Είναι η πρώτη φορά στη Ελλάδα που δημοσιεύεται ο βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών όλων των δήμων προς τα νοικοκυριά, σύμφωνα με τα χρήματα που εισπράττουν από αυτά για δημοτικά τέλη (ΔΤ), δημοτικό φόρο (ΔΦ) και τέλος ακίνητης περιουσίας (ΤΑΠ) στους λογαριασμούς ρεύματος.
Σύμφωνα με το Ν. 5056/2023 οι δήμοι της χώρας έχουν την υποχρέωση να συμπληρώνουν και να υποβάλλουν ερωτηματολόγιο κάθε έτος στο διαδικτυακό κόμβο deiktesOTA.gov.gr, απαντώντας συνολικά σε 673 ερωτήσεις.
Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκαν και δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Υπουργείο Εσωτερικών τα στοιχεία και οι δείκτες επιδόσεων των δήμων για το έτος 2024, με τη δημοσίευση του δείκτη των συνολικών επιδόσεων των δήμων (συνολική βαθμολογία για κάθε δήμο) και εννιά επί μέρους δεικτών.
Σε πρόσφατη δημοσιευμένη έρευνά μου (10/3/2026) με τίτλο: «Αυτοί είναι οι ακριβότεροι και οι φθηνότεροι δήμοι για κατοικίες στην Ελλάδα το 2026», παρουσιάσθηκε η συνολική μέση ετήσια χρέωση των δήμων στα νοικοκυριά για το 2026 (Άθροισμα των ΔΤ, ΔΦ και ΤΑΠ).
Λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική μέση ετήσια χρέωση των δήμων στα νοικοκυριά και τη συνολική βαθμολογία των επιδόσεων των δήμων από το ΥΠΕΣ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της Περιβάλλουσας Ανάλυσης Δεδομένων (Data Envelopment Analysis), υπολογίσθηκε ο βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων σύμφωνα με τις χρεώσεις τους στα νοικοκυριά (κλίμακα από 0% έως 100%) και η κατάταξή τους πανελλαδικά.
Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψη το βαθμό ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων προς τα νοικοκυριά, τη συνολική μέση ετήσια επιβάρυνση των νοικοκυριών από τους δήμους, τον πληθυσμό, τον αριθμό νοικοκυριών και την κατηγορία των δήμων υπολογίσθηκε τι ποσό έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά (ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ) για τις παρεχόμενες υπηρεσίες των δήμων και η διαφορά μεταξύ του τι έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά και του τι πληρώνουν.
Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζονται η πανελλαδική κατάταξη των 25 δήμων της Θεσσαλίας σύμφωνα με το βαθμό ανταπόδοσης υπηρεσιών, ο βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων, η συνολική βαθμολογία των επιδόσεων των δήμων από το ΥΠΕΣ, η συνολική μέση ετήσια επιβάρυνση νοικοκυριών από τους δήμους, τι ποσό έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά (Άθροισμα: ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ) για τις παρεχόμενες υπηρεσίες των δήμων και η διαφορά μεταξύ του τι έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά και του τι πληρώνουν, ανά Περιφερειακή Ενότητα (ΠΕ).
Σε επίπεδο Θεσσαλίας:
- Ο καλύτερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών προς τα νοικοκυριά σύμφωνα με τα χρήματα που εισπράττει από αυτά είναι οι δήμος Τρικκαίων με βαθμό ανταποδοτικότητας 100% και ο οποίος κατατάσσεται 1ος πανελλαδικά και ακολουθούν οι δήμοι Καρδίτσας (62,3% / 20ος), Αργιθέας (60,8% / 27ος), Τεμπών (55,6% / 43ος) και Αλμυρού (53,0% / 60ος).
- Ο χειρότερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών είναι οι δήμος Σκιάθου με βαθμό ανταποδοτικότητας 13,6% και ο οποίος κατατάσσεται 327ος πανελλαδικά και ακολουθούν οι δήμοι Παλαμά (18,1% / 312ος), Αλοννήσου (20,1% / 302ος), Νοτίου Πηλίου (22,4% / 293ος) και Ρήγα Φεραίου (28,6% / 265ος).
