Ο πλανήτης μας γίνεται όλο και πιο φωτεινός, ωστόσο η αλλαγή αυτή δεν είναι πλέον ομοιόμορφη. Νέα δεδομένα δείχνουν ότι η μετάβαση αυτή χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη αστάθεια, καθώς επηρεάζεται από παράγοντες όπως η πανδημία Covid-19, οι πολιτικές περιορισμού της φωτορύπανσης και η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κονέκτικατ (UConn), με χρηματοδότηση της NASA, ανέλυσαν περισσότερες από 1,1 εκατομμύρια δορυφορικές εικόνες σε διάστημα εννέα ετών και διαπίστωσαν ότι το τεχνητό φως στον πλανήτη αυξήθηκε συνολικά κατά 16% μεταξύ 2014 και 2022. Το ποσοστό αυτό συνάδει με μελέτη του 2017, η οποία είχε δείξει ότι οι τεχνητά φωτισμένες υπαίθριες περιοχές της Γης αυξάνονταν κατά 2% ετησίως την προηγούμενη πενταετία, με τη φωτορύπανση να επεκτείνεται σχεδόν παντού.
Η διαφορά στη νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα στο περιοδικό «Nature», είναι ότι σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη παρατηρήθηκε μείωση της φωτεινότητας, γεγονός που αντιστάθμισε μια συνολική αύξηση της παγκόσμιας ακτινοβολίας κατά 34%.
Η Ευρώπη παρουσίασε σημαντική μείωση της φωτεινότητας λόγω κανονισμών ενεργειακής αποδοτικότητας, ενώ η Βενεζουέλα έχασε πάνω από το 26% του νυχτερινού της φωτισμού εξαιτίας της οικονομικής της κατάρρευσης.
Πιο γενικά, τα λόκνταουν, η επιβράδυνση της βιομηχανικής δραστηριότητας και η μείωση του τουρισμού εξαιτίας της πανδημίας Covid-19, επηρέασαν πολλές περιοχές στις αρχές αυτής της δεκαετίας, ενώ πιο πρόσφατα ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας άφησε «ορατά ίχνη» στην περιοχή.
Η Ασία, όπως ήταν αναμενόμενο, συνέχισε να ηγείται στην αύξηση της φωτεινότητας.
«Αυτό που αποκαλύπτουν πλέον οι δορυφόροι για τις νύχτες μας δεν είναι ένα απλό αφήγημα προόδου ή παρακμής», δήλωσε ο Ζε Ζου, συν-συγγραφέας της μελέτης και διευθυντής του Εργαστηρίου Παγκόσμιας Περιβαλλοντικής Τηλεπισκόπησης του UConn.
«Πρόκειται για μια δυναμική απεικόνιση ενός είδους που αναδιαμορφώνει το περιβάλλον του σε πραγματικό χρόνο, χτίζοντας, καταστρέφοντας, διατηρώντας και καταρρέοντας, συχνά, ταυτόχρονα. Ο κόσμος δεν γίνεται απλώς πιο φωτεινός. Τρεμοπαίζει» εξήγησε.
Ο Ζου και η ομάδα του ανέλυσαν τις δορυφορικές εικόνες αφαιρώντας παρεμβολές από το φως της Σελήνης, τα σύννεφα και ατμοσφαιρικούς παράγοντες, χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση που παρομοίασε με «έξυπνα γυαλιά» που ανιχνεύουν πραγματικές μεταβολές στο νυχτερινό φως.
Όπως ανέφερε, η εμπειρία ήταν «σαν να παρακολουθείς τον παλμό της Γης».
Υπό την επίβλεψη του επικεφαλής ερευνητή Τιαν Λι, η ομάδα εξέτασε εικόνες που καταγράφονταν καθημερινά γύρω στη 01:30 το πρωί (τοπική ώρα) σε όλη τη διάρκεια της εννεαετούς μελέτης, μέσω του συστήματος δορυφορικής απεικόνισης Visible Infrared Imaging Radiometer Suite της NASA. Οι μεταβολές στη φωτεινότητα είναι ορατές σε διάφορες απεικονίσεις που έχει δημοσιεύσει η αμερικανική διαστημική υπηρεσία.
Τι έδειξε η ανάλυση των δορυφορικών εικόνων
Πόλεις στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ έγιναν πιο φωτεινές λόγω αύξησης του πληθυσμού, ενώ μεγάλο μέρος της Ανατολικής Ακτής παρουσίασε μείωση, κάτι που αποδίδεται στη μεγαλύτερη χρήση ενεργειακά αποδοτικών LED και σε ευρύτερες οικονομικές αλλαγές.
Η νυχτερινή φωτεινότητα αυξήθηκε σημαντικά στην Κίνα και τη βόρεια Ινδία λόγω αστικής ανάπτυξης, ενώ μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας συνέβαλαν στη μείωση της φωτορύπανσης στο Παρίσι και γενικότερα στη Γαλλία, όπου καταγράφηκε μείωση 33%.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ολλανδία η φωτεινότητα μειώθηκε κατά 22% και 21% αντίστοιχα, ενώ οι η ευρωπαϊκές νύχτες έγιναν σημαντικά πιο σκοτεινές το 2022, κατά τη διάρκεια της περιφερειακής ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε την έναρξη της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας.
Η μελέτη αποκάλυψε επίσης την έκταση της καύσης φυσικού αερίου από ενεργειακές εταιρείες στις ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ. Δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν κύκλους έντονης καύσης σε περιοχές όπως η λεκάνη Permian στο Τέξας και ο σχηματισμός Bakken στη Βόρεια Ντακότα.
Η Ντέμπορα Γκόρντον, ανώτερη διευθύντρια του προγράμματος «Κλιματική Νοημοσύνη» του Ινστιτούτου Rocky Mountain, δήλωσε: «Η ενημέρωση των διαχειριστών, των επενδυτών και των ασφαλιστικών φορέων για το ζήτημα αυτό αποτελεί σημαντική προστιθέμενη αξία, τόσο σε ιδιωτικό όσο και σε δημόσιο επίπεδο, σε παγκόσμια κλίμακα. Η χαρτογράφηση της σπατάλης φυσικού αερίου σε παγκόσμιο επίπεδο και η διαφάνεια γύρω από αυτά τα δεδομένα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την ενεργειακή, οικονομική και περιβαλλοντική ασφάλεια».
