Ένα συστατικό που περιέχουν πολλά προϊόντα διαίτης και χαμηλών θερμίδων, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας. Νέα ευρήματα εγείρουν σοβαρές ανησυχίες, υποδεικνύοντας ότι αυτό το δημοφιλές υποκατάστατο ζάχαρης μπορεί να βλάψει τη λειτουργία των εγκεφαλικών αγγειακών κυττάρων και να αυξήσει τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο.
Το Νο1 υποκατάστατο ζάχαρης που βλάπτει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου
Η ερυθριτόλη, ένα δημοφιλές υποκατάστατο ζάχαρης που βρίσκεται σε πλήθος προϊόντων, ενδέχεται να βλάπτει βασικές κυτταρικές λειτουργίες απαραίτητες για τη διατήρηση της υγείας των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ερυθριτόλη:
- αυξάνει το οξειδωτικό στρες,
- διαταράσσει τη σηματοδότηση του μονοξειδίου του αζώτου,
- αυξάνει την παραγωγή αγγειοσυσπαστικών πεπτιδίων και
- μειώνει την ικανότητα διάλυσης θρόμβων στα μικροαγγειακά ενδοθηλιακά κύτταρα του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Η ερυθριτόλη στην διατροφή μας – Πού τη βρίσκουμε;
Η ερυθριτόλη έχει καθιερωθεί στις λίστες συστατικών σε:
- μπάρες πρωτεΐνης,
- ροφήματα χαμηλών θερμίδων και
- αρτοσκευάσματα φιλικά προς τους διαβητικούς.
Η ελκυστικότητά της έγκειται στην αναλογία γλυκύτητας προς θερμίδες, περίπου 60-80% τόσο γλυκιά όσο η σακχαρόζη με ένα μικρό κλάσμα της ενεργειακής απόδοσης και στην αμελητέα επίδρασή της στη γλυκόζη του αίματος. Η ερυθριτόλη συντίθεται επίσης ενδογενώς από γλυκόζη και φρουκτόζη μέσω της οδού των φωσφορικών πεντοζών, αφήνοντας τα αρχικά επίπεδα να υπόκεινται τόσο σε διαιτητικές όσο και σε μεταβολικές επιδράσεις.
Ανησυχίες για την ασφάλεια της ερυθριτόλης
Οι ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια της ερυθριτόλης έχουν κλιμακωθεί μετά από επιδημιολογικές μελέτες που συνδέουν υψηλότερες συγκεντρώσεις στο πλάσμα με αυξημένα καρδιαγγειακά και εγκεφαλικά αγγειακά επεισόδια.
Θετικές συσχετίσεις μεταξύ της ερυθριτόλης και της εμφάνισης καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού έχουν παρατηρηθεί σε ομάδες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, ανεξάρτητα από γνωστούς καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου. Ένας αιτιώδης μηχανισμός για τη σύνδεση παραμένει άγνωστος.
Πώς η ερυθριτόλη επηρεάζει τα εγκεφαλικά κύτταρα
Στη μελέτη με τίτλο «Η μη θρεπτική γλυκαντική ουσία ερυθριτόλη επηρεάζει δυσμενώς τη λειτουργία των μικροαγγειακών ενδοθηλιακών κυττάρων του εγκεφάλου» (“The Non-Nutritive Sweetener Erythritol Adversely Affects Brain Microvascular Endothelial Cell Function”), που δημοσιεύτηκε στο Journal of Applied Physiology , οι ερευνητές σχεδίασαν πειράματα in vitro για να ελέγξουν τις κυτταρικές συνέπειες της έκθεσης σε ερυθριτόλη στην εγκεφαλική ενδοθηλιακή λειτουργία.
Ανθρώπινα μικροαγγειακά ενδοθηλιακά κύτταρα εγκεφάλου καλλιεργήθηκαν και εκτέθηκαν σε ποσότητα ερυθριτόλης ισοδύναμη με την κατανάλωση ενός τυπικού ποτού. Οι πειραματικές συνθήκες περιελάμβαναν πέντε βιολογικά αντίγραφα ανά ομάδα.
Οι κυτταρικές δοκιμές μέτρησαν το οξειδωτικό στρες, την έκφραση αντιοξειδωτικών πρωτεϊνών, τη βιοδιαθεσιμότητα του μονοξειδίου του αζώτου, την παραγωγή ενδοθηλίνης και την ινωδολυτική δραστηριότητα.
Τα κύτταρα που εκτέθηκαν σε ερυθριτόλη εμφάνισαν σημαντική αύξηση στο οξειδωτικό στρες. Τα επίπεδα των δραστικών μορφών οξυγόνου αυξήθηκαν κατά περίπου 75% σε σχέση με τους μη επεξεργασμένους ελέγχους. Οι δείκτες αντιοξειδωτικής άμυνας ήταν επίσης αυξημένοι. Η παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου μειώθηκε κατά σχεδόν 20% ως απόκριση στην ερυθριτόλη.
Συμπεράσματα και μελλοντική έρευνα για την ερυθριτόλη
Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η έκθεση στην ερυθριτόλη διαταράσσει πολλαπλούς μηχανισμούς ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου.
Οι συγγραφείς της μελέτης συνιστούν περαιτέρω διερεύνηση χρησιμοποιώντας μακροπρόθεσμα και in vivo μοντέλα, αναφέροντας την ανάγκη για κλινικές μελέτες προκειμένου να διευκρινιστεί εάν η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ερυθριτόλη μέσω της διατροφής έχει επιπτώσεις στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου.
