Στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής τοποθετήθηκε σήμερα η Βουλευτής Τρικάλων κ. Κατερίνα Παπακώστα – Παλιούρα, ως εισηγήτρια επί του νομοσχεδίου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, με τίτλο: «Κύρωση της από 23.10.2025 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου – Επείγουσες ρυθμίσεις για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την αντιμετώπιση της ζωονόσου της ευλογιάς».
Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο συνιστά μία κομβική θεσμική παρέμβαση για την προστασία της κτηνοτροφικής παραγωγής και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ελληνικής υπαίθρου, σε μία συγκυρία κατά την οποία ο πρωτογενής τομέας καλείται να αντιμετωπίσει σύνθετες υγειονομικές, οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Συγκεκριμένα θεμελιώνει ένα νέο κανονιστικό υπόδειγμα για τη σχέση της Πολιτείας με την κτηνοτροφική παραγωγή και τη δημόσια υγεία, με σαφείς κανόνες δικαιοσύνης, επιχειρησιακής ετοιμότητας και διαφάνειας:
Αρχικώς, η αποζημίωση ορίζεται ως θεσμική επανόρθωση παραγωγικής βλάβης. Είναι άμεση, αφορολόγητη, ανεκχώρητη, ακατάσχετη, δεν επιβαρύνεται με κανένα τέλος ή εισφορά, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με οφειλές ούτε επηρεάζει παροχές κοινωνικού/προνοιακού χαρακτήρα, ώστε να φτάνει ολόκληρη στον δικαιούχο. Ταυτόχρονα θεσπίζεται σαφής γραμμή νομιμότητας. Αποκλείονται από την ενίσχυση όσοι προέβησαν σε παράνομο εμβολιασμό ή δεν τήρησαν μέτρα βιοασφάλειας, αποκαθιστώντας στοιχειώδη ισονομία υπέρ των συνεπών παραγωγών.
Δεύτερον, η Πολιτεία αποκτά ενιαίο επιχειρησιακό βραχίονα. Δυνατότητα διάθεσης στρατιωτικών κτηνιάτρων, μετακίνησης/ενίσχυσης προσωπικού και εφαρμογής κοινών πρωτοκόλλων, πάνω σε κορμό ρυθμίσεων της ίδιας της ΠΝΠ για διαχείριση έκτακτων επιδημιολογικών κρίσεων.
Τρίτον, εισάγεται δεσμευτική υγειονομική πειθαρχία. Οι δήμοι υποχρεούνται να ορίζουν χώρο ταφής εντός 24 ωρών (με ρητή κύρωση για τον δήμαρχο σε περίπτωση αδικαιολόγητης παράλειψης), ενώ σε αδυναμία ενεργοποιούνται υποχρεωτικά ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ. Για την ευλογιά των αιγοπροβάτων τίθεται ειδική προθεσμία 72 ωρών από τη διάγνωση για την ταφή, ρύθμιση που κλείνει οριστικά το κενό καθυστερήσεων και μειώνει τον κίνδυνο διασποράς.
Τέταρτον, προβλέπονται έκτακτες διαδικασίες προμηθειών με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, εντός αυστηρού σκοπού («απολύτως αναγκαίες» προμήθειες/υπηρεσίες) και κριτηρίου (χαμηλότερη τιμή μεταξύ των άμεσα διαθέσιμων), ώστε να υπηρετείται η ταχύτητα με τεκμηριωμένη νομιμότητα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και στοχευμένη ενημέρωση των κτηνοτρόφων (πρόληψη/συμμόρφωση).
Τέλος, ο κορμός της ΠΝΠ που κυρώνεται (άρθρο πρώτο κ.ε.) λειτουργεί ως θεσμική “ραχοκοκαλιά”, από τη διαχείριση επιδημιολογικών κρίσεων έως τη φορολογική θωράκιση συναφών ενισχύσεων, μετατρέπεται η εμπειρία της κρίσης σε μόνιμο κανόνα.
Η κ. Παπακώστα τόνισε, κατά την εισήγησή της, ότι η χώρα μας , ο τόπος μας, δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει την πίστη του στη δύναμη του πρωτογενούς τομέα του. Δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει ένα ακόμη κοπάδι, έναν ακόμη παραγωγό που επενδύοντας στην ανθεκτικότητα της Ελληνικής γης, επενδύει ουσιαστικά σε μια Ελλάδα ισχυρή για εμάς και τα παιδιά μας.