- Ανάμεσα στους 4 δήμους των πρωτευουσών των νομών ο Δ. Τρικκαίων έχει το μεγαλύτερο βαθμό ανταποδοτικότητας 100% και κατατάσσεται 1ος πανελλαδικά και ακολουθούν οι δήμοι Καρδίτσας (62,3%) που κατατάσσεται 20ος, Βόλου (49,3%) που κατατάσσεται 90ος και Λαρισαίων (40,2%) που κατατάσσεται 177ος πανελλαδικά.
- Τρείς δήμοι της ΠΕ Καρδίτσας βρίσκονται στην πρώτη εξάδα με το μεγαλύτερο βαθμό ανταποδοτικότητας και είναι οι δήμοι Καρδίτσας, Αργιθέας και Μουζακίου.
Στην ΠΕ Λάρισας:
- Ο καλύτερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών προς τα νοικοκυριά σύμφωνα με τα χρήματα που εισπράττει από αυτά είναι ο Δ. Τεμπών με βαθμό ανταποδοτικότητας 55,6% και ακολουθούν οι δήμοι Ελασσόνας (49,7%), Αγιάς (45,9%), Τυρνάβου (44,6%), Λαρισαίων (40,2%), Φαρσάλων (39,1%) και Κιλελέρ (36,1%).
- Ο ακριβότερος δήμος για τα νοικοκυριά Δ. Λαρισαίων με συνολική μέση ετήσια χρέωση 2,79 €/τ.μ. το 2026 (άθροισμα: ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ) κατατάσσεται 177ος πανελλαδικά ως προς την ανταποδοτικότητα, ο 2ος ακριβότερος Δ. Φαρσάλων (2,32 €/τ.μ.) κατατάσσεται 188ος, ο 3ος ακριβότερος Δ. Κιλελέρ (2,17 €/τ.μ.) κατατάσσεται 213ος, ο 4ος ακριβότερος Δ. Αγιάς (1,89 €/τ.μ.) κατατάσσεται 125ος, ο 5ος ακριβότερος Δ. Ελασσόνας (1,87 €/τ.μ.) κατατάσσεται 85ος, ο 6ος ακριβότερος Δ. Τυρνάβου (1,61 €/τ.μ.) κατατάσσεται 137ος και ο φθηνότερος Δ. Τεμπών (1,56 €/τ.μ.) κατατάσσεται 43ος.
- Στο Δ. Λαρισαίων τα νοικοκυριά θα έπρεπε να πληρώνουν 1,54 €/τ.μ. (διαφορά -1,24 €/τ.μ.), στο Δ. Φαρσάλων 1,12 €/τ.μ. (διαφορά -1,21 €/τ.μ.), στο Δ. Κιλελέρ 0,97 €/τ.μ. (διαφορά -1,19 €/τ.μ.), στο Δ. Αγιάς 1,05 €/τ.μ. (διαφορά -0,83 €/τ.μ.), στο Δ. Ελασσόνας 1,12 €/τ.μ. (διαφορά -0,75 €/τ.μ.), στο Δ. Τυρνάβου 0,88 €/τ.μ. (διαφορά -0,73 €/τ.μ.) και στο Δ. Τεμπών 1,03 €/τ.μ. (διαφορά -0,53 €/τ.μ.).
Στην ΠΕ Μαγνησίας:
- Ο καλύτερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών προς τα νοικοκυριά είναι ο Δ. Αλμυρού με βαθμό ανταποδοτικότητας 53,0% και ακολουθούν οι δήμοι Βόλου (49,3%), Ζαγοράς-Μουρεσίου (39,4%), Ρήγα Φεραίου (28,6%) και Νοτίου Πηλίου (22,4%).
