Με στόχο τη στήριξη των μαθητών που δίνουν τη μάχη των Πανελλαδικών Εξετάσεων αλλά και των οικογενειών τους, το Ψυχιατρικό Τμήμα Ενηλίκων του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων υλοποιεί από Παρασκευή 08/05/2026 έως Πέμπτη 25/06/2026, τη δράση «Έχεις Μήνυμα», παρέχοντας δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη και συμβουλευτική καθοδήγηση σε όσους το έχουν ανάγκη.
Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που αναδεικνύει τον ρόλο της ψυχικής υγείας σε μια περίοδο αυξημένου άγχους και συναισθηματικής φόρτισης για χιλιάδες νέους ανθρώπους. Με αφορμή τη δράση, στην εκπομπή «ΡΑΔΙΟ ΖΥΓΟΣτάθμιση στην Ενημέρωση» του FM100 Ράδιο Ζυγός, η Βιβή Μαργαρίτη κι ο Δημήτρης Παδιός φιλοξένησαν στο studio την ψυχολόγο του Ψυχιατρικού Τμήματος Ενηλίκων Τρικάλων, κ. Ελευθερία Μουστάκα.
Η κ. Μουστάκα μίλησε για τις ψυχολογικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι υποψήφιοι, τον καθοριστικό ρόλο των γονέων, αλλά και τις δυνατότητες υποστήριξης που προσφέρει το πρόγραμμα του Νοσοκομείου Τρικάλων σε μαθητές και οικογένειες κατά τη διάρκεια των εξετάσεων.
-κ. Μουστάκα πώς γεννήθηκε αυτή η δράση και ποια είναι η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας;
-Οι Πανελλήνιες εξετάσεις αποτελούν μια περίοδο αυξημένου ψυχολογικού φορτίου όχι μόνο για τους μαθητές της Γ΄Λυκείου αλλά και για τις οικογένειές τους. Η πρωτοβουλία δημιουργήθηκε με στόχο την έγκαιρη πρόληψη και την παροχή εύκολα προσβάσιμης ψυχολογικής υποστήριξης σε όσους τη χρειάζονται. Η ιδέα προήλθε από τον Διευθυντή του Ψυχιατρικού Τμήματος τον ψυχίατρο κ. Αράπη, συζητήθηκε με τη διεπιστημονική ομάδα και ανακοινώθηκε στο ευρύ κοινό. Η σημασία αυτής της πρωτοβουλίας έγκειται στο γεγονός ότι η ψυχολογική υποστήριξη δίνεται κατά προτεραιότητα στους εφήβους, απαντώντας στο επείγον, είμαστε δια ζώσης και καθημερινά από τις 7:00π.μ. έως 21:00μ.μ.. Οι συνάδερφοι μου και εγώ καλύπτουμε αυτή την ανάγκη μέσω των εφημεριών που πραγματοποιούμε.
Η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας ως τώρα είναι ιδιαίτερα θετική. Παρατηρούμε ότι οι μαθητές και οι γονείς αναζητούν ολοένα περισσότερο επιστημονική καθοδήγηση και στήριξη. Έχουν ανάγκη από την ύπαρξη ενός ασφαλούς υποστηρικτικού πλαισίου, και αυτός είναι ο λόγος που αυτή η δράση θα συνεχιστεί και τα επόμενα έτη.
-Ποια είναι τα πιο συχνά συναισθήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές;
-Τα συχνότερα συναισθήματα είναι:
- Άγχος και ανησυχία για την επίδοση.
- Φόβος αποτυχίας.
- Ανασφάλεια για το μέλλον.
- Κόπωση και ψυχική εξάντληση.
- Ευερεθιστότητα και συναισθηματικές μεταπτώσεις.
Συχνά εμφανίζονται επίσης:
- Δυσκολίες συγκέντρωσης, κενά μνήμης (δυσκολία ανάκλησης)
- Αϋπνία ή διαταραχές ύπνου.
- Σωματικά συμπτώματα όπως πονοκέφαλοι, ταχυκαρδία, δύσπνοια, εφίδρωση, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή και κρίσεις πανικού.
-Πότε το άγχος είναι φυσιολογικό και πότε γίνεται προβληματικό;
-Το στρες είναι μια φυσική ανθρώπινη αντίδραση απέναντι σε προκλήσεις που όλοι αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Ένα μέτριο επίπεδο άγχους είναι φυσιολογικό και μάλιστα λειτουργικό καθώς μπορεί να βελτιώσει την απόδοση και την εγρήγορση.
