Πάνε χρόνια από την τελευταία μας επίσκεψη στον οικισμό Σφήκα, τότε που ανεβήκαμε στο Τρικλάριο με μια μεγάλη παρέα 30 περίπου ατόμων. Ο εγκαταλειμμένος οικισμός της Σφήκας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε καν «χωριό φάντασμα», καθώς το μόνο που έχει απομείνει σήμερα είναι κάποια υπολείμματα πλίνθινης τοιχοποιίας από τα σπίτια που έχουν καταρρεύσει στο σύνολό τους και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, που βρίσκεται σε μια πλαγιά λίγο βορειότερα των ερειπίων.
Η Σφήκα αριθμούσε 300 κατοίκους με κύρια ασχολία τους την κτηνοτροφία. Στον Εμφύλιο το χωριό ερήμωσε, με τους κατοίκους να σκορπάνε κυρίως στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Βρίσκεται ανάμεσα στους οικισμούς του Κώττα και της Οξυάς και απλώνεται σε μια πανέμορφη δασωμένη κοιλάδα του όρους Τρικλάριο, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων. Οδικώς η πρόσβαση γίνεται από τον χωματόδρομο που ξεκινάει από τον Κώττα ή από την Οξιά.
Δεν περιλαμβάνεται στις συνηθισμένες πεζοπορικές διαδρομές, αν και το διεθνές μονοπάτι Ε6 περνάει από εκεί, τουλάχιστον στα χαρτιά και στην πραγματικότητα, αν εξαιρέσουμε ελάχιστες ταμπέλες, η σήμανση είναι ανύπαρκτη.
Ξεκινώντας από το Βατοχώρι, λίγο πριν την Κρυσταλλοπηγή, στα σύνορα με την Αλβανία, βρίσκουμε την αρχή του μονοπατιού και ακολουθούμε τη ροή του ρέματος πάνω σε κατεστραμμένο από τα νερά χωματόδρομο. Στο πρώτο σταυροδρόμι ακολουθούμε τον αριστερό κλάδο και ανηφορίζουμε σε δάσος βελανιδιάς, χωρίς φύλλωμα ακόμη.
Ψηλότερα κυριαρχούν οι οξιές. Στα πεσμένα φύλλα διατηρείται το τελευταίο χιόνι. Είναι το ομορφότερο τμήμα της διαδρομής που θα μας οδηγήσει πάνω από την μικρή καταπράσινη κοιλάδα της Σφήκας. Στο βάθος αστράφτουν τα χιόνια του Βαρνούντα κάτω από ένα καταγάλανο ανοιξιάτικο ουρανό.
Σφήκα είναι το δεύτερο όνομα του όρους Τρικλάριου, στις παρυφές του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών, με υψηλότερες κορυφές τον Μέγα Αλέξανδρο ή αλλιώς Βάρμπα (υψ. 1750μ.) και το Φαλακρό (υψ. 1443μ.). Με πολύ ιδιαίτερη γεωλογία, το βουνό χαρακτηρίζεται από την αέναη διάβρωση των ασβεστολιθικών εδαφών, η οποία δημιουργεί χαρακτηριστικά κοιλώματα, τις δολίνες όπου μαζεύεται το εύφορο χώμα και το νερό. Ένα μοναδικό τοπίο, το οποίο καλύπτεται κυρίως από βραχολίβαδα με εξαιρετικό χλωριδικό πλούτο που δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την άγρια πανίδα, με σπάνια είδη πεταλούδων κι αρπακτικά πουλιά. Η περιοχή χαρακτηρίζεται ακόμα από μόνιμη παρουσία και πολύ υψηλή ευαισθησία για την καφέ αρκούδα.
Το νερό που συγκεντρώνεται στα υψίπεδα ρέει υπόγεια, μέσα από τους ασβεστόλιθους προς δυο κατευθύνσεις, προς την κοιλάδα της Κρυσταλλοπηγής και προς την λίμνη Μικρή Πρέσπα για την οποία αποτελεί πολύτιμη υδάτινη εισροή, ακόμα περισσότερο σήμερα, την εποχή της κλιματικής κρίσης.
Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη της ευρύτερης περιοχής που ανατέθηκε από το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, προτείνει την ενσωμάτωσή της στο Εθνικό Πάρκο Πρεσπών ως Περιοχής Προστασίας της Φύσης, όπως έχει ήδη γίνει γνωστό, παρότι δεν έχει ακόμα εκτεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η υιοθέτηση αυτής της πρότασης θα έκανε αδύνατη την κατασκευή αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) αλλά και τη διάνοιξη νέων δρόμων που θα κατέστρεφαν τις δολίνες, θα υποβάθμιζαν τα βραχολίβαδα και συνολικά το ορεινό οικοσύστημα και τοπίο.
Τον περασμένο Φεβρουάριο το Υπουργείο έσπευσε να χορηγήσει περιβαλλοντική άδεια σε ένα μεγάλων διαστάσεων έργο 3 ΑΣΠΗΕ (συνολικής ισχύος 100MW με 24 ανεμογεννήτριες) στις θέσεις Μεγαλέξανδρος στο υψίπεδο της Σφήκας και στον απέναντι ορεινό όγκο, το Μαλιμάδι, το οποίο έχει παρόμοια γεωλογική αξία. Κι αυτό παρά την πληθώρα στοιχείων για τις μεγάλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου που παρείχαν όσοι συμμετείχαν στη δημόσια διαβούλευση και βρίσκονται στις γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών από το 2022.
Οι συνυπογράφουσες περιβαλλοντικές οργανώσεις Αρκτούρος, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρία, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ και MedINA έχουν προσφύγει στην ελληνική δικαιοσύνη για να ακυρώσουν αυτή την απόφαση.
ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ: Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών https://spp.gr
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Περισσότερες πληροφορίες για τις δραστηριότητες του συλλόγου στα γραφεία μας – Μπότσαρη 2, 2ος όροφος (δίπλα στον ΟΤΕ) κάθε Παρασκευή 9-10 μ.μ. στην ιστοσελίδα μας trikalasport.gr, καθώς και στη σελίδα μας στο Facebook.
