Ο Μένγκελε αποτελεί αντικείμενο μυστηρίου, φημών και συνωμοσίας εδώ και δεκαετίες
Ομοσπονδιακός αστυνομικός κρατά δύο φωτογραφίες και την ταυτότητα που βρέθηκαν στις 7 Ιουνίου 1985 στο σπίτι όπου ζούσε ο άνδρας που πιστεύεται ότι ήταν ο ναζί εγκληματίας πολέμου Γιόζεφ Μένγκελε. Η φωτογραφία αριστερά δείχνει τον Μένγκελε να τρώει. Η φωτογραφία δεξιά δείχνει τον Μένγκελε κατά τη διάρκεια ενός πικνίκ με φίλους και στη μέση βρίσκεται η ταυτότητα
Απόρρητα αρχεία που αφορούν τον διαβόητο ναζί εγκληματία πολέμου Γιόζεφ Μένγκελε πρόκειται τελικά να δοθούν στη δημοσιότητα, όπως ανακοίνωσε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών της Ελβετίας, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει πότε ακριβώς θα γίνει αυτό.
Ιστορικοί είχαν επανειλημμένα ζητήσει πρόσβαση στα απόρρητα αρχεία, όμως μέχρι σήμερα οι ελβετικές αρχές αρνούνταν να τα ανοίξουν. Δεν διευκρινίστηκε πότε ακριβώς θα δοθούν στη δημοσιότητα, επισημαίνει σε δημοσίευμά του το BBC.
Γνωστός ως «Άγγελος του Θανάτου», ο Μένγκελε διεξήγαγε επίσης σαδιστικά ιατρικά πειράματα σε κρατούμενους, κυρίως παιδιά και δίδυμα, πριν τους στείλει στον θάνατο.
Ποια είναι η σχέση του Μένγκελε με την Ελβετία;
Παρότι ήταν γνωστό εδώ και δεκαετίες ότι είχε επισκεφθεί τις ελβετικές Άλπεις το 1956 με τον γιο του Ρολφ, ιστορικοί υποψιάζονταν ότι επέστρεψε ξανά στην Ελβετία μετά το 1959, όταν είχε ήδη εκδοθεί διεθνές ένταλμα σύλληψης εις βάρος του.
Η Ελβετίδα ιστορικός Regula Bochsler, ερευνώντας τον πιθανό ρόλο της Ελβετίας ως χώρας διέλευσης ναζί φυγάδων, ανακάλυψε ότι οι αυστριακές μυστικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει τις ελβετικές αρχές το 1961 ότι ο Μένγκελε ενδέχεται να βρίσκεται στη χώρα με ψεύτικο όνομα.
Παράλληλα, η σύζυγός του είχε νοικιάσει διαμέρισμα στη Ζυρίχη και είχε αιτηθεί μόνιμη άδεια παραμονής. Σύμφωνα με αστυνομικά αρχεία, το διαμέρισμα τέθηκε υπό παρακολούθηση και οι αρχές είχαν καταγράψει τη σύζυγό του να οδηγεί μαζί με άγνωστο άνδρα, χωρίς ποτέ να αποδειχθεί αν επρόκειτο για τον ίδιο.
Το ίδιο συνέβη και το 2025 με τον ιστορικό Βέτσταϊν, ο οποίος προσέφυγε στα δικαστήρια και συγκέντρωσε χρήματα μέσω δωρεών για τη νομική μάχη.
Ορισμένοι ιστορικοί εκτιμούν ότι τα αρχεία ίσως περιλαμβάνουν αναφορές στη Μοσάντ, η οποία εκείνη την εποχή καταδίωκε φυγάδες ναζί σε όλο τον κόσμο.
Ο Μένγκελε δεν συνελήφθη ποτέ για τα εγκλήματά του. Πέθανε στη Βραζιλία το 1979, ενώ η ταφή του έγινε με ψεύτικο όνομα. Το 1992, εξετάσεις DNA επιβεβαίωσαν οριστικά την ταυτότητά του.
«Ίσως δεν θα φτάσουμε ποτέ στην πραγματική αλήθεια», λέει ο Βέτσταϊν. «Δεν θα μάθουμε ποτέ αν ήταν εδώ ή όχι… αλλά ίσως μπορέσουμε να έχουμε τουλάχιστον μια πιο ξεκάθαρη ιδέα».