Η σημερινή νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μία ευρύτερη προσπάθεια επαναθεμελίωσης των εργαλείων στήριξης της αγροτικής παραγωγής, με στόχο ένα κράτος που δεν αντιδρά εκ των υστέρων, αλλά προγραμματίζει, προλαμβάνει και προστατεύει.
Διαβάστε παρακάτω ολόκληρη την ομιλία:
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Σήμερα, δεν συζητάμε απλώς την κύρωση μιας ακόμη Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου.
Συζητούμε ένα κρίσιμο βήμα ευθύνης απέναντι στον πυρήνα της εθνικής μας παραγωγής, απέναντι σε εκείνους που, με κόπο και αντοχή, κρατούν ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο…
Είμαι σίγουρη πως όλοι, εντός και εκτός αιθούσης , γνωρίζουμε, πως ο πρωτογενής τομέας δεν είναι απλώς ένας ακόμη οικονομικός δείκτης…
Είναι το θεμέλιο της διατροφικής μας ασφάλειας, της περιφερειακής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής…
Η πρόσφατη εμφάνιση της επιζωοτίας της ευλογιάς ανέδειξε για άλλη μια φορά, πόσο ευάλωτος μπορεί να καταστεί αυτός ο τομέας, όταν οι συνθήκες είναι έκτακτες και οι απειλές πραγματικές…
Μπροστά σε αυτή την πρόκληση, η Πολιτεία όφειλε να δράσει άμεσα και αποφασιστικά.
Με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 23ης Οκτωβρίου 2025 το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε σε επείγουσες ρυθμίσεις για την στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την αντιμετώπιση της ζωονόσου της ευλογιάς, ήτοι ρυθμίσεις για την στήριξη των παραγωγών, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και την αποκατάσταση της ισορροπίας στην αγροτική οικονομία.
Η σημερινή κύρωση λοιπόν δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά μια έμπρακτη επιβεβαίωση, ότι η Βουλή των Ελλήνων στέκεται στο πλευρό των ανθρώπων της παραγωγής, των κτηνοτρόφων, των γεωργών, των συνεταιρισμών που παλεύουν καθημερινά, που μοχθούν για να κρατήσουν την ελληνική γη ζωντανή και παραγωγική.
Και επιπλέον είναι η θεσμική συνέχεια μιας πολιτικής, που δεν περιορίζεται στα λόγια, αλλά εκφράζεται με έργα , παρεμβάσεις και αποτελέσματα.
Ως Βουλευτής του Νομού Τρικάλων, μιας περιοχής με παράδοση στον αγροκτηνοτροφικό πρωτογενή τομέα και τους περήφανους ανθρώπους του μόχθου, είμαι σε θέση να γνωρίζω, πως η επιζωοτία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων που έπληξε τη χώρα μας, είναι μια συνθήκη απειλής για τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων, για την αγροτική οικονομία, αλλά και για τη Δημόσια Υγεία.
Μια συνθήκη ακραίας απειλής και κρίσης στην οποία το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Κυβέρνηση όφειλαν να αντιδράσουν με ταχύτητα και θεσμική επάρκεια, ενεργοποιώντας μεταξύ άλλων, την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 23ης Οκτωβρίου 2025.
Σήμερα λοιπόν, με την εισαγωγή της, προς κύρωση στη Βουλή των Ελλήνων, ερχόμαστε να εξοπλίσουμε αυτή την Πράξη επείγουσας διαχείρισης με μόνιμα εργαλεία πρόληψης και ετοιμότητας, θέτοντας τις βάσεις για ένα νέο πλαίσιο αντιμετώπισης κτηνιατρικών κρίσεων, αλλά και για μια νέα σχέση του κράτους με την παραγωγή…
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Το Σύνταγμα, στο άρθρο 44 παρ. 1, προβλέπει την έκδοση Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου μόνον, όταν συντρέχουν εξαιρετικά επείγουσες και απρόβλεπτες περιστάσεις.
