Ένας ανεξερεύνητος «θησαυρός» που αποτελεί μοναδική εμπειρία ζωής για όποιον τον γνωρίσει
Το απαράμιλλο λευκό χρώμα των γνήσιων κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής σπιτιών της τονίζεται από τα πολύχρωμα πορτοπαράθυρα, ενώ οι πλακόστρωτοι δρόμοι της και οι συνεχόμενες πλατείες με τα μεγάλα πλατάνια σάς προσκαλούν να ξαποστάσετε κάτω από την παχιά σκιά τους.
Τα καλοκαίρια, μόλις πέσει η νύχτα, οι πλατείες της Χώρας γεμίζουν με κόσμο που απολαμβάνει τις τοπικές λιχουδιές στις ταβέρνες, όπως ματσάτα, τυρί σουρωτό και πίτες. Μετά το φαγητό, απολαύστε παραδοσιακά γλυκά στα ζαχαροπλαστεία της Χώρας και στη συνέχεια αφεθείτε στη δυνατή γεύση του περίφημου ρακόμελου που σερβίρουν όλα τα μπαρ της Χώρας. Καθώς η νύχτα προχωρά, όλος ο κόσμος του νησιού μαζεύεται στις πλατείες της Χώρας και το κέφι φουντώνει!
H Χώρα της Φολεγάνδρου χτισμένη γύρω στα 200 μέτρα από τη στάθμη της θάλασσας, απλώνεται μέσα και γύρω από το μεσαιωνικό Κάστρο που δεσπόζει περήφανα στο χείλος του γκρεμού. Οι ανθισμένες βουκαμβίλιες που ξεπροβάλλουν από τα μπαλκόνια των σπιτιών του Κάστρου σε συνδυασμό με τη θέα του απέραντου Αιγαίου κάνουν το θέαμα μοναδικό! Το μεσαιωνικό κάστρο χτίστηκε από τους Ενετούς του Μάρκου Σανούδου, στα 1212 και περιλαμβάνει τις εκκλησίες της Ελεούσας (1530), της Παντάνασσας και της Αγίας Σοφίας, με τα ξεχωριστά τέμπλα.
Στην καρδιά του οικισμού υπάρχουν πολλές εκκλησίες, όμορφες πλατείες με καφενεία και ταβέρνες, λιθόστρωτα σοκάκια -με πιο χαρακτηριστικό αυτό που ενώνει την πλατεία Πούντας με την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου- και ασβεστωμένα σπίτια με τις χαρακτηριστικές μικρές αυλές. Η Εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που βλέπει κανείς με το που φτάνει στη Χώρα. Ολόλευκη, με το λιθόστρωτο δρομάκι που οδηγεί σε αυτήν υψώνεται στη βορειοανατολική πλευρά του χωριού πάνω σε έναν εντυπωσιακό βράχο. Πρόκειται για τη σπουδαιότερη εκκλησία της Φολέγανδρου, ενώ εικάζεται ότι χτίστηκε στη θέση αρχαίου ιερού. Στον αυλόγυρο και στο εσωτερικό του Ναού θα δείτε εντοιχισμένες αρχαίες επιγραφές και βάσεις αγαλμάτων. Η κατά την παράδοση θαυματουργή, ασημοστόλιστη βυζαντινή εικόνα της Παναγίας που φυλάσσεται στην εκκλησία συνδέεται με πειρατικές ιστορίες και θρύλους της Φολεγάνδρου, ενώ σύμφωνα με το παλιό φολεγανδρίτικο έθιμο, το Πάσχα γίνεται περιφορά της εικόνας σε όλα τα σπίτια του νησιού. Για να φτάσετε στην Παναγία, ακολουθείστε το λιθόστρωτο που ξεκινάει από την πλατεία της Πούντας (περπάτημα 15′).
Στη Χώρα βρίσκονται οι περισσότερες ξενοδοχειακές μονάδες του νησιού. Εξίσου όμορφες με την Πούντα είναι και οι άλλες δύο πλατείες, της Πιάτσας και Ντουνάβηδων με καφέ και εστιατόρια, σημεία συνάντησης των κατοίκων και των επισκεπτών.
