Ήταν μια παγωμένη νύχτα της 8ης Φεβρουαρίου 1983 όταν ένοπλοι άνδρες εισέβαλαν σε εκτροφείο αλόγων στην Ιρλανδία και άρπαξαν τον Shergar, το πιο διάσημο και ακριβό επιβήτορα της εποχής. Η υπόθεση εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο παράξενα και άλυτα εγκλήματα της σύγχρονης βρετανικής και ιρλανδικής ιστορίας.
Ιδιοκτήτης του ήταν ο δισεκατομμυριούχος πνευματικός ηγέτης Αγά Χαν, ο οποίος αποτίμησε τον Shergar σε 10 εκατομμύρια λίρες. Πούλησε 34 μετοχές των 250.000 λιρών, κρατώντας έξι για τον εαυτό του. Το 1982, στην πρώτη του χρονιά ως επιβήτορας στην Ιρλανδία, κάλυψε 44 φοράδες με αμοιβή 80.000 λιρών ανά ζευγάρωμα. Η δεύτερη σεζόν του στο Ballymany Stud Farm, στην κομητεία Κιλντέρ, ήταν ήδη πλήρως κλεισμένη όταν σημειώθηκε η απαγωγή.
Η νύχτα της απαγωγής
Παρά την τεράστια αξία του ζώου, τα μέτρα ασφαλείας ήταν περιορισμένα. Ένοπλοι με καλυμμένα πρόσωπα εισέβαλαν στο εκτροφείο, κράτησαν υπό την απειλή όπλου την οικογένεια του επικεφαλής ιπποκόμου Τζέιμς Φιτζέραλντ και τον ανάγκασαν να φορτώσει τον Shergar σε τρέιλερ. Ο ίδιος μεταφέρθηκε με ξεχωριστό όχημα και εγκαταλείφθηκε περίπου 65 χιλιόμετρα μακριά, αφού πρώτα οι απαγωγείς του έδωσαν τον κωδικό «King Neptune» για μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Η καθυστέρηση στην ενημέρωση των αρχών – περίπου οκτώ ώρες – αποδείχθηκε κρίσιμη. Όταν τελικά κινητοποιήθηκε η αστυνομία, τα ίχνη είχαν χαθεί. Ο επικεφαλής της έρευνας, Τζέιμς Μέρφι, έγινε γνωστός για τη φράση του σε συνέντευξη Τύπου: «A clue? That is something we haven’t got».
Θεωρίες και λύτρα
Οι εικασίες ήταν πολλές. Υπήρξαν σενάρια που ήθελαν τον Shergar να μεταφέρεται στη Λιβύη του Μουαμάρ Καντάφι με αντάλλαγμα όπλα για τον IRA, ο οποίος θεωρήθηκε βασικός ύποπτος, καθώς είχε στο παρελθόν προχωρήσει σε απαγωγές για τη χρηματοδότηση της δράσης του.
Το κίνητρο, ωστόσο, αποδείχθηκε οικονομικό. Λιγότερο από 24 ώρες μετά την απαγωγή, οι δράστες ζήτησαν λύτρα ύψους 2 εκατομμυρίων λιρών, χρησιμοποιώντας τον κωδικό «King Neptune». Οι μέτοχοι διχάστηκαν για το αν έπρεπε να πληρώσουν. Ο Λόρδος Derby αντιτάχθηκε, προειδοποιώντας ότι η καταβολή λύτρων θα άνοιγε τον δρόμο για νέες απαγωγές αλόγων.
Παράλληλα, σημειώθηκε σειρά τηλεφωνημάτων προς δημοσιογράφους, μεταξύ των οποίων ο παρουσιαστής του ITV Ντέρεκ Τόμσον. Οι συνομιλίες, που περιλάμβαναν πολλαπλούς κωδικούς, δεν προχώρησαν πέρα από την απαίτηση για προκαταβολή 40.000 λιρών και αίτημα απόδειξης ότι το άλογο ήταν ζωντανό. Στις 06:55 το πρωί της επόμενης ημέρας, άγνωστος δήλωσε: «The horse has had an accident. He’s dead» και έκλεισε το τηλέφωνο.
Αργότερα εκτιμήθηκε ότι οι συγκεκριμένες επαφές ίσως ήταν παραπλανητικές, ενώ οι πραγματικοί απαγωγείς διαπραγματεύονταν απευθείας με το γραφείο του Αγά Χαν. Τρεις ημέρες μετά την απαγωγή, έφτασε το τελευταίο μήνυμα: εάν δεν πληρώνονταν τα λύτρα, «that’s it».
Από την έρευνα στα… μέντιουμ
Η έρευνα δεν απέδωσε καρπούς. Ο επικεφαλής της αστυνομίας ανέφερε ότι δεχόταν δεκάδες προτάσεις βοήθειας από μέντιουμ και διορατικούς. Δημοσιογράφοι ταξίδεψαν ακόμη και σε ερειπωμένα μοναστήρια, ύστερα από «οράματα» που υποτίθεται ότι έδειχναν το σημείο όπου βρισκόταν ο Shergar – χωρίς αποτέλεσμα.
Με τα χρόνια, η υπόθεση πέρασε στη σφαίρα των μεγάλων άλυτων μυστηρίων, δίπλα στην εξαφάνιση του Λόρδου Λούκαν ή τον μύθο του τέρατος του Λοχ Νες. Πρώην μέλος του IRA υποστήριξε αργότερα ότι το άλογο σκοτώθηκε λίγο μετά την απαγωγή επειδή οι δράστες δεν μπορούσαν να το ελέγξουν. Καμία καταδίκη δεν υπήρξε ποτέ για την υπόθεση.
Ένα μυστήριο που παραμένει
Λίγους μήνες μετά την απαγωγή, ο Αγά Χαν έδωσε το όνομα Shergar στο νέο του σκάφος. Χρόνια αργότερα παραδέχθηκε ότι είχε παρακολουθήσει εκατοντάδες φορές τη νίκη του στο Derby. «It’s a memory that can never, never go away», είχε δηλώσει.
Περισσότερα από 40 χρόνια μετά, η απαγωγή του Shergar παραμένει ανοιχτή υπόθεση, χωρίς επίσημη απάντηση για το τι πραγματικά συνέβη στο πιο διάσημο άλογο της εποχής του.
