Συγκινητική εκδήλωση τιμής και μνήμης για την επέτειο των 200 χρόνων από τον θάνατο του Σαρακατσάνου οπλαρχηγού Γρηγόρη Λιακατά, διοργάνωσε με επιτυχία το απόγευμα της Κυριακής στο Μουσείο Τσιτσάνη ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Τρικάλων «Τα Κονάκια».
Η εκδήλωση συνέπιπτε χρονικά με την επέτειο των 200 χρόνων από την Εξοδο του Μεσολογγίου, στην πολιορκία του οποίου έπεσε ο Στρατηγός Γρηγόρης Λιακατάς, κατά τη μάχη στο νησάκι Ντολμάς, στις 28 Φεβρουαρίου 1826.
Σε εκτενές απόσπασμα της κεντρικής ομιλίας από τον κ. Θεόδωρο Νημά, Φιλόλογο, Δρ. Ιστορίας της Εκπαίδευσης, αναφέρθηκε πως “Όταν εκδηλώθηκε η Επανάσταση του 1821 και η ανταρσία του Αλή πασά, τα δε στρατεύματα του Σουλτάνου πέρασαν στην Ήπειρο για να καταστείλουν την εξέγερση, οι Ασπροποταμίτες οπλαρχηγοί επαναστάτησαν και αυτοί στις 5 Ιουλίου 1821.
Γενικός αρχηγός των ήταν ο Νικολός Στορνάρης, που είχε υπό τις οδηγίες του τους οπλαρχηγούς Χριστόδουλο Χατζηπέτρο, Γρηγόρη Λιακατά, Νάσιο Μάνταλο και τα αδέρφια του, Κώστα, Μήτρο, Στέργιο, Γιώργο (Στορναραίους) κ.ά. Φανερά έδειξαν ότι πολεμούν δήθεν υπέρ του Αλή-πασά. Στο σχέδιο των επαναστατών ήταν η κατάληψη των Τρικάλων. Όταν οι Τούρκοι των Τρικάλων κινήθηκαν εναντίον τους, αποκρούστηκαν και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Αργότερα όμως μπροστά στις υπέρτερες δυνάμεις των Τούρκων αναγκάστηκαν να συμβιβαστούν μαζί τους.
Το μέτρο όμως τούτο, δηλ. το προσχηματικό προσκύνημα στους Τούρκους, ασφαλώς και το αντιλήφθηκαν οι Τούρκοι αλλά το δέχτηκαν προσωρινώς, έως ότου δηλ. πάρουν το Μεσολόγγι. Και για να επισημοποιηθεί αυτή η συμφωνία, έπειτα από σχετική συνεννόηση: Σούλτζιας, Τούρκος διοικητής Τρικάλων, Καραϊσκάκης, Στορνάρης και Λιακατάς, πήγαν στο χωριό των Αγράφων Βουνέσι (Μορφοβούνι) όπου έδεσαν περισσότερο τις συμφωνίες τους, για την ησυχία του λαού. Ο Σούλτζιας δηλ. να ενεργεί έτσι, ώστε να μη βαρύνουν τα τουρκικά στρατεύματα τους κατοίκους σ’ όλη την περιοχή Τρικάλων, οι δε Καπεταναίοι να φυλάγουν από τα βουνά, να μην εισχωρούν στο Αρματολίκι ληστές ή άλλα άτακτα στοιχεία.
Τον Ιούλιο όμως του 1823 οι Έλληνες νίκησαν τους Τούρκους στη θέση Κόρπου, το δε σώμα του Λιακατά, αφού έλαβε ενίσχυση και από τον Στορνάρη, κτύπησε στα στενά της Κρύας Βρύσης ένα καραβάνι με τουρκική συνοδεία, το διασκόρπισε και πήρε ως λάφυρα 150 ζώα φορτωμένα με πολύτιμα πράγματα, τα οποία όμως άρπαξαν οι Σουλιώτες συμπολεμιστές του.
Στις αρχές Οκτωβρίου 1823 ο Στορνάρης μαζί με τον Λιακατά, έφυγαν για το Μεσολόγγι και στις 24 Νοεμβρίου έφτασαν στο Ανατολικό. Συγχρόνως σχεδόν, 30 Νοεμβρίου, έφτανε στο Μεσολόγγι και ο Αλέξ. Μαυροκορδάτος, για να αναλάβει τη διεύθυνση της Δυτικής Ελλάδας. Η δημογεροντία του Ανατολικού και όλες οι αρχές του τόπου υποδέχτηκαν τον Στορνάρη και τον Λιακατά με μεγάλες περιποιήσεις.
Με τον ίδιο τρόπο, ύστερα από λίγο έγιναν δεκτοί και στο Μεσολόγγι, όπου τους ετοίμασαν κατάλληλα καταλύματα, γιατί ο Στορνάρης φημιζόταν για τις αρετές του και επί πλέον εθεωρείτο πιστός πολιτικός φίλος του Μαυροκορδάτου, όπως και ο Λιακατάς. Ο Ιμπραήμ επιτέθηκε εναντίον του Ντολμά με μεγάλη δύναμη Τουρκαλβανών και Τουρκοαιγυπτίων αλλά και με 10 περίπου κανόνια.
Στις 28 Φεβρουαρίου 1826 πάτησε στο νησί. Ύστερα από σκληρές μάχες με τον υπέρμετρο εχθρό, οι λίγοι γενναίοι υπερασπιστές την επομένη εξόρμησαν εναντίον του και, αφού σκότωσαν πολλούς με τα σπαθιά και τα όπλα τους, κάποιοι από αυτούς κατάφεραν να διαφύγουν. Ο Γρ. Λιακατάς πολέμησε ηρωικότατα με το σπαθί στο χέρι προχωρώντας προς την θάλασσα. Με τον ηρωικό θάνατο που είχε ο Λιακατάς τον έκλαψε σύμπας ο λαός του Αιτωλικού και όλοι οι πολεμιστές.
Αλλά μετά την πτώση του Ντολμά, ύστερα από λίγες ημέρες έπεσε και το Αιτωλικό. Οι κάτοικοί του τιμούν τον Λιακατά ως ήρωά τους, του έστησαν προτομή πάνω σε ψηλή βάση και έχουν έως σήμερα «Σύλλογο Λιακαταίων» προς τιμήν του. Ο Λιακατάς εκτός από ανδρείος υπήρξε τιμιότατος και είχε φιλελεύθερες και δημοκρατικές αντιλήψεις”.
Ακολούθησε ομιλία από τον γεωπόνο κ. Αθανάσιο Λιακατά και παρουσίαση παραδοσιακών χορών από τον Σύλλογο Σαρακατσαναίων Τρικάλων «Τα Κονάκια» (με χοροδιδάσκαλο τον κ. Ιωάννη Κώτη)
Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων (ΠΟΣΣ), ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Τρικάλων «Τα Κονάκια», η Περιφέρεια Θεσσαλίας–ΠΕ Τρικάλων και ο Δήμος Τρικκαίων, ενώ η παρουσίαση και ο συντονισμός ήταν από την κα Χρύσα Κούζα.
(Με πληροφορίες από το fb του Haris Mantellos)
