Το χωριό γνώρισε πολλές μορφές πριν πάρει τη σημερινή του. Στα χρόνια της Οθωμανικής περιόδου ήταν γνωστό ως Μπαξιλάρι και κατοικούνταν κυρίως από Τούρκους, ενώ στην ευρύτερη περιοχή υπήρχαν παλαιότεροι, διάσπαρτοι οικισμοί, που σήμερα σώζονται μόνο ως τοπωνύμια και ερείπια. Μετά το 1881, όταν η Θεσσαλία εντάχθηκε στο ελληνικό κράτος, ο τόπος άρχισε σταδιακά να αλλάζει πρόσωπο. Έλληνες έποικοι ήρθαν δειλά στην αρχή, άνθρωποι της δουλειάς και της μετακίνησης. Κυρατζήδες από τη Σμίξη, Κοπατσαραίοι μαστόροι από τα Γρεβενά, Σαμαριναίοι κτηνοτρόφοι, λίγες οικογένειες από την Καλλιπεύκη. Έτσι χτίστηκε ο Παραπόταμος, όχι μονομιάς, αλλά κομμάτι κομμάτι.
Για αρκετά χρόνια, από το 1881 έως το 1912, το χωριό βρέθηκε κυριολεκτικά στα σύνορα. Ήταν το τελευταίο ελληνικό χωριό προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ένας τόπος επιτήρησης και ευθύνης, που φύλαγε τα περάσματα της εποχής όπως άλλοτε οι αρχαίοι φύλαγαν τα στενά. Αυτή η συνοριακή εμπειρία άφησε αποτύπωμα στη συλλογική μνήμη, χωρίς όμως να βαραίνει το παρόν.
Σήμερα, ο Παραπόταμος είναι πρωτίστως χωριό ανθρώπων δεμένων με τη γη και τα ζώα τους. Η κτηνοτροφία παραμένει βασική ασχολία, με αιγοπρόβατα αλλά και σύγχρονες μονάδες βοοειδών, ενώ η γεωργία συνεχίζει να στηρίζει την τοπική οικονομία. Οι ελιές ξεχωρίζουν ιδιαίτερα παραγωγικές και μαζί τους καλλιεργήθηκαν στο παρελθόν καπνά και άλλες πεδινές καλλιέργειες. Η μεγάλη μεριά, η κοινόχρηστη γη του χωριού, μοιράστηκε γύρω στο 1930, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή σταθερότητας και ιδιοκτησίας.
Η μεταποίηση δεν έλειψε ποτέ από τον τόπο. Ελαιοτριβεία και τυροκομεία λειτούργησαν παλιότερα, δίνοντας αξία στον κόπο των ανθρώπων, και με τον καιρό εκσυγχρονίστηκαν, χωρίς να χαθεί η γνώση που περνά από γενιά σε γενιά.
Ο Παραπόταμος κουβαλά και τη μνήμη της προσφοράς. Στους εθνικούς αγώνες, άνθρωποι του χωριού άφησαν τη ζωή τους, και τα ονόματά τους είναι χαραγμένα στο μνημείο ηρώων όχι ως κατάλογος απωλειών, αλλά ως σιωπηλή υπενθύμιση ότι αυτός ο τόπος συμμετείχε, στάθηκε, πλήρωσε το μερίδιό του στην ιστορία.
Κι όμως, ο Παραπόταμος δεν ζει στο παρελθόν. Είναι χωριό παρόν, με καθημερινότητα απλή και σταθερή, με το ποτάμι να κυλά δίπλα του όπως πάντα. Ένας τόπος που δεν επιδιώκει να ξεχωρίσει με φωνές, αλλά με τη διάρκεια. Ενας κρίκος στην αλυσίδα των χωριών των Τεμπών, που δείχνει πως η ιστορία μπορεί να είναι βαθιά χωρίς να βαραίνει τη ζωή.
Πηγή: Σκιές και Ψίθυροι