Και η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι αδιαμφισβήτητα, ακριβώς μια τέτοια περίσταση, επιβεβαιώνοντας απτά τη Συνταγματική επιταγή.
Η ζωονόσος εξαπλώθηκε γρήγορα, απείλησε και απειλεί την παραγωγή, έθεσε και θέτει σε κίνδυνο όχι μόνον τα εισοδήματα των κτηνοτρόφων, αλλά την ίδια τους την επιβίωση και κατά συνέπεια έθεσε και θέτει σε κίνδυνο, την ίδια τη συνοχή όχι μόνον του πρωτογενούς τομέα, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας…
Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις λοιπόν, της υπό συζήτηση ΠΝΠ, προτεραιοποιείται και ενισχύεται αφενός:
Η προστασία της αγροτικής παραγωγής,
Η διασφάλιση της δημόσιας υγείας,
και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη προς τη διοίκηση
αφετέρου δε, αποτελούν ένα ενιαίο πλέγμα μέτρων προστασίας, αποκατάστασης και πρόληψης στον πρωτογενή τομέα. Ένα συνεκτικό σχέδιο που ανταποκρίνεται σε τρεις παράλληλες ανάγκες:
Την άμεση στήριξη των παραγωγών, την ενίσχυση της κρατικής επιχειρησιακής ετοιμότητας και τη θεσμική ανασύνταξη του πλαισίου διαχείρισης κρίσεων.
Στον πυρήνα του νομοθετήματος βρίσκεται η αποκατάσταση της οικονομικής και παραγωγικής ασφάλειας του κτηνοτρόφου.
Η Πολιτεία αναγνωρίζει, ότι η απώλεια ζωικού κεφαλαίου είναι χτύπημα στην ίδια την παραγωγική αξιοπρέπεια του ανθρώπου της υπαίθρου, αλλά και στην αλυσίδα της παραγωγικής διαδικασίας.
Γι’ αυτό και οι παραγωγοί που διατηρούν εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων, των οποίων το ζωικό κεφάλαιο πλήττεται από την επιζωοτία της ευλογιάς, αποζημιώνονται άμεσα για τα θανατωθέντα ζώα και για την οικονομική επιβάρυνση που υφίστανται λόγω της έξαρσης της επιζωοτίας.
Οι δε αποζημιώσεις που προβλέπονται είναι αφορολόγητες, ακατάσχετες, ανεκχώρητες, προκειμένου μέχρι και το τελευταίο ευρώ να φτάσει ακέραιο στον κάθε δικαιούχο.
Η επιλογή αυτή σηματοδοτεί μια νέα αρχή εμπιστοσύνης… Το κράτος δεν αδιαφορεί για την απώλεια, στηρίζει την επιβίωση.
Παράλληλα, το Νομοσχέδιο ενισχύει την διοικητική ευκινησία του κράτους απέναντι σε φαινόμενα, που μέχρι πρότινος απειλούσαν να το παραλύσουν.
Η δυνατότητα διάθεσης στρατιωτικών κτηνιάτρων και πρόσληψης έκτακτου προσωπικού, η μετακίνηση ειδικευμένων στελεχών από Περιφέρεια σε Περιφέρεια και η δημιουργία ενιαίου πληροφοριακού συστήματος ελέγχων, κινούνται ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση, να διαμορφώσουν έναν νέο, μόνιμο μηχανισμό άμεσης αντίδρασης.
Για πρώτη φορά, η διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να συντονίζεται σε πραγματικό χρόνο, με πλήρη διαφάνεια και αξιοποίηση δεδομένων, από τις δειγματοληψίες έως τις αποζημιώσεις.
Η αντιμετώπιση των κρίσεων δεν εξαρτάται πια από τον αυτοσχεδιασμό, αλλά από τη θεσμοθετημένη προετοιμασία.
Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται και στο ζήτημα της υγειονομικής ταφής των νεκρών ζώων, που για χρόνια αποτελούσε αδύναμο κρίκο κάθε μηχανισμού διαχείρισης.
Πλέον, οι δήμοι οφείλουν να ορίζουν χώρους ταφής μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες από το σχετικό αίτημα της Περιφέρειας, με ρητές κυρώσεις σε περίπτωση αδικαιολόγητης παράλειψης.