Το άγχος γίνεται προβληματικό όταν:
- Εμποδίζει τη μελέτη και τη συγκέντρωση.
- Προκαλεί έντονα σωματικά συμπτώματα.
- Επηρεάζει τον ύπνο και τη διατροφή.
- Οδηγεί σε αποφυγή ή παραίτηση του διαβάσματος, των εξετάσεων & των δραστηριοτήτων που πρότινος ήταν ευχάριστες.
- Παραμένει έντονο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό της ψυχικής υγείας και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις πιθανή φαρμακευτική αγωγή.
-Ποια σημάδια πρέπει να προσέξουν οι γονείς;
-Οι γονείς χρειάζεται να είναι προσεκτικοί όταν παρατηρούν:
- Απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά.
- Έντονη απομόνωση.
- Συχνά ξεσπάσματα θυμού ή κλάματος.
- Σημαντικές διαταραχές ύπνου.
- Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες.
- Συνεχή αρνητικά σχόλια για τον εαυτό.
- Εκφράσεις απελπισίας ή έντονης απογοήτευσης.
Όσο νωρίτερα αναζητηθεί υποστήριξη, τόσο αποτελεσματικότερη είναι η παρέμβαση.
-Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της οικογένειας;
-Η οικογένεια λειτουργεί ως βασικός προστατευτικός παράγοντας.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν:
- Διατηρώντας ήρεμο κλίμα στο σπίτι.
- Ακούγοντας τις ανησυχίες των εφήβων χωρίς να ασκούν κριτική.
- Ενθαρρύνοντας την προσπάθεια και όχι μόνο το αποτέλεσμα.
- Σεβόμενοι την ανάγκη του παιδιού για ξεκούραση, τον προσωπικό του χώρο και χρόνο.
- Δείχνοντας εμπιστοσύνη στις δυνατότητές του.
Η συναισθηματική ασφάλεια που προσφέρει η οικογένεια μειώνει σημαντικά την ένταση του άγχους.
-Ποιες φράσεις μπορεί να επιβαρύνουν τους μαθητές;
-Παρότι λέγονται με καλή πρόθεση, φράσεις όπως:
- «Διάβασες;».
- «Ολοκλήρωσες τις επαναλήψεις της ύλης;»
- «Από αυτές τις εξετάσεις κρίνεται το μέλλον σου».
- «Πρέπει να πετύχεις».
- «Μην μας απογοητεύσεις».
- «Ο αδελφός σου τα είχε καταφέρει καλύτερα»
- «Έχουμε ξοδέψει ένα σωρό χρήματα»
μπορεί να αυξήσουν την πίεση και το αίσθημα αποτυχίας. Ο έφηβος χρειάζεται συναισθηματική ασφάλεια και όχι συνεχή αξιολόγηση.
Αντίθετα, πιο βοηθητικές είναι φράσεις όπως:
- «Είμαστε περήφανοι για την προσπάθειά σου».
- «Η αξία σου δεν καθορίζεται από έναν βαθμό».
- «Θα είμαστε δίπλα σου όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα».
- «Υπάρχουν και άλλες εναλλακτικές και διέξοδοι..»
Οι γονείς πρέπει να διαχειριστούν οι ίδιοι το δικό τους άγχος καθώς διαφορετικά το μεταδίδουν στον έφηβο.
-Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η πεποίθηση ότι οι Πανελλήνιες καθορίζουν όλη τη ζωή;
-Πρόκειται για μια συχνή γνωστική διαστρέβλωση που ονομάζεται «καταστροφοποίηση:“αν αποτύχω, τελείωσαν όλα”. Στην πραγματικότητα, αυτό που αυξάνει το άγχος δεν είναι μόνο οι εξετάσεις, αλλά το νόημα που αποδίδουν σε αυτές οι γονείς και οι έφηβοι.
Οι Πανελλήνιες είναι σημαντικές, αλλά δεν αποτελούν τη μοναδική ευκαιρία στη ζωή ενός ανθρώπου. Η σύγχρονη πραγματικότητα προσφέρει πολλαπλές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές διαδρομές.
Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η επαγγελματική επιτυχία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως:
- Δεξιότητες προσαρμογής.
