Ελεύθερη πρόσβαση σε περισσότερα από 9.000 σύνολα δεδομένων από 450 φορείς του Δημοσίου έχει κάθε ενδιαφερόμενος, καθώς το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης έθεσε σε πλήρη λειτουργία τη νέα Εθνική Πύλη Δεδομένων data.gov.gr. Η πλατφόρμα πρόσφατα ανασχεδιάστηκε, εκσυγχρονίστηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και ήδη συγκεντρώνει δεδομένα από φορείς του Δημοσίου, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και Οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Όλα τα σύνολα δεδομένων προσφέρονται δωρεάν και με ένα κλικ για όλους τους πολίτες, ερευνητές, χιλιάδες επιχειρήσεις και επαγγελματίες. Στην υπηρεσία πολιτών κι επιχειρήσεων είναι παράλληλα, ο καινούργιος βοηθός σύνθετης αναζήτησης με πολλαπλά κριτήρια, όπως για παράδειγμα η γεωγραφική περιοχή. Η πλατφόρμα λειτουργεί, επίσης, ως κόμβος πολιτικής και βασική υποδομή για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς η διαθεσιμότητα ποιοτικών και δομημένων δεδομένων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για αξιόπιστες ψηφιακές υπηρεσίες.
Η λειτουργία της πλατφόρμας αναβαθμίζει τις προοπτικές της ψηφιακής θέσης της Ελλάδας, αποτελεί το πλέον σύγχρονο εργαλείο καθημερινής χρήσης για την ψηφιακή οικονομία και συνιστά παράγοντα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, της αύξησης του ΑΕΠ, της απασχόλησης και προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Η νέα πλατφόρμα data.gov.gr σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή για τη χώρα, γιατί Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς ανοιχτά δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει. Μέχρι σήμερα υπήρχε μια υποδομή με ελάχιστα και μη επικαιροποιημένα σύνολα δεδομένων. Πλέον, ξεκινάμε με 9.500 ανοιχτά δεδομένα. Το “παιχνίδι” τώρα ξεκινά. Δεν μιλάμε για προσωπικά δεδομένα, αλλά για πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιηθούν για νέες εφαρμογές, έρευνα, καινοτομία και μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία του Δημοσίου. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι να συνεργαστούμε με κάθε φορέα και οργανισμό, ώστε να ανοίξει με ασφάλεια και σωστό τρόπο τα δεδομένα του. Στόχος είναι η κοινωνία, η πανεπιστημιακή κοινότητα και οι επιχειρήσεις να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστα και διαρκώς επικαιροποιημένα στοιχεία, τη στιγμή που τα χρειάζονται».
Ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Καρκατζούνης σημείωσε: «Τα ανοιχτά δεδομένα είναι βασική προϋπόθεση για ένα σύγχρονο ψηφιακό κράτος και για αυτό διαμορφώνουμε μια ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για τα Δεδομένα, με συγκεκριμένους στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα. Το data.gov.gr λειτουργεί ως η ενιαία πύλη πρόσβασης στα δεδομένα του δημόσιου τομέα, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την επαναχρησιμοποίησή τους. Στόχος μας είναι τα δημόσια δεδομένα να αξιοποιούνται ουσιαστικά από πολίτες, ερευνητές και επιχειρήσεις, ενισχύοντας την καινοτομία και τη λήψη καλύτερων αποφάσεων. Τα δεδομένα αποτελούν εθνικό πόρο και βρισκόμαστε μόλις στην αρχή αυτής της προσπάθειας».
Η έκδοση του data.gov.gr του 2026 είναι βασισμένη στο σύστημα διαχείρισης δεδομένων ανοιχτού κώδικα CKAN και είναι ευθυγραμμισμένη με τα ευρωπαϊκά πρότυπα DCAT–AP. Έτσι, υλοποιούνται πλήρως οι απαιτήσεις του ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου για τα ανοικτά δεδομένα, τα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας (HVD) και τη διακυβέρνηση δεδομένων, εντάσσοντας την Ελλάδα στον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων.
Η νέα πύλη ξεχωρίζει για τα παρακάτω τεχνολογικά χαρακτηριστικά:
- Χωρική αναζήτηση: Ενσωματωμένος χάρτης για γεωχωρικά δεδομένα και αναζήτηση βάσει τοποθεσίας – δυνατότητα που απουσίαζε από την προηγούμενη έκδοση.
- Διεπαφές και μαζικές λήψεις: Δωρεάν πρόσβαση μέσω τυποποιημένων APIs και μαζικών λήψεων σε μορφές CSV, JSON, XML και XLSX.
- Ανοικτά και προστατευόμενα δεδομένα: Ολοκληρωμένη διαχείριση τόσο ανοικτών δεδομένων όσο και δεδομένων περιορισμένης πρόσβασης κάτω από την ίδια στέγη.
- Ευρωπαϊκή διασύνδεση: Σύνδεση με το data.europa.eu και αυτόματη συγκομιδή μεταδεδομένων, εντάσσοντας την Ελλάδα πλήρως στον ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων.
Η νέα έκδοση της πλατφόρμας εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω του σχεδιασμού, του συντονισμού και της εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πολιτικών και δράσεων από την Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων. Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια, η συνεργασία μεταξύ φορέων και η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.