Για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, η προθεσμία φτάνει τις εβδομήντα δύο ώρες από τη διάγνωση της νόσου, ώστε να αποτρέπεται οποιαδήποτε καθυστέρηση, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω εξάπλωση.
Η δημόσια υγεία και η ασφάλεια της τροφικής αλυσίδας τίθενται στο επίκεντρο, όχι ως αφηρημένο σχήμα ή ευκταίο σενάριο ,αλλά με δεσμευτικούς κανόνες διοικητικής λειτουργίας.
Αντίστοιχα, θεσπίζονται μηχανισμοί ευελιξίας στις δημόσιες συμβάσεις, για να μπορεί το κράτος να ανταποκρίνεται άμεσα, όταν χρειάζεται εξοπλισμό, εφόδια ή υπηρεσίες.
Αξίζει να τονισθεί πως το σύνολο των υπό συζήτηση διατάξεων δεν θέτει τις βάσεις αντιμετώπισης μόνον της σημερινής κρίσης, αλλά προδιαγράφει ένα σταθερό μοντέλο ετοιμότητας για κάθε μελλοντική επιζωοτία ή φυσική απειλή, που μπορεί να πλήξει την πρωτογενή παραγωγή.
Η κυβέρνηση Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θέτουν έτσι τις βάσεις για μια νέα δομή ασφάλειας του Πρωτογενούς τομέα, όπου οι μηχανισμοί, οι άνθρωποι και τα δεδομένα συνεργάζονται με ένα κοινό στόχο:
Την ανθεκτικότητα της ελληνικής υπαίθρου και την προστασία του κτηνοτροφικού εισοδήματος.
Οφείλουμε λοιπόν, να δούμε πέρα και πάνω από την τρέχουσα συγκυρία: Το Νομοσχέδιο αυτό είναι το πρώτο βήμα ενός νέου μοντέλου αντιμεπώπισης σχετικών κρίσεων.
Η χώρα χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο για την πρωτογενή παραγωγή, που δεν θα κινείται μόνο κατασταλτικά, μετά από κάθε κρίση, αλλά που θα δρα πρωτίστως προληπτικά, με σταθερούς μηχανισμούς εποπτείας και παρέμβασης.
Άλλωστε, η ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα αποτελεί εθνικό ζήτημα.
Καθώς κάθε ζώο που χάνεται, κάθε μικρή ή μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα που κλείνει, είναι ρήγμα στην κοινωνική μας ταυτότητα.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Η σημερινή συνεδρίαση, προβάλλει αν μη τι άλλο, πρωτίστως ως δοκιμασία υπευθυνότητας.
Οφείλουμε να εξετάσουμε κάθε άρθρο με νηφαλιότητα, να εντοπίσουμε τυχόν βελτιώσεις και να συμβάλουμε στην τελειοποίηση ενός νομοθετήματος, που υπηρετεί την κοινή λογική και το δημόσιο συμφέρον.
Και καθώς συνήθως η πολιτική κρίνεται από το ποιος μπορεί να μετατρέπει την ανάγκη σε πολιτική πράξη
σήμερα καλούμαστε, αυτή την ανάγκη να την μετατρέψουμε σε στήριξη του πρωτογενούς τομέα με σχέδιο, διαφάνεια, σοβαρότητα και ταχύτητα.
Το νομοσχέδιο αυτό είναι ένδειξη θεσμικής ωριμότητας.
Είναι η προσπάθεια να περάσουμε από το “αντιμετωπίζουμε την κρίση” στο “προλαβαίνουμε την κρίση”.
Με αυτό το πνεύμα, σας καλώ να εξετάσουμε τον παρόν Σχέδιο Νόμου από την οπτική της ουσιαστικής επένδυσης στη νομιμότητα, στην αξιοπιστία και στην εθνική μας παραγωγή.
Γιατί η χώρα μας, ο τόπος μας, δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει την πίστη του στη δύναμη του πρωτογενούς τομέα του. Δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει ένα ακόμη κοπάδι, έναν ακόμη παραγωγό που επενδύοντας στην ανθεκτικότητα της Ελληνικής γης, επενδύει ουσιαστικά σε μια Ελλάδα ισχυρή για εμάς και τα παιδιά μας.