Στην Χώρα αξίζει επίσης να επισκεφθείτε τις εκκλησίες του Αγίου Νικολάου (μητρόπολη), του Ταξιάρχη (με εικόνες της κρητικής σχολής) και τη δισυπόστατη Αγία Αικατερίνη-Άγιος Αντώνιος.
Επίσης, εάν είστε λάτρεις της πεζοπορίας, μπορείτε να περπατήσετε το μονοπάτι από τη Χώρα προς την Αγκάλη (διάρκεια 45’).
Καραβοστάσης
Αποτελεί το λιμάνι του νησιού. Αξίζει να δείτε το εκκλησάκι του Αγίου Αρτεμίου και να απολαύσετε πολλές βουτιές στην εξαιρετική παραλία του. Στο δρόμο προς τη Χώρα θα συναντήσετε το ξωκλήσι των Αγίων Πάντων μ’ ένα τμήμα του χτισμένο μέσα σε βράχο.
Αγκάλη
Μικρός παραθαλάσσιος οικισμός, χτισμένος αμφιθεατρικά γύρω από τον ομώνυμο όρμο. Αξίζει να δείτε το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου στην ομώνυμη παραλία και τον Φάρο στο ακρωτήρι Ασπρόπουντα. Βρίσκεται στον κάβο Μίχελο και μπορείτε να τον προσεγγίσετε με τα πόδια. Ο Φάρος άναψε για πρώτη φορά το 1912 και ο πύργος του έχει ύψος 11 μ.. Από εδώ, θα απολαύσετε την υπέροχη θέα, καθώς ολόκληρο το Αιγαίο απλώνεται στα πόδια σας!
Άνω Μεριά
Ο δεύτερος μεγάλος οικισμός της Φολεγάνδρου, στη ΒΔ άκρη του νησιού. Είναι αγροτικό χωριό και οι περισσότερες κατοικίες δεν είναι απλά σπίτια, αλλά «θεμωνιές», δηλαδή μικρές αυτόνομες μονάδες αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής. Περισσότερα γύρω από την αγροτική ζωή του τόπου θα μάθετε στο τοπικό Λαογραφικό Μουσείο, που περιλαμβάνει σπίτι, στάβλο και όλα τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι. Επισκεφθείτε το (ανοιχτό τους καλοκαιρινούς μήνες) για να δείτε το τυπικό αγροτικό νοικοκυριό της Φολεγάνδρου όπως αυτό λειτουργούσε μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα. Το μουσείο ιδρύθηκε από τον πολιτιστικό σύλλογο «Η Φολέγανδρος».
Οι παραλίες
- Παραλία Βάρδια
Στην ανατολική πλευρά του Καραβοστάση, βρίσκεται μια από τις πιο δημοφιλής οικογενειακές παραλίες. Είναι ιδανική για όσους μένουν στην γύρω περιοχή, καθώς η πρόσβαση είναι εύκολη μέσω της σκάλας. Η άνετη αμμουδιά της σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα σημεία για σκιά προσφέρουν τις ιδανικές συνθήκες για παιχνίδια στην παραλία και χαλάρωση.
- Παραλία Χοχλίδια
Τα Χοχλίδια είναι μια παραλία με βότσαλα που περιβάλλεται από τον οικισμό του Καραβοστάση και “βλέπει” στο λιμάνι του νησιού. Λόγω της εύκολης πρόσβασης, τα Χοχλίδια είναι μια οικογενειακή παραλία και προσφέρει τα πάντα στους επισκέπτες της: ξενοδοχεία, ταβέρνες, καφέ και εστιατόρια, μίνι μάρκετ κ.λπ. Επίσης είναι δύο βήματα απόσταση από τις παραλίες της Βάρδιας και το Λατινάκι.
- Παραλία Λβάδι
Η παραλία Λιβάδι βρίσκεται στον ομώνυμο αγροτικό οικισμό σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου από τον Καραβοστάση και το λιμάνι. Η πρόσβαση είναι εύκολη μέσω του κεντρικού δρόμου κατά μήκος της ακτής και σε συνδυασμό με την μεγάλη της έκταση, την αμμουδιά και την προστασία της από όλους σχεδόν τους ανέμους, αποτελεί μία δημοφιλή επιλογή κατά τους θερινούς μήνες.