- Επιμονή.
- Κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες.
- Δια βίου μάθηση.
Οι εξετάσεις είναι ένας σταθμός, όχι ο τελικός προορισμός. Υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές, δεύτερες ευκαιρίες και επαναπροσδιορισμός των αρχικών στόχων.
-Τι θα συμβουλεύατε έναν μαθητή που νιώθει εξάντληση ή φόβο;
-Θα του έλεγα:
- Να αποδεχθεί ότι το άγχος είναι φυσιολογικό.
- Να αποφύγει την υπερβολική μελέτη των τελευταίων ημερών.
- Να διατηρήσει σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
- Να κάνει μικρά διαλείμματα.
- Να επικεντρωθεί σε όσα ήδη γνωρίζει, επαναλήψεις μόνο και όχι εκμάθηση νέας ύλης.
- Να αποφεύγει συγκρίσεις με άλλους μαθητές.
- Να περιορίσει την πρόσληψη καφεΐνης και τα ενεργειακά ροφήματα.
Η τελευταία εβδομάδα δεν είναι περίοδος συσσώρευσης γνώσεων αλλά σταθεροποίησης όσων έχουν ήδη κατακτηθεί.
«Η ξεκούραση πριν την εξέταση δεν είναι χάσιμο χρόνου· είναι μέρος της όλης προετοιμασίας.»
-Πόσο σημαντικός είναι ο ύπνος, η διατροφή και η αποφόρτιση;
-Η σημασία τους είναι τεράστια.
Έρευνες δείχνουν ότι:
- Ο επαρκής ύπνος βελτιώνει τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη μάθηση.
- Η ισορροπημένη διατροφή υποστηρίζει τη γνωστική λειτουργία.
- Η ήπια φυσική άσκηση μειώνει τα επίπεδα στρες.
- Τα τακτικά διαλείμματα αποτρέπουν την πνευματική εξουθένωση.
- Εξάσκηση σε τεχνικές αναπνοής και χαλάρωσης (οι οποίες έχουν νευροβιολογική βάση. Οι αργές διαφραγματικές αναπνοές ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα και μειώνουν τη σωματική διέγερση).
-Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε σε μαθητές και γονείς;
-Προς τους μαθητές:
«Οι Πανελλήνιες είναι μια σημαντική δοκιμασία, αλλά δεν καθορίζουν την αξία σας ως ανθρώπων. Εμπιστευτείτε τον εαυτό σας, αναγνωρίστε την προσπάθεια που έχετε καταβάλει και θυμηθείτε ότι η ζωή προσφέρει περισσότερες από μία ευκαιρίες.»
Προς τους γονείς:
«Αυτές τις ημέρες τα παιδιά χρειάζονται κυρίως αποδοχή, ηρεμία και συναισθηματική στήριξη. Η σταθερή παρουσία σας και η εμπιστοσύνη σας αποτελούν πολύτιμο εφόδιο για εκείνα.»
-Πού μπορούν να απευθυνθούν όσοι χρειάζονται βοήθεια;
-Όσοι μαθητές ή γονείς αισθάνονται ότι δυσκολεύονται να διαχειριστούν το άγχος ή άλλες ψυχολογικές δυσκολίες, μπορούν να απευθυνθούν:
- Στο Ψυχιατρικό Τμήμα Ενηλίκων Τρικάλων που εδρεύει στο Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων στα τηλέφωνα: 2431350719, 2431350628, 2431350715
θα ήθελα επίσης να τονίσω πως
« Σ΄ αυτόν τον κόσμο τα παιδιά μας χωράνε»
Καλή δύναμη και καλή επιτυχία στους μαθητές και τις οικογένειές τους!!!
Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την πρόσκληση και την ευκαιρία να συζητήσουμε ένα τόσο σημαντικό θέμα όπως η ψυχική υγεία των μαθητών κατά την περίοδο των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Ο ρόλος των δημοσιογράφων είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς συμβάλλετε στην έγκυρη ενημέρωση του κοινού και στην ευαισθητοποίηση γύρω από θέματα ψυχικής υγείας. Ο απώτερος στόχος του Ψυχιατρικού τμήματος είναι η μείωση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία, οι άνθρωποι να ζητούν βοήθεια χωρίς να αισθάνονται ντροπή και ενοχές….
