«Οδύσσεια»: Πώς «ξύπνησε» μία γεωπολιτική διαμάχη 50 ετών στους αμμόλοφους της Σαχάρα

Τα γυρίσματα της πολυσυζητημένης «Οδύσσειας», μίας υπερπαραγωγής 250 εκατομμυρίων δολαρίων στην περιοχή της Ντάχλα, στην Δυτική Σαχάρα, πυροδότησαν έντονες αντιδράσεις και εκκλήσεις για μποϊκοτάζ, φέρνοντας στο προσκήνιο μια διαμάχη που μαίνεται εδώ και μισό αιώνα μεταξύ του Μαρόκου και του υποστηριζόμενου από την Αλγερία «Μετώπου Πολισάριο».

Η περιοχή της Ντάχλα, γνωστή για τους αμμόλοφους που «βουτάνε» στον Ατλαντικό και τα γαλαζοπράσινα νερά της, αποτελεί δημοφιλή προορισμό για λάτρεις των θαλάσσιων σπορ, προσελκύοντας δεκάδες χιλιάδες τουρίστες ετησίως. Ωστόσο, πίσω από την τουριστική ανάπτυξη κρύβεται το καθεστώς της Δυτικής Σαχάρας, η οποία θεωρείται από τον ΟΗΕ ως μη αυτοδιοικούμενο έδαφος. Μετά την αποχώρηση της Ισπανίας το 1975, το μεγαλύτερο μέρος της ελέγχεται από το Μαρόκο, ενώ το μέτωπο Πολισάριο διεκδικεί την ανεξαρτησία της περιοχής για λογαριασμό του αυτόχθονος πληθυσμού των Σαχράουι.

Για τις μαροκινές αρχές, η φιλοξενία μιας τόσο μεγάλης αμερικανικής παραγωγής αποτελεί κομβικό βήμα στη στρατηγική τους να προβάλουν την εικόνα σταθερότητας και να προσελκύσουν διεθνείς επενδύσεις. Το Ραμπάτ έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στην περιοχή, στοχεύοντας να μετατρέψει τη Ντάχλα σε εμπορικό και τουριστικό κόμβο. Η «Οδύσσεια» αποτελεί δώρο για το Μαρόκο. Είναι η πρώτη μεγάλης κλίμακας παραγωγή του Χόλιγουντ που χρησιμοποιεί αυτό που τοπικά αναφέρεται ως «μαροκινή Σαχάρα» για τις τοποθεσίες γυρισμάτων. Τοπικοί αξιωματούχοι και επιχειρηματίες διαφημίζουν την Ντάχλα ως πιθανό «Ντουμπάι της Αφρικής» – έναν περιφερειακό κόμβο για εμπόριο, τουρισμό και επενδύσεις.

Το Μέτωπο Πολισάριο, με έδρα την Αλγερία πάλι, επιδιώκει εδώ και δεκαετίες να εγκαθιδρύσει ένα ανεξάρτητο κράτος στην περιοχή, πολεμώντας σε έναν 16ετή πόλεμο με το Μαρόκο πριν από την έναρξη εκεχειρίας με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ το 1991. Η εκεχειρία διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό μέχρι το 2020, όταν και ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες χαμηλού επιπέδου. Τώρα, με το Μαρόκο να πιέζει για την ανάπτυξη της περιοχής, οι αντάρτες βλέπουν την Οδύσσεια ως το τελευταίο μέσο με το οποίο το βορειοαφρικανικό βασίλειο νομιμοποιεί την κυριαρχία του. Έχουν κατηγορήσει τους παραγωγούς ότι συγκαλύπτουν την αποικιοκρατία και υποστηρίζουν το μποϊκοτάζ της ταινίας.

Οι εκπρόσωποι του Μετώπου κατηγορούν την παραγωγή για «ξέπλυμα» της κατοχής, υποστηρίζοντας ότι τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν χωρίς τη συγκατάθεση των Σαχράουι και ενισχύουν την προσπάθεια του Μαρόκου να νομιμοποιήσει την κυριαρχία του.«Τα γυρίσματα αυτής της ταινίας, με όλες τις συνέπειες που συνεπάγεται, έλαβαν χώρα στα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Σαχάρας χωρίς τη συγκατάθεση του λαού των Σαχράουι», δήλωσε ο Αμπντουλάχ Αράμπι, απεσταλμένος του Πολισάριο στην Ισπανία. «Ο οικονομικός αντίκτυπος που δημιουργείται στην περιοχή είναι ακριβώς αυτό στο οποίο βασίζεται το Μαρόκο για να εδραιώσει περαιτέρω την παράνομη κατοχή της Δυτικής Σαχάρας».

Η διαμάχη γύρω από την ταινία έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις, προσελκύοντας την υποστήριξη γνωστών προσωπικοτήτων του κινηματογράφου. Οι Ισπανοί αστέρες Χαβιέ Μπαρδέμ και Πενέλοπε Κρουζ έχουν εκφράσει στο παρελθόν την ανησυχία τους για τη μεταχείριση του λαού των Σαχράουι από το Μαρόκο, ενώ ο Μπαρδέμ συμμετείχε σε πρόσφατη έκκληση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Δυτικής Σαχάρας για μποϊκοτάζ της ταινίας αξίας 250 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο διάσημος ηθοποιός καταδίκασε αυτό που χαρακτήρισε «καταστολή κατά του λαού των Σαχράουι και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά των Σαχράουι που ζουν υπό την παράνομη κατοχή του» από το Μαρόκο.

Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς ισορροπίες φαίνεται να μετατοπίζονται σταδιακά προς όφελος των σχεδίων αυτονομίας που προτείνει το Μαρόκο, με την υποστήριξη από σημαντικούς διεθνείς παίκτες να ενισχύει τις επενδύσεις σε υποδομές, όπως νέα λιμάνια και μονάδες πράσινης ενέργειας. Αν και η οικονομική δραστηριότητα προσφέρει θέσεις εργασίας και αυξημένα εισοδήματα σε τοπικό επίπεδο, η πολιτική αβεβαιότητα και οι ευαισθησίες γύρω από το καθεστώς της περιοχής παραμένουν ζωντανές, καθιστώντας την «Οδύσσεια» του Νόλαν μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής διαμάχης.

πηγή:https://www.newsbomb.gr/kosmos/story/1751126/odysseia-ksypnise-mia-geopolitiki-diamaxi-50-eton-stous-ammolofous-tis-saxara