- Ο ακριβότερος δήμος για τα νοικοκυριά Δ. Βόλου με συνολική μέση ετήσια χρέωση 2,70 €/τ.μ. κατατάσσεται 90ος πανελλαδικά ως προς την ανταποδοτικότητα, ο 2ος ακριβότερος Δ. Ζαγοράς-Μουρεσίου (1,93 €/τ.μ.) κατατάσσεται 183ος, ο 3ος ακριβότερος Δ. Ρήγα Φεραίου (1,85 €/τ.μ.) κατατάσσεται 265ος, ο 4ος ακριβότερος Δ. Νοτίου Πηλίου (1,60 €/τ.μ.) κατατάσσεται 293ος και ο φθηνότερος Δ. Αλμυρού (1,47 €/τ.μ.) κατατάσσεται 60ος.
- Στο Δ. Ρήγα Φεραίου τα νοικοκυριά θα έπρεπε να πληρώνουν 0,68 €/τ.μ. (διαφορά -1,17 €/τ.μ.), στο Δ. Νοτίου Πηλίου 0,55 €/τ.μ. (διαφορά -1,05 €/τ.μ.), στο Δ. Βόλου 1,80 €/τ.μ. (διαφορά -0,90 €/τ.μ.), στο Δ. Ζαγοράς-Μουρεσίου 1,07 €/τ.μ. (διαφορά -0,86 €/τ.μ.) και στο Δ. Αλμυρού 0,96 €/τ.μ. (διαφορά -0,52 €/τ.μ.).
Στην ΠΕ Τρικάλων:
- Ο καλύτερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών προς τα νοικοκυριά είναι ο Δ. Τρικκαίων με βαθμό ανταποδοτικότητας 100% και ακολουθούν οι δήμοι Πύλης (51,3%), Μετεώρων (46,5%) και Φαρκαδόνας (44,3%).
- Ο ακριβότερος δήμος για τα νοικοκυριά Δ. Μετεώρων με συνολική μέση ετήσια χρέωση 1,86 €/τ.μ. κατατάσσεται 122ος πανελλαδικά ως προς την ανταποδοτικότητα, ο 2ος ακριβότερος Δ. Πύλης (1,40 €/τ.μ.) κατατάσσεται 69ος, ο 3ος ακριβότερος Δ. Τρικκαίων (1,37 €/τ.μ.) κατατάσσεται 1ος και ο φθηνότερος Δ. Φαρκαδόνας (1,19 €/τ.μ.) κατατάσσεται 142ος.
- Στο Δ. Μετεώρων τα νοικοκυριά θα έπρεπε να πληρώνουν 1,10 €/τ.μ. (διαφορά -0,76 €/τ.μ.), στο Δ. Φαρκαδόνας 0,65 €/τ.μ. (διαφορά -0,54 €/τ.μ.), στο Δ. Πύλης 0,87 €/τ.μ. (διαφορά -0,53 €/τ.μ.) και στο Δ. Τρικκαίων δεν προκύπτει κάποια μεταβολή.
Στην ΠΕ Καρδίτσας:
- Ο καλύτερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών προς τα νοικοκυριά είναι ο Δ. Καρδίτσας με βαθμό ανταποδοτικότητας 62,3% και ακολουθούν οι δήμοι Αργιθέας (60,8%), Μουζακίου (52,4%), Λίμνης Πλαστήρα (45,5%), Σοφάδων (38,2%) και Παλαμά (18,1%).
- Ο ακριβότερος δήμος για τα νοικοκυριά Δ. Παλαμά με συνολική μέση ετήσια χρέωση 1,75 €/τ.μ. κατατάσσεται 312ος πανελλαδικά ως προς την ανταποδοτικότητα, ο 2ος ακριβότερος Δ. Σοφάδων (1,72 €/τ.μ.) κατατάσσεται 199ος, ο 3ος ακριβότερος Δ. Καρδίτσας (1,46 €/τ.μ.) κατατάσσεται 20ος, ο 4ος ακριβότερος Δ. Μουζακίου (1,45 €/τ.μ.) κατατάσσεται 65ος, ο 5ος ακριβότερος Δ. Λίμνης Πλαστήρα (1,30 €/τ.μ.) κατατάσσεται 129ος και ο φθηνότερος Δ. Αργιθέας (0,87 €/τ.μ.) κατατάσσεται 27ος.
