από τα μάτια του σήμερα με τον πιο όμορφο τρόπο.