- Στο Δ. Παλαμά τα νοικοκυριά θα έπρεπε να πληρώνουν 0,46 €/τ.μ. (διαφορά -1,29 €/τ.μ.), στο Δ. Σοφάδων 0,83 €/τ.μ. (διαφορά -0,89 €/τ.μ.), στο Δ. Λίμνης Πλαστήρα 0,73 €/τ.μ. (διαφορά -0,57 €/τ.μ.), στο Δ. Μουζακίου 0,91 €/τ.μ. (διαφορά -0,54 €/τ.μ.), στο Δ. Καρδίτσας 1,06 €/τ.μ. (διαφορά -0,40 €/τ.μ.) και στο Δ. Αργιθέας 0,69 €/τ.μ. (διαφορά -0,18 €/τ.μ.).
Στην ΠΕ Σποράδων:
- Ο καλύτερος δήμος στην ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών προς τα νοικοκυριά είναι ο Δ. Σκοπέλου με βαθμό ανταποδοτικότητας 31,4% και ακολουθούν οι δήμοι Αλοννήσου (20,1%) και Σκιάθου (13,6%).
- Ο ακριβότερος δήμος για τα νοικοκυριά Δ. Σκοπέλου με συνολική μέση ετήσια χρέωση 2,36 €/τ.μ. κατατάσσεται 247ος πανελλαδικά ως προς την ανταποδοτικότητα, ο 2ος ακριβότερος Δ. Σκιάθου (2,02 €/τ.μ.) κατατάσσεται 327ος και ο φθηνότερος Δ. Αλοννήσου (1,78 €/τ.μ.) κατατάσσεται 302ος.
- Στο Δ. Σκιάθου τα νοικοκυριά θα έπρεπε να πληρώνουν 0,64 €/τ.μ. (διαφορά -1,39 €/τ.μ.), στο Δ. Σκοπέλου 1,08 €/τ.μ. (διαφορά -1,27 €/τ.μ.) και στο Δ. Αλοννήσου 0,58 €/τ.μ. (διαφορά -1,20 €/τ.μ.).
Λαμβάνοντας τέλος υπόψη τη συνολική μέση ετήσια χρέωση των δήμων στα νοικοκυριά και το βαθμό ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της γραμμικής παλινδρόμησης διαπιστώθηκαν οι δήμοι στους οποίους πιάνουν τόπο τα χρήματα που πληρώνουν τα νοικοκυριά για ΔΤ, ΔΦ και ΤΑΠ σύμφωνα με τις παρεχόμενες δημοτικές υπηρεσίες σε αυτά (Value for Money) και στη Θεσσαλία είναι οι δύο δήμοι Τρικκαίων και Αργιθέας, ενώ στους υπόλοιπους 23 δήμους της Θεσσαλίας τα χρήματα που πληρώνουν τα νοικοκυριά είναι περισσότερα από τις παρεχόμενες υπηρεσίες των δήμων.
Για το 2027 προτείνεται να καθορισθεί ανώτερο όριο (πλαφόν) του ποσού που θα εισπράττει ο κάθε δήμος από τα νοικοκυριά, το οποίο θα ισούται με το ποσό που θα έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά το 2026, όπως αναφέρεται στην παρούσα μελέτη, προσαυξημένο κατά 25% και το οποίο θα μπορεί να αυξάνεται ανάλογα με τη βελτίωση των επιδόσεων των δήμων στα επόμενα χρόνια.
Ο Νίκος Καρδούλας είναι Τοπογράφος Μηχανικός του Ε.Μ.Π., MSc στην Αγγλία, πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Στατιστικολόγος, Πολιτικός Αναλυτής, Συνταγματάρχης ε.α. και υποψήφιος βουλευτής της ΝΔ το 2023 στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας.
